Σε νέα παρέμβαση για τις κτιριακές υποδομές σε Ειδικά Σχολεία προχώρησε ο Συνήγορος του Πολίτη, επαναφέροντας τα (άλυτα) προβλήματα σε σχολικές μονάδες της Βέροιας, του Ιλίου και της Σάμου.
Η Αρχή, η οποία έχει γίνει αποδέκτης σχετικών αναφορών, διαπιστώνει σοβαρές ελλείψεις στις υποδομές και συνθήκες που, όπως επισημαίνει, δεν συνάδουν με την εκπαιδευτική διαδικασία ούτε καλύπτουν τις ιδιαίτερες ανάγκες των μαθητών και το δικαίωμά τους στην ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση.
Η νέα Σύνοψη Διαμεσολάβησης του Συνηγόρου του Πολίτη αφορά το Εργαστήριο Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΕΕΕΕΚ) Βέροιας, το Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο-Λύκειο (ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.Λ.) Ιλίου και το Ειδικό Δημοτικό Σχολείο-Νηπιαγωγείο Σάμου.
Η Αρχή είχε ήδη απευθυνθεί τον Ιούλιο του 2025 στα υπουργεία Υποδομών και Μεταφορών, Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και Εσωτερικών, ζητώντας να εξεταστούν οι περιπτώσεις της Βέροιας και του Ιλίου και να ενταχθούν στο πρόγραμμα ανακαίνισης σχολικών κτιρίων «Μαριέττα Γιαννάκου». Ωστόσο, τα συγκεκριμένα σχολεία δεν εντάχθηκαν στη δεύτερη φάση του προγράμματος.
Τον Μάιο του 2026 ο Συνήγορος επανήλθε με νέο έγγραφο προς τους αρμόδιους υπουργούς, συμπεριλαμβάνοντας πλέον και τα Ειδικά Σχολεία της Σάμου. Ζήτησε την ανάληψη των αναγκαίων θεσμικών πρωτοβουλιών, την αναζήτηση χρηματοδοτικών λύσεων για την επισκευή και ανακαίνιση των σχολείων και, κυρίως, εξέτασε ως λύση τη μετεγκατάστασή τους σε ασφαλέστερα και καταλληλότερα κτίρια.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η νέα παρέμβαση, έως σήμερα η Αρχή δεν έχει ενημερωθεί για την ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών από τα αρμόδια υπουργεία για τα συγκεκριμένα σχολεία.
Βέροια: Ρωγμές, υγρασία και αίθουσες σε ακατάλληλους χώρους
Στο ΕΕΕΕΚ Βέροιας τα προβλήματα που έχουν καταγραφεί αφορούν, μεταξύ άλλων, ακατάλληλες αίθουσες και τουαλέτες που δεν πληρούν τις απαιτούμενες προδιαγραφές για μαθητές με αναπηρία. Παράλληλα, έχουν αναφερθεί υγρασίες σε τουαλέτες και στο γυμναστήριο, ρωγμές στο κεντρικό κτίριο και αποκολλημένοι σοβάδες σε τοίχο του γυμναστηρίου.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η έλλειψη κατάλληλων χώρων για την υποστήριξη των μαθητών, όπως φυσικοθεραπεία, εργοθεραπεία, λογοθεραπεία, σχολικός νοσηλευτής, κοινωνικός λειτουργός και ψυχολόγος.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που είχε στη διάθεσή της η Αρχή, για τη φυσικοθεραπεία είχε τοποθετηθεί κρεβάτι σε διάδρομο σε ένα από τα ξύλινα κτίρια του σχολείου. Η λειτουργία της σχολικής μονάδας σε διαφορετικά κτίρια δημιουργεί επιπλέον προβλήματα στη μετακίνηση των μαθητών, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν δυσμενείς καιρικές συνθήκες ή μαθητές με αμαξίδιο και κινητικές δυσκολίες.
Ο Δήμος Βέροιας έχει ενημερώσει για εργασίες επισκευής συγκεκριμένων βλαβών, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε αναζήτηση καταλληλότερου χώρου για τη μετακίνηση της σχολικής μονάδας.
Ίλιο: Τέσσερις αίθουσες και διάλειμμα στον δρόμο
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα που περιγράφεται για το ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.Λ. Ιλίου. Το σχολείο λειτουργεί εντός του Εθνικού Κέντρου Αποκατάστασης, γεγονός που, σύμφωνα με τις αναφορές προς τον Συνήγορο, δημιουργεί συνθήκες απομόνωσης για τους μαθητές, ενώ το ίδιο το κτίριο παραπέμπει περισσότερο σε χώρο νοσηλείας παρά σε σχολική μονάδα.
Το σχολείο διαθέτει μόλις τέσσερις αίθουσες, ενώ εξυπηρετεί μαθητές από το Ίλιον, την Πετρούπολη και τους Αγίους Αναργύρους-Καματερό.
Στα προβλήματα περιλαμβάνεται και η έλλειψη προαύλιου χώρου, με αποτέλεσμα οι μαθητές να κάνουν διάλειμμα στον δρόμο και οι εκπαιδευτικοί να αναγκάζονται να διακόπτουν προσωρινά την κυκλοφορία προκειμένου να διασφαλίσουν την ασφάλειά τους.
Παράλληλα, έχουν αναφερθεί ρωγμές στους τοίχους, εκτεθειμένα καλώδια και σπασμένα τζάμια που έχουν επισκευαστεί πρόχειρα με μονωτική ταινία.
Λόγω της έλλειψης χώρων, μάλιστα, δεν λειτουργούν όλες οι τάξεις Γυμνασίου και Λυκείου.
Ο Δήμος Ιλίου έχει αναφέρει ότι έχουν γίνει σημειακές τεχνικές παρεμβάσεις και προσπάθειες για την εξεύρεση κατάλληλου ακινήτου, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχει βρεθεί διαθέσιμο κτίριο που να πληροί τις απαιτούμενες προδιαγραφές.
Σάμος: Ειδικό σχολείο σε κτίριο χωρίς οικοδομική άδεια
Ξεχωριστή είναι η περίπτωση των Ειδικών Σχολείων Ανατολικής Σάμου, για τα οποία οι σχετικές αναφορές υποβλήθηκαν τον Φεβρουάριο του 2026. Τα σχολεία στεγάζονται σε κτίριο που φέρεται να ανήκει στο Γενικό Νοσοκομείο Σάμου και, σύμφωνα με έγγραφο της Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου Ανατολικής Σάμου, δεν έχει εκδοθεί οικοδομική άδεια ανέγερσης του κτιρίου με τη συγκεκριμένη χρήση.
Παράλληλα, είχαν εντοπιστεί ζητήματα που αφορούν την πυροπροστασία. Η Διοίκηση Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Νομού Σάμου είχε θέσει στον Δήμο προθεσμία 30 ημερών για τη συμμόρφωση με τις ελάχιστες απαιτήσεις της νομοθεσίας πυροπροστασίας των εκπαιδευτηρίων.
Ο Συνήγορος ζήτησε να ελεγχθούν οι κτιριακές εγκαταστάσεις, να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα και να εξεταστεί κατά προτεραιότητα η μετεγκατάσταση των σχολείων, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια μαθητών και εκπαιδευτικών.
Από την πλευρά του, ο Δήμος Ανατολικής Σάμου έχει ενημερώσει ότι έχει ξεκινήσει διαδικασία για την εξεύρεση κατάλληλου οικοπέδου για την ανέγερση νέας σχολικής δομής, ενώ έχει ζητήσει και την εκπόνηση κτιριολογικού προγράμματος.
Παράλληλα, εξετάζεται και η δυνατότητα ενοικίασης κατάλληλου κτιρίου για τη στέγαση της σχολικής δομής.
Δεν εντάχθηκαν τα σχολεία στο πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου»
Παρά την προηγούμενη παρέμβαση της Αρχής, τα συγκεκριμένα σχολεία δεν εντάχθηκαν στη δεύτερη φάση του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου». Ο Συνήγορος επισημαίνει, ωστόσο, ότι υπάρχουν και άλλοι τρόποι χρηματοδότησης σχολικών υποδομών, παραπέμποντας μεταξύ άλλων σε έργα ανακαίνισης και επισκευής δύο Ειδικών Σχολείων στη Λάρισα, τα οποία υλοποιούνται στο πλαίσιο σύμβασης δωρεάς.
Με βάση τα παραπάνω, η Αρχή ζητά να αναζητηθούν λύσεις τόσο για την επισκευή και ανακαίνιση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων όσο και, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, για τη μετεγκατάσταση των σχολείων σε ασφαλέστερα και κατάλληλα κτίρια.
Το βασικό ζήτημα, όπως προκύπτει από τη νέα παρέμβαση, παραμένει ανοιχτό: σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής εξακολουθούν να λειτουργούν σε υποδομές που ο Συνήγορος κρίνει ότι δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της εκπαιδευτικής διαδικασίας και των μαθητών τους.
Το ζήτημα δεν είναι καινούργιο. Ήδη από τον Μάιο του 2025, ο Συνήγορος του Πολίτη είχε απευθυνθεί στα αρμόδια υπουργεία και στις Περιφέρειες, παρουσιάζοντας αναλυτικά τα προβλήματα των συγκεκριμένων σχολείων και ζητώντας την άμεση αντιμετώπισή τους. Για το ΕΕΕΕΚ Βέροιας, η Αρχή είχε καταγράψει μεταξύ άλλων τις ακατάλληλες αίθουσες, τις τουαλέτες που δεν πληρούσαν τις προδιαγραφές για άτομα με αναπηρία, τις υγρασίες, τις ρωγμές, τους αποκολλημένους σοβάδες και την απουσία κατάλληλων χώρων για τις αναγκαίες υποστηρικτικές υπηρεσίες. Για το ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.Λ. Ιλίου, είχαν καταγραφεί η έλλειψη αιθουσών και προαύλιου χώρου, οι συνθήκες λειτουργίας εντός του Εθνικού Κέντρου Αποκατάστασης, καθώς και προβλήματα όπως ρωγμές, εκτεθειμένα καλώδια και σπασμένα τζάμια.
Τότε ο Συνήγορος είχε ζητήσει να αξιοποιηθεί και το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» για την αντιμετώπιση των προβλημάτων, ενώ είχε επισημάνει την ανάγκη εξεύρεσης χρηματοδότησης και, όπου απαιτείται, τη λύση της μετεγκατάστασης.
Παράλληλα, στην περίπτωση της Σάμου, η οποία προστέθηκε αργότερα στην υπόθεση, η Αρχή ζήτησε να δοθεί προτεραιότητα στην εξεύρεση ασφαλούς και κατάλληλου χώρου.
Δείτε τη Σύνοψη Διαμεσολάβησης - Παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη για τις υποδομές Ειδικών Σχολείων
