Στις βασικές αλλαγές που δρομολογούνται στην εκπαίδευση, αλλά και στα ζητήματα που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, αναφέρεται η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, με αφορμή την παρουσία της στην Κρήτη για τον αγιασμό των σχολείων.
Πιο αναλυτικά, σε συνέντευξη της στο neakriti.gr, η υπουργός μιλά για τα κενά και τις προσλήψεις εκπαιδευτικών, τις σχολικές υποδομές και το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», ενώ αναφέρεται στις χαμηλές επιδόσεις των μαθητών στην PISA και στις παρεμβάσεις που σχεδιάζονται για την ενίσχυση των βασικών δεξιοτήτων.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, αποκαλύπτοντας το χρονοδιάγραμμα των επόμενων βημάτων: η επιτροπή ειδικών αναμένεται να καταθέσει το πόρισμά της έως το τέλος του 2026, με στόχο η σχετική νομοθέτηση να έχει ολοκληρωθεί έως την άνοιξη του 2027. Παράλληλα, προαναγγέλλει την έναρξη δημόσιας ψηφιακής διαβούλευσης με μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Η συνέντευξη Ζαχαράκη
Κυρία υπουργέ, επιλέγετε την Κρήτη για τον αγιασμό και την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς. Με ποιο μήνυμα έρχεστε σε μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς;
«Κάθε πρώτη μέρα στο σχολείο έχει για μένα ξεχωριστή συγκίνηση, και ως εκπαιδευτικό και ως υπουργό. Στην Κρήτη έρχομαι με ένα πολύ απλό μήνυμα: θέλουμε κάθε παιδί να ξεκινά τη χρονιά με ασφάλεια, στήριξη και περισσότερες δυνατότητες να μάθει, να δημιουργήσει και να προχωρήσει.
Το Ηράκλειο είναι ένας από τους μεγαλύτερους εκπαιδευτικούς νομούς της χώρας, με δεκάδες χιλιάδες μαθητές και εκατοντάδες σχολικές μονάδες. Αυτό σημαίνει μεγάλες ανάγκες, αλλά και τεράστιο δυναμισμό. Τον βλέπουμε στα παιδιά, στους εκπαιδευτικούς, στις διακρίσεις των σχολείων, στις νέες δομές που δημιουργούνται. Φέτος λειτουργούν δύο νέα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία στο Ηράκλειο, το 9ο Γυμνάσιο και το 10ο Γενικό Λύκειο, ενώ ιδρύεται και το Εσπερινό Γενικό Λύκειο Ασημίου.
Θέλω πάνω απ' όλα να ευχηθώ στα παιδιά μας μια χρονιά γεμάτη γνώση, φιλίες, όμορφες εμπειρίες και αυτοπεποίθηση. Στους εκπαιδευτικούς μας καλή δύναμη και στους γονείς τη βεβαιότητα ότι εργαζόμαστε καθημερινά ώστε το δημόσιο σχολείο να γίνεται καλύτερο και να δίνει περισσότερες ευκαιρίες σε κάθε παιδί».
Ένα από τα βασικά ζητήματα κάθε Σεπτέμβριο είναι τα κενά. Ποια είναι η εικόνα στο Ηράκλειο και τι απαντάτε στην κριτική ότι οι ανάγκες παραμένουν μεγάλες;
«Οι ανάγκες υπάρχουν και τις αντιμετωπίζουμε με συνεχή παρακολούθηση και διαδοχικές φάσεις προσλήψεων. Έχουμε επιλέξει σταθερά τα τελευταία χρόνια να αυξήσουμε τη μονιμότητα στο δημόσιο σχολείο και να περιορίσουμε σταδιακά την εξάρτηση του συστήματος από τους αναπληρωτές.
Στο Ηράκλειο, από το 2019 έως και το 2026, έχουν πραγματοποιηθεί 2.174 μόνιμοι διορισμοί εκπαιδευτικών στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Μόνο στην πρώτη φάση της φετινής χρονιάς τοποθετήθηκαν 1.698 αναπληρωτές στις δύο βαθμίδες. Παράλληλα, ενισχύουμε το ειδικό εκπαιδευτικό και βοηθητικό προσωπικό, τους ψυχολόγους, τους κοινωνικούς λειτουργούς και τους σχολικούς νοσηλευτές.
Το επόμενο βήμα είναι να γίνουμε καλύτεροι στην πρόβλεψη. Θέλουμε να γνωρίζουμε εγκαίρως πού δημιουργείται μια ανάγκη, γιατί δημιουργείται και πώς μπορούμε να την καλύψουμε ταχύτερα. Σε αυτή τη λογική εντάσσεται και το EduPlan, που σχεδιάζουμε ως ένα ενιαίο εργαλείο πρόβλεψης των πραγματικών αναγκών του εκπαιδευτικού συστήματος. Στόχος είναι κάθε χρόνο να κερδίζουμε χρόνο, ακρίβεια και καλύτερη κατανομή του ανθρώπινου δυναμικού».
Στην Κρήτη υπάρχει έντονο ενδιαφέρον και για τις σχολικές υποδομές. Τι αλλάζει στην πράξη;
«Αλλάζει ήδη η εικόνα σε αρκετά σχολεία και αυτή η προσπάθεια συνεχίζεται. Στο Ηράκλειο, μόνο στην πρώτη φάση του προγράμματος “Μαριέττα Γιαννάκου”, εντάχθηκαν 15 σχολικές μονάδες. Στη δεύτερη φάση βρίσκονται άλλες 8 και οι εργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει. Μιλάμε για σχολεία στην πόλη του Ηρακλείου, αλλά και στο Τυμπάκι, στα Μάλια, στο Γάζι, στη Χερσόνησο, στο Καστέλι και στις Αρχάνες.
Παράλληλα, στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση του Ηρακλείου υπάρχουν πλέον πάνω από 1.200 διαδραστικά συστήματα και περισσότερα από 6.000 σετ ρομποτικής.
Για μένα οι υποδομές είναι η καθημερινότητα του σχολείου. Είναι η αίθουσα στην οποία μαθαίνει το παιδί, το εργαστήριο όπου πειραματίζεται, ο χώρος στον οποίο ένας εκπαιδευτικός καλείται να κάνει καλά τη δουλειά του. Θέλουμε ασφαλή και προσβάσιμα κτήρια, σύγχρονο εξοπλισμό και τεχνολογία που χρησιμοποιείται πραγματικά στη μάθηση. Και θέλουμε αυτή η αλλαγή να φτάνει από το κέντρο του Ηρακλείου μέχρι την ενδοχώρα. Οι ευκαιρίες στην εκπαίδευση πρέπει να φτάνουν παντού».
Τα νέα αποτελέσματα της PISA παραμένουν χαμηλά. Τι σας ανησυχεί περισσότερο και πώς αλλάζει το σχολείο ώστε να βελτιωθούν οι βασικές δεξιότητες;
«Η εικόνα μάς προβληματίζει και μας κινητοποιεί. Οι επιδόσεις των μαθητών μας παραμένουν χαμηλότερες από εκεί που θέλουμε. Χρειαζόμαστε λοιπόν σταθερή δουλειά στην κατανόηση κειμένου, στη μαθηματική σκέψη και στις φυσικές επιστήμες, μαζί με την κριτική σκέψη, τη συνεργασία, τη δημιουργικότητα και την επίλυση προβλημάτων.
Προχωρούμε με νέα Προγράμματα Σπουδών, πολλαπλό βιβλίο, επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και σύγχρονα εργαλεία στην τάξη. Από τις πρώτες προτεραιότητες που έθεσα ήταν να αποκτήσουμε μια ενιαία, επιστημονικά τεκμηριωμένη εικόνα για τις δεξιότητες που καλλιεργεί το σχολείο μας. Γι’ αυτό ξεκινά η εθνική μελέτη δεξιοτήτων, από το Νηπιαγωγείο έως το Λύκειο και την Ειδική Αγωγή, ώστε να ξέρουμε με πραγματικά δεδομένα τι λειτουργεί, πού υπάρχουν αδυναμίες και πού χρειάζεται μεγαλύτερη στήριξη. Συγχρόνως, προγραμματίζουμε τη νέα Τράπεζα Θεμάτων, με την προσθήκη χιλιάδων νέων θεμάτων και με μια νέα λογική εξέτασης.
Και στην Κρήτη έχουμε υπέροχα παραδείγματα για το σχολείο που θέλουμε. Οι μαθητές του 56ου Δημοτικού Ηρακλείου δημιούργησαν ένα ρομποτικό μπαστούνι για ανθρώπους με οπτική αναπηρία, διακρίθηκαν σε παγκόσμιο επίπεδο και η προσπάθειά τους οδήγησε σε συνεργασία του σχολείου με το ΙΤΕ. Αυτό είναι για μένα η ουσία: γνώση που μετατρέπεται σε δεξιότητα, δημιουργία και προσφορά στον συνάνθρωπο».
Ο εθνικός διάλογος για το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο έχει ανοίξει. Πότε θα δούμε τις αλλαγές και ποια είναι η φιλοσοφία τους;
«Θέλουμε πρώτα να κάνουμε έναν πραγματικό διάλογο και μετά να νομοθετήσουμε. Η συζήτηση που ανοίξαμε αφορά κάτι πολύ μεγαλύτερο από έναν εξεταστικό μηχανισμό. Αφορά το Λύκειο που θέλουμε να έχουμε ως χώρα.
Θέλουμε να ξαναδώσουμε στο Λύκειο εκπαιδευτική αξία και αυτοτέλεια. Να είναι σχολείο γνώσης, δεξιοτήτων και κριτικής σκέψης, στο οποίο η καθημερινή προσπάθεια του μαθητή έχει πραγματική αξία και το απολυτήριο αποκτά ουσιαστικό κύρος.
Η επιτροπή ειδικών αναμένεται να καταθέσει το πόρισμά της έως το τέλος της χρονιάς και στόχος μας είναι η νομοθέτηση έως την άνοιξη του 2027. Η εφαρμογή θα γίνει με ασφαλή μεταβατική περίοδο, σαφείς κανόνες και πλήρη ενημέρωση μαθητών, εκπαιδευτικών και οικογενειών.
Στον διάλογο μπαίνουν η αξιολόγηση, η Τράπεζα Θεμάτων, το πολλαπλό βιβλίο, ο επαγγελματικός προσανατολισμός και συνολικά η σύνδεση του σχολείου με τις δεξιότητες και τις επιλογές ζωής των νέων. Στην εκδήλωση της 2ας Σεπτεμβρίου περισσότεροι από χίλιοι μαθητές, εκπαιδευτικοί, πανεπιστημιακοί και άνθρωποι της εκπαίδευσης συμμετείχαν σε αυτή τη συζήτηση. Θέλουμε μια μεταρρύθμιση που θα “χτιστεί” με την εκπαιδευτική κοινότητα και θα μπορεί να αντέξει στον χρόνο.
Στο τέλος Σεπτεμβρίου προτίθεμαι, επίσης, να ξεκινήσω δημόσια ψηφιακή διαβούλευση με μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς για το σχολείο που θέλουμε».
