Η κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών και η μεταφορά της οικονομικής διαχείρισης στους Δήμους δημιουργεί ένα κρίσιμο ερώτημα: μπορούν οι σχολικές μονάδες να έχουν έγκαιρα τους πόρους που χρειάζονται, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ζητήματα ασφάλειας;
Τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει σημαντικά ο τρόπος οικονομικής διαχείρισης των σχολικών μονάδων. Οι Σχολικές Επιτροπές, που για χρόνια είχαν την ευθύνη της διαχείρισης σημαντικού μέρους των λειτουργικών αναγκών των σχολείων, καταργήθηκαν σταδιακά και οι αρμοδιότητές τους μεταφέρθηκαν στους Δήμους.
Η αλλαγή αυτή παρουσιάστηκε ως μια προσπάθεια εκσυγχρονισμού και αποτελεσματικότερης διοίκησης. Το ζήτημα, όμως, δεν είναι μόνο ποιος διαχειρίζεται τα χρήματα. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν τα χρήματα φτάνουν έγκαιρα εκεί όπου υπάρχει ανάγκη.
Ένα σχολείο έχει καθημερινές και πάγιες ανάγκες: υλικά καθαριότητας, αναλώσιμα, μικροεπισκευές, συντήρηση, θέρμανση, ηλεκτρολογικές εργασίες, υδραυλικές παρεμβάσεις και πολλά ακόμη. Υπάρχουν όμως και ανάγκες που δεν μπορούν να περιμένουν.
Τι γίνεται όταν υπάρχει μια επικίνδυνη ηλεκτρολογική βλάβη; Όταν παρουσιάζεται σοβαρή διαρροή; Όταν ένα κάγκελο, μια πόρτα, ένα παράθυρο ή τμήμα του αύλειου χώρου παρουσιάζει επικίνδυνη φθορά; Όταν υπάρχει πρόβλημα πυρασφάλειας ή μια βλάβη που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο μαθητές και εκπαιδευτικούς;
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η καθυστέρηση δεν είναι απλώς γραφειοκρατική. Μπορεί να είναι ζήτημα ασφάλειας.
Η οικονομική διαχείριση στους Δήμους είναι αναγκαίο να γίνεται με διαφάνεια, νομιμότητα και έλεγχο. Όμως οι διαδικασίες δεν μπορούν να αγνοούν την πραγματικότητα της σχολικής ζωής. Ένα επείγον αίτημα ασφάλειας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο όπως μια προγραμματισμένη προμήθεια.
Η πάγια προκαταβολή που προβλέπεται για τις σχολικές μονάδες μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση μικρών και άμεσων αναγκών. Δεν μπορεί, όμως, να αποτελέσει λύση για σοβαρές τεχνικές παρεμβάσεις ή προβλήματα που απαιτούν σημαντική χρηματοδότηση.
Παράλληλα, ένα σχολείο δεν μπορεί να λειτουργεί με μόνιμη αβεβαιότητα για το πότε θα εξασφαλιστούν οι απαραίτητοι πόροι. Οι πάγιες ανάγκες είναι γνωστές και επαναλαμβανόμενες και θα πρέπει να χρηματοδοτούνται έγκαιρα και επαρκώς.
Ιδιαίτερα για τα ζητήματα ασφάλειας χρειάζεται ένας σαφής μηχανισμός άμεσης παρέμβασης. Όταν ένας Διευθυντής αναφέρει εγγράφως ένα σοβαρό πρόβλημα, θα πρέπει να υπάρχει συγκεκριμένη διαδικασία αξιολόγησης, αυτοψίας και αποκατάστασης, με σαφή χρονικά όρια.
Δεν μπορεί ένα σχολείο να γνωρίζει ότι υπάρχει κίνδυνος και ταυτόχρονα να περιμένει για εβδομάδες ή μήνες την ολοκλήρωση μιας διοικητικής διαδικασίας.
Το ζητούμενο δεν είναι απαραίτητα η επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς των Σχολικών Επιτροπών. Το ζητούμενο είναι να δημιουργηθεί ένα καλύτερο και αποτελεσματικότερο σύστημα, το οποίο θα συνδυάζει τη διαφάνεια και τον έλεγχο με την ταχύτητα και την ευελιξία που απαιτεί η σχολική πραγματικότητα.
Οι Δήμοι έχουν πλέον αυξημένη ευθύνη απέναντι στις σχολικές μονάδες. Χρειάζονται επαρκείς πόρους, προσωπικό και διαδικασίες που θα επιτρέπουν την άμεση αντιμετώπιση των πραγματικών αναγκών.
Γιατί τελικά η αποτελεσματικότητα ενός συστήματος δεν κρίνεται από το πόσο σωστά καταγράφεται ένα αίτημα, αλλά από το πόσο γρήγορα λύνεται το πρόβλημα.
Και όταν το πρόβλημα αφορά την ασφάλεια μαθητών και εκπαιδευτικών, η λύση δεν μπορεί να περιμένει.
Η ασφάλεια στα σχολεία δεν είναι μια ακόμη δαπάνη. Είναι υποχρέωση της Πολιτείας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Χαράλαμπος Γεωργιάδης,
Διευθυντής 1ου Δημοτικού Σχολείου Παροικίας Πάρου
