Οι επαναπροκηρύξεις για κενούμενες θέσεις Διευθυντών σχολικών μονάδων βρίσκονται σε εξέλιξη σε πολλές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, όμως όσο πλησιάζει η 1η Σεπτεμβρίου προκύπτει ένα απολύτως πρακτικό ερώτημα: θα έχουν προλάβει να ολοκληρωθούν όλες οι διαδικασίες και, αν όχι, ποιος θα αναλάβει τη διοίκηση των συγκεκριμένων σχολείων στις πρώτες και ίσως πιο απαιτητικές ημέρες της νέας σχολικής χρονιάς;
Το θέμα δεν είναι καθόλου θεωρητικό. Οι πρώτες ημέρες του Σεπτεμβρίου είναι από τις πιο δύσκολες διοικητικά για κάθε σχολική μονάδα. Οι εκπαιδευτικοί επιστρέφουν την 1η Σεπτεμβρίου και μέσα σε ελάχιστο χρόνο πρέπει να οργανωθεί η λειτουργία του σχολείου, να αντιμετωπιστούν κενά προσωπικού, να γίνουν αναθέσεις μαθημάτων, να διαμορφωθεί το ωρολόγιο πρόγραμμα, να διευθετηθούν εγγραφές και μετεγγραφές, να ενημερωθούν τα πληροφοριακά συστήματα, να οργανωθούν τμήματα και εφημερίες και να αντιμετωπιστούν δεκάδες μικρά και μεγάλα ζητήματα πριν ακόμη χτυπήσει το πρώτο κουδούνι.
Και όλα αυτά χρειάζονται διοίκηση.
Γιατί έγιναν τώρα οι επαναπροκηρύξεις
Το Υπουργείο Παιδείας είχε δώσει συγκεκριμένες οδηγίες για τις κενούμενες θέσεις, καθώς οι αξιολογικοί πίνακες επιλογής των Διευθυντών σχολικών μονάδων έληξαν στις 31 Ιουλίου 2026.
Με έγγραφο της 24ης Ιουλίου διευκρινίστηκε ότι οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης έπρεπε να προχωρήσουν στις 3 Αυγούστου σε επαναπροκήρυξη των θέσεων που είχαν κενωθεί εξαιτίας συνταξιοδοτήσεων στις 21 και 30 Ιουνίου και δεν μπορούσαν πλέον να καλυφθούν από τους προηγούμενους πίνακες.
Ακόμη πιο σημαντική, όμως, είναι η επόμενη πρόβλεψη: οι θέσεις Διευθυντών που θα κενωθούν μετά τις 31 Αυγούστου, εξαιτίας συνταξιοδοτήσεων, καταργήσεων ή συγχωνεύσεων σχολικών μονάδων και άλλων μεταβολών, θα επαναπροκηρυχθούν μετά την ημερομηνία αυτή.
Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι για ορισμένες σχολικές μονάδες η διαδικασία επιλογής μόνιμου Διευθυντή δεν είναι δυνατόν να έχει ολοκληρωθεί την 1η Σεπτεμβρίου, αφού τότε θα ξεκινήσει ουσιαστικά η διαδικασία κάλυψης της θέσης.
Οι αιτήσεις τελείωσαν, αλλά όχι και η διαδικασία
Σε αρκετές από τις επαναπροκηρύξεις του Αυγούστου δόθηκε προθεσμία περίπου δέκα ημερών για την κατάθεση αιτήσεων. Χαρακτηριστικά, στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Μεσσηνίας οι αιτήσεις για τις κενούμενες θέσεις των ΓΕΛ Κορώνης και Μελιγαλά υποβάλλονταν από τις 3 έως τις 13 Αυγούστου.
Η λήξη, όμως, της προθεσμίας των αιτήσεων δεν σημαίνει και άμεση τοποθέτηση Διευθυντή.
Ακολουθεί έλεγχος των υποψηφιοτήτων και των δικαιολογητικών, κατάρτιση πινάκων, δυνατότητα υποβολής ενστάσεων, εξέταση των ενστάσεων, αξιολόγηση, συνέντευξη, τελικός πίνακας και εν συνεχεία η διαδικασία τοποθέτησης. Η ισχύουσα υπουργική απόφαση προβλέπει μάλιστα προθεσμία τριών εργάσιμων ημερών για την υποβολή ενστάσεων κατά των προσωρινών πινάκων και άλλες τρεις εργάσιμες ημέρες για την εξέτασή τους από τα αρμόδια συμβούλια.
Η τοποθέτηση στις κενές ή κενούμενες θέσεις γίνεται τελικά με απόφαση του οικείου Διευθυντή Εκπαίδευσης, ύστερα από πρόταση του αρμόδιου Τοπικού Συμβουλίου Επιλογής.
Επομένως πρόκειται για διαδικασία με αρκετά διαδοχικά στάδια και όχι για μια απλή επιλογή που μπορεί να ολοκληρωθεί αυτομάτως μόλις κλείσει η προθεσμία των αιτήσεων.
Και στις 20 Αυγούστου εξακολουθούν να εμφανίζονται νέες προκηρύξεις
Η εικόνα που προκύπτει από την ενημερωτική πύλη του ΑΣΕΠ δείχνει ότι οι σχετικές διαδικασίες είναι ακόμη σε πλήρη εξέλιξη.
Ακόμη και στις 19 Αυγούστου είχαν αναρτηθεί νέες προσκλήσεις και επαναπροκηρύξεις για θέσεις Διευθυντών, μεταξύ άλλων από Διευθύνσεις Εκπαίδευσης Χανίων, Καβάλας, Ζακύνθου και Αρκαδίας, ενώ αντίστοιχες προκηρύξεις είχαν αναρτηθεί σε πολλές περιοχές τις προηγούμενες ημέρες.
Συνεπώς, αυτή τη στιγμή δεν προκύπτει ένα ενιαίο πανελλαδικό χρονοδιάγραμμα που να εγγυάται ότι όλες οι διαδικασίες θα έχουν ολοκληρωθεί πριν από την 1η Σεπτεμβρίου.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα.
Τι θα γίνει αν την 1η Σεπτεμβρίου ένα σχολείο δεν έχει Διευθυντή;
Ευτυχώς το θεσμικό πλαίσιο δεν αφήνει τη σχολική μονάδα διοικητικά ακέφαλη.
Εφόσον υπάρχει Υποδιευθυντής, αυτός αναπληρώνει τον Διευθυντή όταν ο τελευταίος δεν υπάρχει, απουσιάζει ή κωλύεται. Εάν δεν υπάρχει Υποδιευθυντής, προβλέπεται η ανάθεση της προσωρινής άσκησης των καθηκόντων σε εκπαιδευτικό που υπηρετεί στην οικεία Διεύθυνση Εκπαίδευσης και διαθέτει τα απαιτούμενα προσόντα, μετά την προβλεπόμενη υπηρεσιακή διαδικασία.
Μάλιστα το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών προβλέπει ρητά ότι, όταν δεν υπάρχει ή δεν προβλέπεται Υποδιευθυντής, το ΠΥΣΠΕ ή το ΠΥΣΔΕ εισηγείται τον αναπληρωτή και ο Διευθυντής Εκπαίδευσης εκδίδει την αντίστοιχη απόφαση.
Η ανησυχία για την 1η Σεπτεμβρίου δεν είναι λοιπόν υποθετική.
Η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Μαγνησίας προχώρησε ήδη από τις 4 Αυγούστου σε προπαρασκευαστική πρόσκληση για προσωρινή αναπλήρωση Διευθυντών σε θέσεις που ενδέχεται να κενωθούν από την 1η Σεπτεμβρίου, ακριβώς επειδή σε συγκεκριμένες σχολικές μονάδες δεν υπάρχει διαθέσιμος Υποδιευθυντής. Στην ίδια απόφαση αναφέρεται ως στόχος η διασφάλιση της διοικητικής συνέχειας και της εύρυθμης λειτουργίας των σχολείων κατά την έναρξη του σχολικού έτους.
Η 1η Σεπτεμβρίου δεν είναι μια οποιαδήποτε ημέρα για ένα σχολείο
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν τα σχολεία θα ανοίξουν. Θεσμικός τρόπος για να υπάρχει αναπλήρωση υπάρχει.
Το ερώτημα είναι με ποιες συνθήκες θα ξεκινήσουν.
Η έναρξη της σχολικής χρονιάς απαιτεί αποφάσεις από το πρώτο πρωί. Ο Διευθυντής είναι αυτός που πρέπει να συντονίσει έναν Σύλλογο Διδασκόντων που συχνά έχει νέα πρόσωπα, να καταγράψει ελλείψεις, να επικοινωνήσει με τη Διεύθυνση Εκπαίδευσης, να διαχειριστεί το προσωπικό, να οργανώσει τα τμήματα, να προετοιμάσει το πρόγραμμα και να αντιμετωπίσει προβλήματα εγκαταστάσεων, ασφάλειας και καθημερινής λειτουργίας.
Ένας προσωρινός αναπληρωτής μπορεί ασφαλώς να ασκήσει νόμιμα αυτά τα καθήκοντα. Δεν παύει όμως να καλείται να αναλάβει μια σχολική μονάδα στην πιο απαιτητική στιγμή της χρονιάς, πολλές φορές χωρίς τον χρόνο που θα είχε ένας ήδη τοποθετημένος Διευθυντής για να οργανώσει εγκαίρως την έναρξη.
Και υπάρχει ακόμη μία παράμετρος: οι θέσεις που θα κενωθούν από την 1η Σεπτεμβρίου και μετά θα πρέπει να μπουν τότε σε νέα διαδικασία επαναπροκήρυξης. Άρα σε ορισμένα σχολεία η προσωρινή αναπλήρωση δεν θα είναι ζήτημα λίγων ημερών αλλά ενδέχεται να χρειαστεί να καλύψει ολόκληρο το διάστημα μέχρι να ολοκληρωθούν οι κρίσεις και να αναλάβει ο νέος Διευθυντής.
Γι' αυτό χρειάζεται πλέον μια σαφής απάντηση από το Υπουργείο Παιδείας: ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των επαναπροκηρύξεων και πόσα σχολεία θα μπουν στον Σεπτέμβριο με αναπληρωτή αντί για επιλεγμένο Διευθυντή;
Γιατί μπορεί το πρώτο κουδούνι για τους μαθητές να αργεί ακόμη, αλλά για το σχολείο η χρονιά αρχίζει την 1η Σεπτεμβρίου. Και στις πρώτες αυτές ημέρες, όταν πρέπει να στηθεί από την αρχή ολόκληρη η λειτουργία μιας σχολικής μονάδας, η διοίκηση δεν είναι μια τυπική λεπτομέρεια. Είναι η προϋπόθεση για να λειτουργήσουν όλα τα υπόλοιπα.
