Στην εκπόνηση μιας εθνικής μελέτης για την αξιολόγηση των δεξιοτήτων που αποκτούν οι μαθητές σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης προχωρά το Υπουργείο Παιδείας, μέσω νέας πρόσκλησης του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030 και ειδικότερα του Υποπρογράμματος Παιδείας και Θρησκευμάτων.
Η δράση φέρει τον τίτλο «Εθνική Αξιολόγηση Ανάπτυξης Δεξιοτήτων στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση» και έχει συνολικό προϋπολογισμό 539.400 ευρώ.
Βασικός στόχος είναι να διερευνηθεί, με επιστημονικά και εμπειρικά τεκμηριωμένο τρόπο, σε ποιον βαθμό το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, από το Νηπιαγωγείο έως και το Λύκειο, κατορθώνει να αναπτύξει στους μαθητές τις δεξιότητες που θεωρούνται απαραίτητες για τη ζωή, τη μάθηση και την εργασία στον 21ο αιώνα.
Τι θα εξετάσει η εθνική μελέτη
Η σχεδιαζόμενη μελέτη δεν θα περιορίζεται αποκλειστικά στην αποτίμηση των παραδοσιακών σχολικών γνώσεων. Θα επικεντρωθεί στις λεγόμενες θεμελιώδεις και εγκάρσιες ικανότητες, οι οποίες περιλαμβάνονται στα ευρωπαϊκά και διεθνή εκπαιδευτικά πλαίσια.
Πρόκειται για δεξιότητες που δεν συνδέονται μόνο με ένα συγκεκριμένο μάθημα, αλλά διατρέχουν ολόκληρη την εκπαιδευτική διαδικασία και επηρεάζουν την ικανότητα των μαθητών να μαθαίνουν, να συνεργάζονται, να επιλύουν προβλήματα και να προσαρμόζονται σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο κοινωνικό και επαγγελματικό περιβάλλον.
Στο επίκεντρο της αξιολόγησης αναμένεται να βρεθούν τομείς όπως:
- η κριτική σκέψη,
- η δημιουργικότητα,
- η επίλυση προβλημάτων,
- η συνεργασία και η επικοινωνία,
- ο ψηφιακός γραμματισμός,
- η κοινωνική και πολιτειακή υπευθυνότητα,
- η ικανότητα αυτόνομης μάθησης,
- η προσαρμοστικότητα και η ανάληψη πρωτοβουλιών.
Η έρευνα φιλοδοξεί να αποτυπώσει όχι μόνο τι γνωρίζουν οι μαθητές, αλλά και εάν μπορούν να αξιοποιούν τις γνώσεις τους σε πραγματικές ή σύνθετες καταστάσεις.
Από το Νηπιαγωγείο έως το Λύκειο
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η αξιολόγηση θα καλύψει το σύνολο της σχολικής διαδρομής, ξεκινώντας από την προσχολική εκπαίδευση και φτάνοντας μέχρι τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να δημιουργηθεί μια συνολική εικόνα για το πώς εξελίσσονται οι δεξιότητες των παιδιών κατά τη διάρκεια της φοίτησής τους στο ελληνικό σχολείο.
Η μελέτη αναμένεται να εξετάσει κατά πόσο τα αναλυτικά προγράμματα, οι διδακτικές πρακτικές και το εκπαιδευτικό υλικό συμβάλλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη αυτών των ικανοτήτων, καθώς και σε ποια σημεία εντοπίζονται αδυναμίες ή ανισότητες.
Τα αποτελέσματα μπορούν να αποτελέσουν βάση για αλλαγές στα προγράμματα σπουδών, στις μεθόδους διδασκαλίας, στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι εκπαιδευτικές πολιτικές.
Γιατί θεωρούνται κρίσιμες οι εγκάρσιες δεξιότητες
Τα σύγχρονα εκπαιδευτικά συστήματα μετακινούν σταδιακά το ενδιαφέρον τους από την απλή απομνημόνευση γνώσεων προς την ικανότητα εφαρμογής, σύνθεσης και αξιοποίησής τους.
Η πρόσβαση σε τεράστιο όγκο πληροφοριών, η ταχεία εξέλιξη της τεχνολογίας και οι συνεχείς αλλαγές στην αγορά εργασίας καθιστούν αναγκαία την καλλιέργεια δεξιοτήτων που επιτρέπουν στον μαθητή να αξιολογεί πληροφορίες, να διακρίνει αξιόπιστες πηγές, να συνεργάζεται και να αντιμετωπίζει νέα προβλήματα.
Για τον λόγο αυτό, η εθνική αξιολόγηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορεί να δείξει αν το ελληνικό σχολείο προετοιμάζει επαρκώς τους μαθητές όχι μόνο για τις εξετάσεις, αλλά και για τις απαιτήσεις της κοινωνικής, ακαδημαϊκής και επαγγελματικής ζωής.
Τα στοιχεία της πρόσκλησης
Η πρόσκληση εντάσσεται στον Άξονα Προτεραιότητας 1.10 του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030.
| Στοιχείο | Περιγραφή |
|---|---|
| Τίτλος δράσης | Εθνική Αξιολόγηση Ανάπτυξης Δεξιοτήτων στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση |
| Αύξων αριθμός πρόσκλησης | 10299 |
| Κωδικός πρόσκλησης | Π162-1.10 19η 2026 |
| Άξονας προτεραιότητας | 1.10 |
| Προϋπολογισμός | 539.400,00 ευρώ |
| Ημερομηνία έναρξης | 7 Αυγούστου 2026 |
| Ημερομηνία λήξης | 30 Οκτωβρίου 2026 |
| ΑΔΑ | ΡΡΚΡ46ΝΚΠΔ-Ρ6Α |
Η περίοδος υποβολής των σχετικών προτάσεων αρχίζει στις 7 Αυγούστου 2026 και ολοκληρώνεται στις 30 Οκτωβρίου 2026.
Ένα εργαλείο για τις επόμενες αλλαγές στην εκπαίδευση
Η δημιουργία ενός εθνικού μηχανισμού αποτίμησης των δεξιοτήτων μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για τον σχεδιασμό των επόμενων αλλαγών στην ελληνική εκπαίδευση.
Το κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, θα είναι ο τρόπος με τον οποίο θα σχεδιαστεί η έρευνα, τα κριτήρια που θα χρησιμοποιηθούν και η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της.
Η αξιολόγηση των δεξιοτήτων δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια ακόμη τυποποιημένη εξέταση ούτε να λειτουργήσει ως μηχανισμός κατάταξης μαθητών και σχολείων. Αντίθετα, θα πρέπει να αναδείξει τις πραγματικές ανάγκες του εκπαιδευτικού συστήματος, τις κοινωνικές και γεωγραφικές ανισότητες και τις παρεμβάσεις που απαιτούνται ώστε όλα τα παιδιά να έχουν ίσες δυνατότητες ανάπτυξης.
Το αποτέλεσμα της εθνικής μελέτης αναμένεται να προσφέρει μια ευρύτερη και περισσότερο τεκμηριωμένη εικόνα για το τι μαθαίνουν οι μαθητές στο ελληνικό σχολείο, αλλά κυρίως για το τι είναι σε θέση να κάνουν με όσα μαθαίνουν.
