Στη Βουλή προς συζήτηση και ψήφιση κατατέθηκαν νέες ρυθμίσεις του υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, οι οποίες αφορούν τόσο τη διοίκηση της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης όσο και τη λειτουργία των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων.
Οι διατάξεις εντάχθηκαν στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Πολιτισμού με τίτλο «Σύσταση νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία “Οργανισμός Ανάπτυξης και Διαχείρισης Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς Α.Ε.” και λοιπές διατάξεις».
Δείτε το Σχέδιο Νόμου ΕΔΩ
Στο επίκεντρο βρίσκεται η παράταση της θητείας των Διευθυντών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, η οποία λήγει στις 31 Ιουλίου 2026, έως ότου ολοκληρωθούν οι νέες κρίσεις και αναλάβουν καθήκοντα τα στελέχη που θα επιλεγούν.
Παράλληλα, προβλέπονται ρυθμίσεις για τη συνέχιση των συμβάσεων ακαδημαϊκών υποτρόφων, την επιβολή ειδικών τελών πιστοποίησης στα παραρτήματα Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, την επαγγελματική αναγνώριση τίτλων σπουδών από βρετανικά ιδρύματα, καθώς και την παροχή υπηρεσιών προετοιμασίας τεθνεώτων μουσουλμάνων στο Ισλαμικό Τέμενος Αθηνών.
Παράταση έως έναν χρόνο για τους Διευθυντές Εκπαίδευσης
Με το άρθρο 131 προβλέπεται ότι οι υπηρετούντες Διευθυντές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, των οποίων η θητεία ολοκληρώνεται στις 31 Ιουλίου 2026, θα εξακολουθήσουν να ασκούν τα καθήκοντά τους μέχρι την επιλογή, την τοποθέτηση και την ανάληψη υπηρεσίας των νέων στελεχών.
Η παράταση δεν θα μπορεί να υπερβεί την 31η Ιουλίου 2027.
Σύμφωνα με την αιτιολόγηση της ρύθμισης, στόχος είναι να εξασφαλιστεί η διοικητική συνέχεια στις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης και να αποφευχθεί η δημιουργία κενών κατά τη μεταβατική περίοδο των νέων κρίσεων.
Η συγκεκριμένη διάταξη δείχνει, ωστόσο, ότι η διαδικασία επιλογής των νέων Διευθυντών Εκπαίδευσης δεν αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί πριν από τη λήξη της υφιστάμενης θητείας. Για τον λόγο αυτόν δημιουργείται ένα μεταβατικό πλαίσιο, ώστε οι υπηρετούντες Διευθυντές να παραμείνουν στις θέσεις τους μέχρι να αναλάβουν οι αντικαταστάτες τους.
Στην πράξη, οι σημερινοί Διευθυντές μπορούν να παραμείνουν για μικρότερο ή μεγαλύτερο διάστημα, ανάλογα με την ταχύτητα ολοκλήρωσης της διαδικασίας επιλογής. Η 31η Ιουλίου 2027 αποτελεί το ανώτατο χρονικό όριο και όχι υποχρεωτικά τη νέα ημερομηνία λήξης της θητείας όλων.
Γιατί θεωρείται κρίσιμη η διοικητική συνέχεια
Οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης έχουν καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία των σχολείων. Διαχειρίζονται, μεταξύ άλλων, τις τοποθετήσεις εκπαιδευτικών, τα λειτουργικά κενά, τις άδειες, τις μεταβολές προσωπικού, τις υπηρεσιακές διαδικασίες και σειρά διοικητικών ζητημάτων που επηρεάζουν άμεσα τη σχολική καθημερινότητα.
Μια ενδεχόμενη λήξη της θητείας των Διευθυντών χωρίς να έχουν αναλάβει οι διάδοχοί τους θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές δυσλειτουργίες, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία προετοιμάζεται η έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς.
Η παράταση επιδιώκει να αποτρέψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, διατηρώντας στις θέσεις τους τα υπάρχοντα στελέχη μέχρι την ολοκλήρωση των νέων κρίσεων.
Την ίδια στιγμή, η ρύθμιση αναμένεται να προκαλέσει συζήτηση στην εκπαιδευτική κοινότητα, καθώς κάθε παράταση θητείας στελεχών συνοδεύεται από ερωτήματα για το χρονοδιάγραμμα, τη διαφάνεια και την έγκαιρη ολοκλήρωση των διαδικασιών επιλογής.
Συμβάσεις ακαδημαϊκών υποτρόφων και το 2026-2027
Με το άρθρο 132 παρατείνεται έως και το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 η δυνατότητα σύναψης ή ανανέωσης συμβάσεων ακαδημαϊκών υποτρόφων στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.
Οι ακαδημαϊκοί υπότροφοι καλύπτουν διδακτικές ανάγκες σε τμήματα και μονοτμηματικές σχολές των πανεπιστημίων, συχνά σε περιπτώσεις όπου δεν επαρκεί το μόνιμο διδακτικό προσωπικό.
Η ρύθμιση επιτρέπει στα ΑΕΙ να συνεχίσουν να αξιοποιούν τον συγκεκριμένο θεσμό και κατά την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά, ώστε να μην προκύψουν κενά στη διδασκαλία μαθημάτων.
Επίσης, διατηρείται το δικαίωμα ανανέωσης των συμβάσεων έως τη συμπλήρωση τριών ακαδημαϊκών ετών, με τους ίδιους όρους και τις ίδιες προϋποθέσεις, εφόσον η δυνατότητα αυτή προβλεπόταν στην αρχική προκήρυξη.
Για τα πανεπιστήμια, η παράταση προσφέρει μια άμεση λύση κάλυψης διδακτικών αναγκών. Ταυτόχρονα, όμως, αναδεικνύει το χρόνιο πρόβλημα της εξάρτησης πολλών τμημάτων από προσωπικό με συμβάσεις περιορισμένης διάρκειας, αντί από επαρκή αριθμό μόνιμων μελών ΔΕΠ.
Νέα τέλη πιστοποίησης για τα παραρτήματα ΝΠΠΕ
Ιδιαίτερη σημασία έχει το άρθρο 133, με το οποίο θεσμοθετείται ειδικό τέλος πιστοποίησης για τα παραρτήματα Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης.
Τα παραρτήματα θα καταβάλλουν το τέλος στην Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης κατά την υποβολή αίτησης για την πιστοποίηση του εσωτερικού τους συστήματος διασφάλισης ποιότητας, καθώς και για κάθε πρόγραμμα σπουδών πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου.
Τα προβλεπόμενα ποσά είναι:
| Διαδικασία πιστοποίησης | Ειδικό τέλος |
|---|---|
| Εσωτερικό σύστημα διασφάλισης ποιότητας | 15.000 ευρώ |
| Δια ζώσης πιστοποίηση προγράμματος σπουδών | 12.000 ευρώ |
| Εξ αποστάσεως πιστοποίηση προγράμματος σπουδών | 6.000 ευρώ |
Τα ποσά θα αποτελούν έσοδο του κρατικού προϋπολογισμού και θα κατευθύνονται στον αρμόδιο ειδικό φορέα που καλύπτει τις δαπάνες της ΕΘΑΑΕ.
Παράλληλα, προβλέπεται ότι το ύψος των τελών θα μπορεί να αναπροσαρμόζεται με κοινή απόφαση των υπουργών Παιδείας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ύστερα από εισήγηση του Ανώτατου Συμβουλίου της ΕΘΑΑΕ.
Η νέα υποχρέωση δεν θα εφαρμόζεται στις πιστοποιήσεις προγραμμάτων πρώτου και δεύτερου κύκλου που περιλαμβάνονται σε αιτήσεις για την έκδοση άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων ΝΠΠΕ οι οποίες έχουν ήδη υποβληθεί έως την έναρξη ισχύος της διάταξης.
Τι σημαίνουν τα νέα τέλη για τα μη κρατικά πανεπιστημιακά παραρτήματα
Το υπουργείο παρουσιάζει τη ρύθμιση ως μέσο ενίσχυσης του θεσμικού πλαισίου, χρηματοδότησης της διαδικασίας πιστοποίησης και διασφάλισης της ποιότητας των προγραμμάτων σπουδών.
Η πιστοποίηση από την ΕΘΑΑΕ αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία των προγραμμάτων των ΝΠΠΕ. Με τη νέα διάταξη, το κόστος της διαδικασίας μεταφέρεται στα ίδια τα παραρτήματα που ζητούν την αξιολόγηση και όχι στον κρατικό προϋπολογισμό.
Τα ποσά δεν είναι αμελητέα, ιδιαίτερα για ένα παράρτημα που επιθυμεί να πιστοποιήσει μεγάλο αριθμό προγραμμάτων. Για παράδειγμα, η πιστοποίηση του εσωτερικού συστήματος ποιότητας και πέντε προγραμμάτων με δια ζώσης διαδικασία συνεπάγεται συνολικό κόστος 75.000 ευρώ.
Το υπουργείο υποστηρίζει ότι η ρύθμιση επιβεβαιώνει πως όλοι οι πάροχοι πανεπιστημιακής εκπαίδευσης θα αξιολογούνται με αυστηρούς κανόνες ποιότητας. Ωστόσο, το ύψος των τελών, η διαδικασία πιστοποίησης και η αποτελεσματικότητα των ελέγχων αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο πολιτικής και ακαδημαϊκής συζήτησης.
Επαγγελματική δραστηριότητα με τίτλους βρετανικών ιδρυμάτων
Με το άρθρο 134 ρυθμίζεται η δυνατότητα άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας από κατόχους τίτλων σπουδών που απονέμονται από ιδρύματα τυπικής Ανώτατης Εκπαίδευσης του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η ρύθμιση αφορά περιπτώσεις κατά τις οποίες η φοίτηση έχει πραγματοποιηθεί σε φορέα που είναι αδειοδοτημένος για το συγκεκριμένο πρόγραμμα σπουδών.
Για να επιτραπεί η άσκηση της σχετικής επαγγελματικής δραστηριότητας, απαιτείται πράξη αναγνώρισης του τίτλου από το Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας του υπουργείου Παιδείας.
Η νομοθετική παρέμβαση κρίθηκε αναγκαία μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς άλλαξε το πλαίσιο εφαρμογής των ευρωπαϊκών κανόνων αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων.
Η διάταξη δεν προβλέπει αυτόματη αναγνώριση όλων των τίτλων. Η άσκηση του επαγγέλματος θα επιτρέπεται μόνο μετά την έκδοση της προβλεπόμενης πράξης από το ΑΤΕΕΝ.
Ρύθμιση για το Ισλαμικό Τέμενος Αθηνών
Στο ίδιο νομοσχέδιο περιλαμβάνεται και διάταξη που επιτρέπει την παροχή υπηρεσιών πλύσης, περιποίησης και φροντίδας σορών τεθνεώτων μουσουλμανικού θρησκεύματος, σύμφωνα με τα ισλαμικά ταφικά έθιμα και τους σχετικούς θρησκευτικούς κανόνες.
Οι υπηρεσίες θα παρέχονται σε διακριτό, στεγασμένο και ειδικά διαμορφωμένο χώρο μέσα στο κτίριο του Ισλαμικού Τεμένους Αθηνών.
Η μεταφορά των σορών θα πραγματοποιείται αποκλειστικά με ειδικά οχήματα μεταφοράς ή οχήματα αδειοδοτημένων γραφείων τελετών και με τη συνοδεία πιστοποιητικού θανάτου.
Δεν θα επιτρέπεται η παραμονή των σορών στον χώρο μετά την ολοκλήρωση της προβλεπόμενης διαδικασίας.
Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Διοικούσας Επιτροπής του Ισλαμικού Τεμένους θα προσδιοριστεί ο συγκεκριμένος χώρος και θα καθοριστούν οι λεπτομέρειες λειτουργίας του, με τήρηση των ισχυουσών οδηγιών υγιεινής.
Οι πέντε βασικές αλλαγές
Οι διατάξεις του υπουργείου Παιδείας που εισάγονται προς ψήφιση προβλέπουν συνοπτικά:
- Παράταση της θητείας των Διευθυντών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης έως την ανάληψη υπηρεσίας των νέων στελεχών και το αργότερο μέχρι τις 31 Ιουλίου 2027.
- Συνέχιση της δυνατότητας σύναψης και ανανέωσης συμβάσεων ακαδημαϊκών υποτρόφων για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027.
- Επιβολή ειδικών τελών για την πιστοποίηση των συστημάτων ποιότητας και των προγραμμάτων σπουδών των παραρτημάτων ΝΠΠΕ.
- Ρύθμιση της επαγγελματικής δραστηριότητας κατόχων τίτλων σπουδών βρετανικών ιδρυμάτων μετά από πράξη αναγνώρισης του ΑΤΕΕΝ.
- Δημιουργία ειδικού χώρου στο Ισλαμικό Τέμενος Αθηνών για την προετοιμασία τεθνεώτων μουσουλμάνων.
Η πλέον άμεση αλλαγή για τη σχολική εκπαίδευση αφορά την παραμονή των σημερινών Διευθυντών Εκπαίδευσης στις θέσεις τους και μετά τη λήξη της θητείας τους. Για τα πανεπιστήμια, η διατήρηση των ακαδημαϊκών υποτρόφων εξασφαλίζει προσωρινά τη συνέχιση της διδασκαλίας, ενώ τα νέα τέλη για τα ΝΠΠΕ διαμορφώνουν ένα ακόμη κρίσιμο τμήμα του υπό εφαρμογή πλαισίου για τα μη κρατικά πανεπιστημιακά παραρτήματα.
