Στις 3 Αυγούστου 2026 οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης καλούνται να εκδώσουν τις προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την κάλυψη των κενών θέσεων Διευθυντών σχολικών μονάδων, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας ακόμη διαδικασίας επιλογής στελεχών της εκπαίδευσης.
Πίσω όμως από την τυπική διοικητική διαδικασία κρύβεται μια πραγματικότητα που γίνεται κάθε χρόνο όλο και πιο εμφανής: οι εκπαιδευτικοί που επιθυμούν να αναλάβουν τη διεύθυνση ενός σχολείου είναι αισθητά λιγότεροι από ό,τι στο παρελθόν.
Σε αρκετές περιοχές της χώρας, ιδιαίτερα στην περιφέρεια αλλά πλέον και σε μεγάλα αστικά κέντρα, οι υποψηφιότητες δεν είναι ανάλογες ούτε με τον αριθμό των σχολικών μονάδων ούτε με τις ανάγκες του εκπαιδευτικού συστήματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, υπάρχουν σχολεία για τα οποία εκδηλώνεται ενδιαφέρον από έναν μόνο υποψήφιο ή ακόμη και κανέναν.
Μια θέση με ευθύνη… διευθύνοντος συμβούλου
Ο διευθυντής ενός σχολείου του 2026 απέχει πολύ από την εικόνα του διοικητικού προϊσταμένου που γνωρίζαμε πριν από δύο δεκαετίες.
Σήμερα καλείται να είναι ταυτόχρονα διοικητικός υπάλληλος, οικονομικός διαχειριστής, υπεύθυνος προσωπικού, τεχνικός πληροφορικής, διαχειριστής κρίσεων, συντονιστής εκπαιδευτικών δράσεων, υπεύθυνος ασφάλειας του σχολικού κτιρίου, συνομιλητής των γονέων, συνεργάτης του δήμου, της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης, του ΙΕΠ και του Υπουργείου.
Η καθημερινότητά του κατακλύζεται από ηλεκτρονικές πλατφόρμες, αμέτρητες εγκυκλίους, αναφορές, στατιστικά στοιχεία, προθεσμίες και συνεχή επικοινωνία με διαφορετικές υπηρεσίες.
Πολύ συχνά, η διοικητική εργασία καταλαμβάνει τόσο μεγάλο μέρος της ημέρας, ώστε ο παιδαγωγικός ρόλος του διευθυντή περνά σε δεύτερη μοίρα.
Οι ευθύνες αυξάνονται, η ανταμοιβή παραμένει περιορισμένη
Ένα ακόμη στοιχείο που αποθαρρύνει πολλούς εκπαιδευτικούς από το να διεκδικήσουν τη θέση του Διευθυντή είναι ότι, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σε πολλές διοικητικές θέσεις του δημόσιου τομέα, ο διευθυντής σχολείου δεν απαλλάσσεται από το διδακτικό του έργο. Ανάλογα με το μέγεθος της σχολικής μονάδας, εξακολουθεί να έχει υποχρεωτικό εβδομαδιαίο διδακτικό ωράριο, το οποίο πρέπει να συνδυάζει με το σύνολο των διοικητικών και παιδαγωγικών του καθηκόντων. Αυτό σημαίνει ότι καλείται να προετοιμάζει και να διδάσκει τα μαθήματά του, να βρίσκεται καθημερινά μέσα στην τάξη και, ταυτόχρονα, να διαχειρίζεται όλα τα ζητήματα λειτουργίας του σχολείου: από τις αναθέσεις μαθημάτων, τις άδειες προσωπικού και την επικοινωνία με γονείς και υπηρεσίες μέχρι την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών, τη συμπλήρωση ηλεκτρονικών πλατφορμών, την τήρηση προθεσμιών και την εφαρμογή δεκάδων εγκυκλίων. Δεν είναι λίγοι οι διευθυντές που παραδέχονται ότι το διοικητικό τους έργο ολοκληρώνεται κυρίως μετά τη λήξη του σχολικού ωραρίου, τα απογεύματα ή ακόμη και τα Σαββατοκύριακα, γεγονός που καθιστά τη συγκεκριμένη θέση μία από τις πλέον απαιτητικές στην εκπαίδευση.
Η ανάληψη μιας διεύθυνσης σχολείου συνοδεύεται από αυξημένες νομικές, διοικητικές και υπηρεσιακές ευθύνες.
Από ένα εργατικό ατύχημα μέχρι μια καταγγελία γονέα, από ένα κτιριακό πρόβλημα μέχρι τη διαχείριση περιστατικών σχολικής βίας, ο διευθυντής είναι το πρώτο πρόσωπο που καλείται να δώσει λύσεις και να λογοδοτήσει.
Κι όμως, η οικονομική ανταμοιβή απέχει σημαντικά από το εύρος των καθηκόντων.
Το επίδομα θέσης ευθύνης, παρότι διαφοροποιείται ανάλογα με το μέγεθος της σχολικής μονάδας, παραμένει για πολλούς εκπαιδευτικούς δυσανάλογο σε σχέση με τον φόρτο εργασίας και την πίεση που συνεπάγεται η θέση.
Δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι η επιπλέον αμοιβή δεν αντισταθμίζει σε καμιά ούτε τον χρόνο που αφιερώνεται εκτός ωραρίου ούτε την ευθύνη που αναλαμβάνει ο διευθυντής για τη λειτουργία μιας ολόκληρης σχολικής κοινότητας.
Η συνεχής διεύρυνση των αρμοδιοτήτων
Τα τελευταία χρόνια, οι αρμοδιότητες των διευθυντών αυξήθηκαν σημαντικά.
Η εφαρμογή νέων ψηφιακών συστημάτων, οι διαδικασίες αξιολόγησης, οι συνεχείς καταχωρίσεις σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες, η διαχείριση ευρωπαϊκών προγραμμάτων, οι υποχρεώσεις που συνδέονται με την πολιτική προστασία, τα ζητήματα προσωπικών δεδομένων, η αντιμετώπιση περιστατικών εκφοβισμού και η διαρκής επικοινωνία με τις υπηρεσίες έχουν μετατρέψει τον διευθυντή σε έναν διοικητικό κόμβο που λειτουργεί σχεδόν αδιάκοπα.
Αρκετοί διευθυντές παραδέχονται ότι εργάζονται καθημερινά αρκετές ώρες μετά τη λήξη του σχολικού ωραρίου, ενώ μεγάλο μέρος της εργασίας μεταφέρεται πλέον στα απογεύματα, στα Σαββατοκύριακα και στις περιόδους των διακοπών.
Η νέα διαδικασία και τα δύο μεγάλα ερωτήματα
Η εγκύκλιος του ΥΠΑΙΘΑ για την κάλυψη των κενούμενων θέσεων ανοίγει τον δρόμο για την έναρξη της διαδικασίας επιλογής.
Ωστόσο, δύο κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ακόμη ανοιχτά.
Το πρώτο αφορά τον τρόπο υποβολής των αιτήσεων.
Δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί εάν η διαδικασία θα πραγματοποιηθεί μέσω της πλατφόρμας stelexi.minedu.gov.gr, όπως είχε συμβεί το 2023, ή αν οι υποψήφιοι θα χρειαστεί να αποστείλουν τις αιτήσεις και όλα τα δικαιολογητικά μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
Το δεύτερο ερώτημα αφορά το χρονοδιάγραμμα.
Κατά την επιλογή των Διευθυντών το 2023 υπήρχε ενιαίο και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για όλες τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, γεγονός που επέτρεψε την ομοιόμορφη εξέλιξη της διαδικασίας.
Μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει γνωστό εάν το Υπουργείο θα αποστείλει αντίστοιχο αναλυτικό χρονοδιάγραμμα και για τη φετινή διαδικασία.
Ένα πρόβλημα που δεν λύνεται μόνο με εγκυκλίους
Το γεγονός ότι κάθε χρόνο μειώνεται το ενδιαφέρον για τις θέσεις διευθυντών δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο.
Αντανακλά μια βαθύτερη πραγματικότητα: η θέση έχει γίνει ολοένα και πιο απαιτητική, χωρίς να συνοδεύεται από την αντίστοιχη θεσμική και οικονομική αναγνώριση.
Η δημόσια εκπαίδευση χρειάζεται διευθυντές με διοικητικές ικανότητες, παιδαγωγική εμπειρία και διάθεση προσφοράς. Για να τους προσελκύσει, όμως, απαιτείται κάτι περισσότερο από μια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος.
Απαιτείται ουσιαστική μείωση της γραφειοκρατίας, ενίσχυση της διοικητικής υποστήριξης των σχολείων, αναβάθμιση των επιδομάτων θέσης ευθύνης και ένα σταθερό θεσμικό πλαίσιο που θα επιτρέπει στους διευθυντές να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στον πραγματικό τους ρόλο: την παιδαγωγική καθοδήγηση της σχολικής κοινότητας.
