Θλίψη προκάλεσε η είδηση ότι έφυγε από τη ζωή ο διακεκριμένος Ομότιμος Καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Ιωάννης Τουλουμάκος.
Ο Ιωάννης Τουλουμάκος υπήρξε μια από τις πιο επιδραστικές και εξέχουσες φυσιογνωμίες της ελληνικής ιστοριογραφίας κατά το δεύτερο μισό του 20ού και τις αρχές του 21ου αιώνα, αφήνοντας πίσω του ένα μνημειώδες έργο που αποτελεί σημείο αναφοράς για τη μελέτη του αρχαίου κόσμου.
Το έργο του Ιωάννη Τουλουμάκου
Κατά τη διάρκεια της μακράς θητείας του στο ΑΠΘ, ο Ιωάννης Τουλουμάκος εισηγήθηκε και εδραίωσε μια νέα μεθοδολογική προσέγγιση που αποδέσμευσε την ιστορική έρευνα από την απλή, παραδοσιακή καταγραφή πολεμικών και πολιτικών γεγονότων. Στράφηκε με συνέπεια προς την κοινωνική, ιδεολογική και θεσμική διάσταση του αρχαίου ελληνικού κόσμου.
Με εργαλείο την εξονυχιστική κριτική των πρωτογενών πηγών -φιλολογικών και κυρίως επιγραφικών- ανέλυε τα τεκμήρια ως ζωντανές αποτυπώσεις των κοινωνικών δομών, των ταξικών ανακατατάξεων και των πολιτικών διεργασιών της αρχαιότητας.
Η πλούσια εργογραφία του καλύπτει ζητήματα που εκκινούν από τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών της Κλασικής Περιόδου έως την κοινωνική διάσταση του χιούμορ και της σάτιρας στην καθημερινή ζωή των αρχαίων Ελλήνων. Παράλληλα, οι μελέτες του για τη μακεδονική ιστορία και τα ιστορικά ζητήματα των τάφων της Βεργίνας ανέδειξαν την επιστημονική του αυστηρότητα στη διασταύρωση αρχαιολογικών και ιστορικών δεδομένων.
Πέρα από τη συγγραφική του δραστηριότητα, ο Ιωάννης Τουλουμάκος σφράγισε την ελληνική ανώτατη εκπαίδευση μέσω του μεταφραστικού του έργου, με κορυφαίο σταθμό τη μετάφραση της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας του Ulrich Wilcken, ενός συγγράμματος με το οποίο γαλουχήθηκαν γενιές Ελλήνων φοιτητών.
Αντιλαμβανόμενος την ιστορία ως μια αδιάσπαστη ολότητα, συνέδεσε την αρχαιογνωσία με νεότερα κοινωνικά φαινόμενα, δείχνοντας έντονο ενδιαφέρον για τον μείζονα ελληνισμό, τη Μικρά Ασία, τη διασπορά, καθώς και για την εξέλιξη των κοινωνικών θεσμών της Θεσσαλονίκης στον 20ό αιώνα. Υπήρξε επίσης βασικός συντελεστής στην έκδοση έγκριτων επιστημονικών περιοδικών, όπως τα Τεκμήρια.
Η αφοσίωσή του στη διδασκαλία και η συνεχής υποστήριξη προς τους νέους επιστήμονες -πολλοί από τους οποίους στελεχώνουν σήμερα πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας- καθιστούν τη μνήμη του ανεξίτηλη. Η απώλειά του αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ.
Το Ψήφισμα του Τμήματος Ιστορίας–Αρχαιολογίας
Σε ψήφισμά του το Τμήμα Ιστορίας–Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής εκφράζει τη βαθιά του θλίψη και αποφασίζει:
- Να εκφράσει τη βαθιά του θλίψη για την απώλεια του ομότιμου καθηγητή Ιωάννη Σ. Τουλουμάκου.
- Να εκφράσει τα ειλικρινή του συλλυπητήρια στην οικογένεια και στους οικείους του.
- Να παρευρεθεί αντιπροσωπεία του Τμήματος στην κηδεία του.
- Να τιμήσει τη μνήμη και την προσφορά του με τον προσήκοντα τρόπο.
- Να δημοσιευθεί το παρόν ψήφισμα και να κοινοποιηθεί στην οικογένειά του.
