Σε μια εκτενή δέσμη νομοθετικών παρεμβάσεων που αγγίζουν ολόκληρο το φάσμα της ελληνικής εκπαίδευσης προχωρά η κυβέρνηση, ενσωματώνοντας κρίσιμες διατάξεις του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού σε νομοσχέδιο του Υπουργείου Πολιτισμού. Το σχετικό κείμενο, το οποίο έχει ήδη τεθεί σε καθεστώς δημόσιας διαβούλευσης, επιχειρεί να επιλύσει χρονίζοντα διοικητικά προβλήματα, να θέσει το οικονομικό πλαίσιο λειτουργίας των νέων πανεπιστημιακών παραρτημάτων και να ρυθμίσει εκκρεμότητες που προέκυψαν σε επαγγελματικό επίπεδο μετά την έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Δείτε εδώ τη δημόσια διαβούλευση
Παράταση θητειών και «ανάσα» για το διδακτικό έργο στα ΑΕΙ
Η πρώτη βασική παρέμβαση αφορά τη διασφάλιση της διοικητικής σταθερότητας στις σχολικές δομές. Προκειμένου να αποφευχθούν δυσλειτουργίες και διοικητικά κενά κατά τη μεταβατική περίοδο των νέων κρίσεων, ορίζεται παράταση της θητείας για συγκεκριμένα στελέχη της εκπαίδευσης. Όσων οι θητείες επρόκειτο να ολοκληρωθούν στις 31 Ιουλίου 2026, θα παραμείνουν στις θέσεις τους μέχρι την τοποθέτηση των αντικαταστατών τους, με την τελική προθεσμία να μην μπορεί να ξεπεράσει την 31η Ιουλίου 2027.
Παράλληλα, το Υπουργείο μεριμνά για την έγκαιρη κάλυψη των αναγκών στα δημόσια πανεπιστήμια, δίνοντας το πράσινο φως για την ανανέωση και σύναψη συμβάσεων ακαδημαϊκών υποτρόφων για το έτος 2026-2027. Με τον τρόπο αυτό, τα τμήματα των ΑΕΙ διατηρούν τη δυνατότητα να αξιοποιούν το συγκεκριμένο επιστημονικό προσωπικό για έως και τρία ακαδημαϊκά έτη, αποτρέποντας τυχόν ελλείψεις στο πρόγραμμα σπουδών.
Το «τιμολόγιο» των Μη Κρατικών και η διέξοδος για τα πτυχία του Brexit
Με το νέο νομοθέτημα μπαίνει σε πλήρη εφαρμογή ο οικονομικός έλεγχος των παραρτημάτων των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.). Ειδικότερα, θεσπίζεται ειδικό τέλος πιστοποίησης το οποίο θα καταβάλλεται υποχρεωτικά στην Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘ.Α.Α.Ε.) κατά την υποβολή των αιτήσεων αξιολόγησης. Τα ποσά που εγγράφονται ως έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού καθορίζονται ως εξής:
- 15.000 ευρώ για την έγκριση του εσωτερικού συστήματος διασφάλισης ποιότητας.
- 12.000 ευρώ για κάθε δια ζώσης πρόγραμμα σπουδών (πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου).
- 6.000 ευρώ για κάθε αντίστοιχο πρόγραμμα που διενεργείται εξ αποστάσεως.
Σημειώνεται πως το ύψος των τελών αυτών θα μπορεί να αναπροσαρμόζεται στο μέλλον με Κοινή Υπουργική Απόφαση των συναρμόδιων Υπουργών.
Την ίδια στιγμή, δίνεται οριστική λύση στο επαγγελματικό αδιέξοδο χιλιάδων αποφοίτων. Οι κάτοχοι τίτλων σπουδών από πανεπιστήμια του Ηνωμένου Βασιλείου που φοίτησαν σε αδειοδοτημένα Κολλέγια στην Ελλάδα, θα μπορούν πλέον να ασκούν κανονικά την επαγγελματική τους δραστηριότητα. Η διαδικασία θα ολοκληρώνεται μέσω έκδοσης πράξης αναγνώρισης από το Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας (Α.Τ.Ε.Ε.Ν.), κλείνοντας έτσι μια μεγάλη πληγή που άνοιξε η εφαρμογή του Brexit.
Ειδική θρησκευτική διάταξη για το Ισλαμικό Τέμενος Αθηνών
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και μια σημαντική προσθήκη θρησκευτικού χαρακτήρα, η οποία αφορά την κοινότητα των μουσουλμάνων. Για πρώτη φορά επιτρέπεται η φροντίδα και η πλύση των σορών τεθνεώτων μουσουλμάνων σύμφωνα με τα παραδοσιακά ισλαμικά έθιμα, εντός ειδικού και διακριτού χώρου στο κτίριο του Ισλαμικού Τεμένους Αθηνών.
Ο νόμος θέτει αυστηρούς κανόνες υγιεινής και μεταφοράς, ορίζοντας ότι οι σοροί θα μετακινούνται αποκλειστικά με εγκεκριμένα οχήματα ή αδειοδοτημένα γραφεία τελετών και πάντα με τη συνοδεία πιστοποιητικού θανάτου, ενώ απαγορεύεται ρητά η παραμονή τους στο Τέμενος μετά την ολοκλήρωση της θρησκευτικής διαδικασίας.
Ακολουθούν αναλυτικά οι διατάξεις
Άρθρο 128
Παράταση θητείας στελεχών της εκπαίδευσης – Προσθήκη παρ. 1Α στο άρθρο 232 του ν. 4823/2021
Στο άρθρο 232 του ν. 4823/2021 (Α΄ 136) προστίθεται παρ. 1Α ως εξής:
«1Α. Τα στελέχη της εκπαίδευσης των υποπερ. αγ) και αδ) της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 4, τα οποία έχουν επιλεγεί σύμφωνα με τα άρθρα 30 έως 42 και η θητεία τους λήγει την 31η.7.2026, εξακολουθούν να ασκούν τα καθήκοντά τους μέχρι την επιλογή, τοποθέτηση και ανάληψη υπηρεσίας νέων στελεχών κατά το Κεφάλαιο Β’ του Μέρους Β’. Η παράταση του πρώτου εδαφίου δεν μπορεί να υπερβαίνει την 31η.7.2027.».
Άρθρο 129
Συμβάσεις ακαδημαϊκών υποτρόφων ακαδημαϊκού έτους 2026-2027 – Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 466 ν. 4957/2022
Στο τρίτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 466 του ν. 4957/2022 (Α’ 141), περί μεταβατικών διατάξεων του Κεφαλαίου Κ’, οι αριθμοί «2025-2026» αντικαθίστανται από τους αριθμούς «2026-2027» και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Ακαδημαϊκοί υπότροφοι που έχουν επιλεγεί σύμφωνα με τη διαδικασία της παρ. 7 του άρθρου 29 του ν. 4009/2011 (Α’ 195), καθώς και όσοι επιλεγούν στο πλαίσιο προκηρύξεων που έχουν ήδη εκδοθεί κατά τη δημοσίευση του παρόντος ή προκηρύξεων που αναμένεται να δημοσιευθούν από Τμήματα των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.Ε.Ι.) ή στο πλαίσιο συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων για την κάλυψη των διδακτικών αναγκών του ακαδημαϊκού έτους 2022-2023 ισχύουν έως τη λήξη τους. Οι ακαδημαϊκοί υπότροφοι και τα Α.Ε.Ι. διατηρούν το δικαίωμα ανανέωσης της σύμβασής τους έως τη συμπλήρωση τριών (3) ακαδημαϊκών ετών, σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 29 του ν. 4009/2011, με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις, εφόσον υπήρχε σχετικός όρος στην προκήρυξη, σύμφωνα με την οποία επελέγησαν. Συμβάσεις ακαδημαϊκών υποτρόφων δύνανται να συνάπτονται ή να ανανεώνονται σύμφωνα με τη διαδικασία της παρ. 7 του άρθρου 29 του ν. 4009/2011 για τις ανάγκες των Τμημάτων ή Μονοτμηματικών Σχολών των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.Ε.Ι.) έως και το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027.».
Άρθρο 130
Υποχρέωση καταβολής ειδικού τέλους πιστοποίησης εσωτερικού συστήματος διασφάλισης ποιότητας και προγραμμάτων σπουδών παραρτημάτων Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης – Προσθήκη παρ. 5Α στο άρθρο 145 και τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 190 ν. 5094/2024
Στο άρθρο 145 του ν. 5094/2024 (Α΄ 39), περί της πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών των παραρτημάτων – Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.), προστίθεται παρ. 5Α ως εξής:
«5Α. Το παράρτημα Νομικού Προσώπου Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.) καταβάλλει στην Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘ.Α.Α.Ε.) ειδικό τέλος πιστοποίησης κατά την υποβολή της αίτησης για την πιστοποίηση του εσωτερικού συστήματος διασφάλισης ποιότητάς του, καθώς και για κάθε πιστοποίηση προγράμματος σπουδών πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου. Το ύψος του ειδικού τέλους ανέρχεται σε:
α) δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ για την πιστοποίηση του εσωτερικού συστήματος διασφάλισης ποιότητας του παραρτήματος Ν.Π.Π.Ε.,
β) δώδεκα χιλιάδες (12.000) ευρώ για κάθε πιστοποίηση προγράμματος σπουδών πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου, η οποία πραγματοποιείται δια ζώσης,
γ) σε έξι χιλιάδες (6.000) ευρώ για κάθε πιστοποίηση προγράμματος σπουδών πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου η οποία πραγματοποιείται εξ αποστάσεως.
Το ποσό του ειδικού τέλους αποτελεί έσοδο του κρατικού προϋπολογισμού και εγγράφεται στον οικείο Αναλυτικό Λογαριασμό Εσόδων (Α.Λ.Ε.), το οποίο εγγράφεται, σύμφωνα με το άρθρο 74 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143) στον Ειδικό Φορέα 1/020-802-0000000 «Δαπάνες της Ανεξάρτητης Αρχής Διασφάλισης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση που καλύπτονται από τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων» του τακτικού προϋπολογισμού του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού».
Στην παρ. 1 του άρθρου 190 του ν. 5094/2024, περί των εξουσιοδοτικών διατάξεων του Κεφαλαίου Δ΄ του Μέρους Δ΄, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) το υφιστάμενο εδάφιο τίθεται ως περ. α), β) προστίθεται περ. β) και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. α) Με απόφαση της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘ.Α.Α.Ε.) προσδιορίζονται τα επιμέρους κριτήρια, οι δείκτες και οι προϋποθέσεις, που πρέπει να πληροί κάθε παράρτημα Νομικού Προσώπου Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.) για την αξιολόγηση και πιστοποίησή του, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 145.
β) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ύστερα από εισήγηση του Ανώτατου Συμβουλίου της ΕΘ.Α.Α.Ε., δύναται να αναπροσαρμόζεται το ύψος του ειδικού τέλους πιστοποίησης για την πιστοποίηση του εσωτερικού συστήματος διασφάλισης ποιότητας και των προγραμμάτων σπουδών πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου των παραρτημάτων Ν.Π.Π.Ε., που προβλέπεται στην παρ. 5Α του άρθρου 145.».
Άρθρο 131
Άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας κατόχων τίτλων σπουδών ιδρυμάτων Ηνωμένου Βασιλείου
Για τους κατόχους τίτλων τυπικής ανώτατης εκπαίδευσης που επιτρέπουν την πρόσβαση σε επάγγελμα του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Τίτλου ΙΙΙ του π.δ. 38/2010 (Α΄ 78) και απονέμονται από ιδρύματα τυπικής ανώτατης εκπαίδευσης του Ηνωμένου Βασιλείου, κατόπιν φοίτησης σε φορέα αδειοδοτημένο για το συγκεκριμένο πρόγραμμα σπουδών, η άσκηση της σχετικής επαγγελματικής δραστηριότητας επιτρέπεται, κατόπιν πράξης αναγνώρισης του τίτλου σπουδών από το Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας (Α.Τ.Ε.Ε.Ν.) του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κατ’ εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 2 του π.δ. 38/2010.
Άρθρο 132
Παροχή υπηρεσιών προετοιμασίας τεθνεώτων μουσουλμάνων στο κτίριο του Ισλαμικού Τεμένους Αθηνών – Προσθήκη άρθρου 58Α στον ν. 4807/2021
Στον ν. 4807/2021 (Α’ 96), προστίθεται άρθρο 58Α ως εξής:
«Άρθρο 58Α
Παροχή υπηρεσιών προετοιμασίας τεθνεώτων μουσουλμάνων στο κτίριο του Ισλαμικού Τεμένους Αθηνών
Επιτρέπεται η παροχή υπηρεσιών πλύσης, περιποίησης και φροντίδας των σορών τεθνεώτων μουσουλμανικού θρησκεύματος, σύμφωνα με τα ισλαμικά ταφικά έθιμα και τους ισλαμικούς ταφικούς κανόνες, σε διακριτό, στεγασμένο και ειδικά διαμορφωμένο χώρο εντός του κτιρίου του Ισλαμικού Τεμένους Αθηνών, ο οποίος προορίζεται αποκλειστικά για τους σκοπούς της παρούσας.
Η μεταφορά των σορών από και προς το Ισλαμικό Τέμενος Αθηνών επιτρέπεται μόνο με τα οχήματα μεταφοράς σορού της παρ. 3 του άρθρου 58 ή με οχήματα μεταφοράς αδειοδοτημένων γραφείων τελετών και με τη συνοδεία πιστοποιητικού θανάτου. Δεν επιτρέπεται η παραμονή των σορών στο Ισλαμικό Τέμενος Αθηνών μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας της παρ. 1.
Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία «Διοικούσα Επιτροπή Ισλαμικού Τεμένους Αθηνών»:
α) προσδιορίζεται ο χώρος της παρ. 1 και
β) καθορίζονται οι αναγκαίες λεπτομέρειες για τη διαδικασία πλύσης, περιποίησης και φροντίδας των τεθνεώτων μουσουλμάνων, σύμφωνα με τα ισλαμικά ταφικά έθιμα και τους ισλαμικούς ταφικούς κανόνες, καθώς και με τις ισχύουσες γενικές και ειδικές οδηγίες υγιεινής.».
