Νίκος Παπαϊωάννου: Τι απαντά για την ασφάλεια στα ΑΕΙ – Το θεσμικό πλαίσιο και οι ευθύνες των ιδρυμάτων

Η απάντηση του υφυπουργού Παιδείας Νίκου Παπαϊωάννου

«Απάντηση στην Ερώτηση με αριθμ. πρωτ. 5021/5-5-2026»

Σε απάντηση του ανωτέρω Μέσου Κοινοβουλευτικού Ελέγχου, κάνουμε γνωστά τα ακόλουθα:

Τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 16 του Συντάγματος της Ελλάδας. Τα ιδρύματα αυτά τελούν υπό την εποπτεία του Κράτους, έχουν δικαίωμα να ενισχύονται οικονομικά από αυτό και λειτουργούν σύμφωνα με τους νόμους που αφορούν τους οργανισμούς τους.

Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με τις διατάξεις του Κεφαλαίου Β’ του ν. 4957/2022 (Α’141) και ειδικότερα των άρθρων 14, 15 και 16, ζητήματα που αφορούν στην εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών ενός Α.Ε.Ι. και την ενίσχυση της ποιότητας του ακαδημαϊκού περιβάλλοντος, αποτελούν αρμοδιότητα των Οργάνων Διοίκησης αυτού.

Σημειώνεται επίσης ειδικότερα ότι ο Πρύτανης έχει τη γενική εποπτεία της λειτουργίας του ιδρύματος και σύμφωνα με τις διατάξεις της περίπτωσης κζ) της παραγράφου 1 του άρθρου 15 του ίδιου νόμου, είναι υπεύθυνος για θέματα ασφάλειας και για την προστασία του πάσης φύσεως προσωπικού και των φοιτητών του Α.Ε.Ι., καθώς και της ακίνητης και κινητής περιουσίας του Ιδρύματος.

Για τα θέματα Ασφάλειας και Προστασίας των Ανώτατων Ιδρυμάτων περιλαμβάνονται ρυθμίσεις στο ν.4957/2022 στις οποίες επήλθαν βελτιωτικές παρεμβάσεις με τις διατάξεις του μέρους Γ΄ του ν. 5224/2025 (Α΄142).

Συγκεκριμένα, στο άρθρο 207 του ως άνω νόμου, προβλέπεται η λειτουργία σε κάθε Α.Ε.Ι. Μονάδας Ασφαλείας και Προστασίας , η οποία μεταξύ άλλων, είναι αρμόδια για την ομαλή και εύρυθμη λειτουργία των Α.Ε.Ι., το σχεδιασμό δράσεων και την υποβολή εισηγήσεων προς την Επιτροπή Ασφάλειας και Προστασίας του Α.Ε.Ι. για την ενίσχυση του επιπέδου ασφαλείας και προστασίας των υποδομών, την εκπόνηση σχεδίων ασφάλειας και αντιμετώπισης καταστροφών, σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς της πολιτείας και με ειδική μέριμνα για τα άτομα με αναπηρία.

Περαιτέρω, στο άρθρο 219 του ν.4957/2022 προβλέπεται Επιτροπή Ασφάλειας και Προστασίας που αποτελεί συμβουλευτικό όργανο, με αποστολή τη διαρκή παρακολούθηση των θεμάτων που σχετίζονται με την ασφάλεια και προστασία του Α.Ε.Ι.

Επίσης, σύμφωνα με την αρ. πρωτ. 167721/Ζ1/23-12-25 εγκύκλιο του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α., για την παροχή διευκρινίσεων για την εφαρμογή του νομοθετικού πλαισίου για την ασφάλεια και προστασία των Α.Ε.Ι., η κατάρτιση του σχεδίου ασφάλειας και προστασίας των Α.Ε.Ι., οφείλει να ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες απαιτήσεις αυτού, λαμβανομένων υπόψη ιδίως της έκτασής του, και της θέσης των ακαδημαϊκών εγκαταστάσεών του.

Επισημαίνεται ότι η αναθεώρηση του σχεδίου ασφάλειας και προστασίας δέον όπως γίνεται τακτικά ανάλογα με τις ανακύπτουσες ανάγκες και συνθήκες που εξελίσσονται.

Σημειώνεται, ακόμη, ότι η έκδοση των σχετικών με την εγκατάσταση των συστημάτων ελεγχόμενης πρόσβασης και βιντεοεπιτήρησης προεδρικών διαταγμάτων, δεν έχει ακόμα γίνει, δεδομένης της ιδιαίτερης τεχνικής φύσης τους αλλά και των παραμέτρων και παραγόντων που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη (πχ αυστηρή τήρηση του πλαισίου για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα).

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το αρ. πρωτ. 9692/02-06-2026 έγγραφο του Ιόνιου Πανεπιστημίου : « (…) ως Ίδρυμα έχουμε αποστείλει, στο Υ.ΠΑΙ.Θ.Α., τις σχετικές εκθέσεις απολογισμού (…)

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ (2025) ΜΑΠ για ΥΠΑΙΘΑ

Σύμφωνα με το Άρθρο 76 §4 του Νόμου 5224/2025 και τη διευκρινιστική εγκύκλιο με αρ.πρ. 167721/Ζ1/23-12-2025 του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.: ¨Ο Προϊστάμενος της Μονάδος Ασφαλείας και Προστασίας καταρτίζει ετήσια έκθεση απολογισμού δραστηριοτήτων στην οποία περιλαμβάνονται κατ’ ελάχιστον οι δράσεις του σχεδίου ασφαλείας και προστασίας που υλοποιήθηκαν, η πρόοδος της εφαρμογής του συστήματος ελεγχόμενης πρόσβασης, οι δράσεις για την ενίσχυση του επιπέδου ασφαλείας και προστασίας του Α.Ε.Ι., η στελέχωση της Μονάδος, στοιχεία για τυχόν τέλεση αξιόποινων πράξεων και κάθε άλλο στοιχείο σχετικό με τις αρμοδιότητες της Μονάδος.

• Κατά τη διάρκεια των μηνών Ιανουαρίου έως και Απριλίου πραγματοποιήθηκε μελέτη για την εγκατάσταση συστήματος ελέγχου πρόσβασης και παρακολούθησης για όλα τα κτήρια του Ι.Π., από τον Προϊστάμενο της Μονάδος Ασφαλείας και Προστασίας, η οποία κατατέθηκε κατά τη διάρκεια των, κατωτέρω αναφερομένων, συσκέψεων στην υπηρεσία.
• Κατά τη διάρκεια των μηνών Μαΐου και Ιουνίου πραγματοποιήθηκαν τρείς συνεδριάσεις, με τη συμμετοχή του Πρύτανη, του αρμόδιου Αντιπρύτανη Προγραμματισμού, Ανάπτυξης και Νησιωτικότητας, του ΑντιπρύτανηΔιοικητικών και Οικονομικών, της ΕκτελεστικήςΔιευθύντριας και του Προϊσταμένου της Μονάδος Ασφαλείας και Προστασίας, προκειμένου να ετοιμασθεί η αναφορά (Σύνοψη συμμόρφωσης του Ιονίου Πανεπιστημίου αναφορικά με τις προβλέψεις της νομοθεσίας Νόμος 4957/22, άρθρο 207 για την ασφάλεια και την προστασία) προς τον κ. Πρωθυπουργό (συνάντηση κ. Πρωθυπουργού με τους Πρυτάνεις όλων των Α.Ε.Ι. για θέματα ασφαλείας και προστασίας, τον Ιούλιο του έτους αναφοράς)
• Από τον Ιούλιο έως και το Σεπτέμβριο, με τη βοήθεια και τη συνεργασία του Προϊσταμένου της Μονάδος Ασφαλείας και Προστασίας, εκπονήθηκε, από εξωτερικούς συνεργάτες, νέα μελέτη για το Σχέδιο Ασφαλείας και Προστασίας και τον Κανονισμό Ελεγχόμενης Πρόσβασης του Α.Ε.Ι.
• Από την εφαρμογή του, ανωτέρω, Νόμου (Αύγουστος 2025) πραγματοποιήθηκαν τέσσερις συνεδριάσεις της Επιτροπής Ασφαλείας και Προστασίας του Α.Ε.Ι., μία ανά μήνα. Η πρώτη με την παλαιά σύνθεση, η οποία αναλώθηκε στην ενημέρωση των μελών της για το Νόμο 5224/2025 και οι υπόλοιπες τρεις με νέα σύνθεση, στις οποίες -εκτός της πρώτης η οποία αναλώθηκε στην ενημέρωση των νέων μελών- μελετήθηκαν τα, προτεινόμενα από τη μελέτη, Σχέδιο Ασφαλείας και Προστασίας και Κανονισμός Ελεγχόμενης Πρόσβασης και εγκρίθηκαν τα παρακάτω:

α) Επικαιροποιημένο Σχέδιο Ασφαλείας και Προστασίας του Α.Ε.Ι. και β) Επικαιροποιημένος Κανονισμός Ελεγχόμενης Πρόσβασης του Α.Ε.Ι.

τα οποία, μετά τις τροποποιήσεις, εστάλησαν για έγκριση στο Συμβούλιο Διοίκησης και ακολούθως το μεν πρώτο στο Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. (30/12/2025) το δε δεύτερο για ανάρτηση στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος (30/12/2025) (https://ionio.gr/gr/university/facilities/access-regulation/). (…)

• Κατά το έτος αναφοράς (2025) τα είδη και οι υπηρεσίες τα οποία προμηθεύτηκε το Α.Ε.Ι. ήταν τα κατωτέρω:

ένας μηχανισμός (μοτέρ) προκειμένου να μπορεί να κλείνει με ασφάλεια η κεντρική είσοδος του κτηριακού συγκροτήματος (campus) επί της οδού Ιωάννου Θεοτόκη 72, όπου στεγάζονται οι Διοικητικές Υπηρεσίες του Ιδρύματος, η Κεντρική Βιβλιοθήκη και τρία Ακαδημαϊκά Τμήματα (1.634,30 €).

Μικροπαρεμβάσεις στους εξωτερικούς χώρους (για τον περιορισμό της πρόσβασης) του πρώην Ψ.Ν.Κ. (7.700,00 €)

Νέα Μελέτη Επικαιροποίησης Κανονισμού Ελεγχόμενης Πρόσβασης & Σχεδίου Ασφαλείας & Προστασίας (37.200,00 €)

Σύμβαση Επικαιροποιημένης Φύλαξης Εισόδου πρ. Ψ.Ν.Κ. (10.286,62 €)

• Ακόμη πραγματοποιήθηκε, από τη Μονάδα Ασφαλείας και Προστασίας σε συνεργασία με την Επιτροπή Ασφαλείας και Προστασίας, επιμορφωτική ημερίδα με τη δυνατότητα παρακολούθησης ¨on line¨, η οποία απευθυνόταν στην ακαδημαϊκή κοινότητα (διδακτικό προσωπικό, διοικητικό προσωπικό και φοιτητές) την 4η Δεκεμβρίου 2025, από τον Στρατηγό Π.Υ. (…), με τίτλο:¨Αυτοπροστασία και ασφάλεια από Πυρκαγιές στις ζώνες μίξης δασών-οικισμών¨
• Μετά από επικοινωνία, του Προϊσταμένου της Μονάδος Ασφαλείας και Προστασίας του Ι.Π., με τον Αντιπρύτανη Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Διασφάλισης Ποιότητας του Πα.Δ.Α., εγκρίθηκε η συμμετοχή φοιτητών του Ιονίου Πανεπιστημίου στο συνέδριο που συνδιοργάνωσαν το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και ηΑκαδημία Εθελοντισμού HelpHellas, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντισμού, στο Συνεδριακό Κέντρο Πανεπιστημιούπολης Αρχαίου Ελαιώνα ( Πέτρου Ράλλη & Θηβών 250) στο Αιγάλεω, στις εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου, το Σάββατο 6 Δεκεμβρίου από τις 10:30 – 17:30, με θέμα: "Νέοι, Εθελοντισμός και Φυσικές Καταστροφές"

Το Συνέδριο ήταν υπό την αιγίδα των Υπουργείων Κλιματικής Κρίσης και Προστασίας, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, του Εθνικού Συμβουλίου Νέων και της Εθνικής Επιτροπής Ελλάδας Ομίλων και Κέντρων για την UNESCO, με την υποστήριξη του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης, του Ελληνικού Ινστιτούτου Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών (Ε.Ι.ΔΙ.Κ.ΚΑ) και της Ομάδας Διαχείρισης Κρίσεων (Ο.ΔΙ.Κ).

Στόχος του Συνεδρίου ήταν, η ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των νέων σε θέματα που αφορούν την κλιματική κρίση και τις φυσικές καταστροφές στη χώρα μας, αλλά και τους διαφορετικούς τρόπους που έχουν την δυνατότητα να αντιδράσουν και να ανταποκριθούν σε αυτές, μέσα από εθελοντικές δράσεις. Η πλειοψηφία αυτών των τρόπων, αφορούν δυνατότητες σε όλα τα στάδια των φυσικών καταστροφών: στην διαδικασία της πρόληψης, στην αντιμετώπιση, αλλά και στη διαχείριση κρίσεων.

• Όσον αφορά το προσωπικό το οποίο υπηρετεί στη Μονάδα Ασφαλείας και Προστασίας (

…) Έχουν τοποθετηθεί στη Μ.Α.Π. δύο υπάλληλοι. Ο Προϊστάμενος (Π.Ε. Μηχανικών, Διπλ. Μηχανικός Βιομηχανικής Σχεδίασης και Παραγωγής / Μηχανικός Παραγωγής και Διοίκησης, Πτ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, MSc) και ένας υπάλληλος (Δ.Ε. Τεχνικών) (…)».

Επιπλέον, όπως προκύπτει από το με αρ. πρωτ. 9770/03-06-2026 έγγραφο του Ιόνιου Πανεπιστημίου, το εν λόγω Πανεπιστήμιο στο πλαίσιο εφαρμογής της κείμενης νομοθεσίας περί σύνταξης σχεδίου ασφάλειας και προστασίας των κτιριακών εγκαταστάσεων του ιδρύματος, τον Φεβρουάριο του 2023 εκπόνησε, μέσω μελετητή, Τεύχος Δημοπράτησης για την Προμήθεια Εξοπλισμού Συστημάτων Ελεγχόμενης Πρόσβασης και Κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης (κάμερες), προϋπολογισμού ποσού ύψους 484.625,00€, μελέτη η οποία λόγω αδυναμίας εξεύρεσης πόρων δεν τελεσφόρησε.

Κατόπιν, το ίδρυμα συνέταξε νεότερη μελέτη μόνο για την προμήθεια και εγκατάσταση κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης (κάμερες) στα πλαίσια εκπόνησης του σχεδίου ασφάλειας και προστασίας των κτιριακών εγκαταστάσεων του Ι.Π.

Με την από 03-07-2023 απόφαση Πρυτανικού Συμβουλίου εγκρίθηκαν οι όροι της προμήθειας καμερών και ορίστηκε επιτροπή διαγωνισμού. Εκδόθηκε η αριθμ. Δ04/3705/23-10-2023 Διακήρυξη προμήθειας καμερών ποσού ύψους 184.223,00 €.

Με το από 04-12-2023 πρακτικό της Επιτροπής Αξιολόγησης, η διαδικασία του διαγωνισμού κηρύχθηκε άγονη λόγω αποκλίσεων των τεχνικών προδιαγραφών. Το Πρυτανικό Συμβούλιο επικύρωσε το πρακτικό της επιτροπής με την από 20-12-2023 απόφασή του.

Συναφώς, η μη υλοποίηση της εγκατάστασης συστημάτων ελεγχόμενης πρόσβασης και βιντεοεπιτήρησης, σύμφωνα με τις προπαρατεθείσες προβλέψεις εδράζεται επιπλέον και στο γεγονός της διαπιστωθείσας χαμηλής παραβατικότητάς στο ίδρυμά μας .

Επίσης, σύμφωνα με το αρ. πρωτ. 26979/29-05-2026 έγγραφο του Πανεπιστημίου Αιγαίου:« (…) στην υπ΄ αριθμ. 38/01.09.2025 Συνεδρίαση του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αιγαίου αποφασίστηκε η Επικαιροποίηση του Κανονισμού ελεγχόμενης πρόσβασης του Πανεπιστημίου Αιγαίου (Α.Π.: 29109/15.12.2021 Απόφαση Αντιπρύτανη Διοικητικών Υποθέσεων).

Η Δήλωση πολιτικής ασφαλείας και προστασίας και η με Α.Π. 42624/02-09-2025 Απόφαση Πρύτανη, έγκρισης του επικαιροποιημένου Κανονισμού ελεγχόμενης πρόσβασης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος (…) .

Στις 09-07-2024 προκηρύχθηκε ανοικτός διαγωνισμός, σύμφωνα με το άρθρο 27 του Ν. 4412/16, για τη σύναψη συμφωνίας-πλαίσιο για την προμήθεια και εγκατάσταση συστημάτων ελέγχου της πρόσβασης σε χώρους των πανεπιστημιακών μονάδων του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Η υπ’ αριθ. 64664 συμφωνία – πλαίσιο μεταξύ του Πανεπιστημίου Αιγαίου και της εταιρείας (…) υπεγράφη στις 16.12.2024, με διάρκεια τέσσερα (4) έτη από την υπογραφή της. Η έγκριση ανάθεσης της 1ης εκτελεστικής σύμβασης έγινε από το Συμβούλιο Διοίκησης στην αριθμ.45/18.12.2025 συνεδρίασή του (ΑΔΑΜ 25AWRD018237374) και η 1η εκτελεστική σύμβαση υπεγράφη στις 20 Ιανουαρίου 2026, με διάρκεια τέσσερεις (4) μήνες από την υπογραφή της. Αντικείμενο της ανωτέρω εκτελεστικής σύμβασης είναι η εκπόνηση μίας μελέτης εφαρμογής για κάθε Πανεπιστημιακή Μονάδα, η οποία θα αφορά στο σύνολο των χώρων των κτιρίων της Πανεπιστημιακής Μονάδας στους οποίους προβλέπεται, από το εγκεκριμένο Σχέδιο Ασφάλειας και Προστασίας, να υπάρχει ελεγχόμενη πρόσβαση. Ο ανάδοχος έχει επισκεφθεί όλες τις Πανεπιστημιακές Μονάδες, έχει ολοκληρώσει την αποτύπωση των χώρων και των απαιτήσεων για την εγκατάσταση συστήματος ελέγχου πρόσβασης και την Τρίτη 19/5/2026 παρέδωσε εμπρόθεσμα το παραδοτέο της 1ης εκτελεστικής σύμβασης που αφορά στις μελέτες εφαρμογής και τα σχέδια για όλες τις πανεπιστημιακές μονάδες.

Οι μελέτες βρίσκονται σε διαδικασία ελέγχου ως προς την πληρότητά τους από τα στελέχη

της Μονάδας Ασφάλειας και Προστασίας (ΜΑΠ) και της Δ/νσης Πληροφορικής και θα ακολουθήσει η διαδικασία παραλαβής τους από τις αρμόδιες Επιτροπές και η αποπληρωμή τους από την Οικονομική Δ/νση.

Μετά την παραλαβή των παραδοτέων της 1ης εκτελεστικής σύμβασης (μελέτες εφαρμογής) από τις αρμόδιες επιτροπές παραλαβής και βάσει των δεδομένων αυτής, θα ακολουθήσει, στο πλαίσιο της συμφωνίας-πλαίσιο, η σύναψη νέων εκτελεστικών συμβάσεων, για την προμήθεια και εγκατάσταση συστημάτων ελέγχου της πρόσβασης σε χώρους των πανεπιστημιακών μονάδων του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Η είσοδος στους χώρους ελεγχόμενης πρόσβασης θα γίνεται μέσω επικοινωνίας αναγνώστη πρόσβασης που θα είναι εγκαταστημένος στο εξωτερικό μέρος των χώρων και εφαρμογής mobile app που θα εγκατασταθεί στο κινητό του εκάστοτε χρήστη. Ο αναγνώστης πρόσβασης θα αποστέλλει τα διαπιστευτήρια του χρήστη στον ελεγκτή (controller) και αυτός θα απελευθερώνει (ή όχι) τις πόρτες (…) .

Στις 19/03/2026 σας αποστείλαμε τη με Α.Π.: 14095/19.03.2026 Ετήσια Έκθεση Απολογισμού Δραστηριοτήτων της Επιτροπής Ασφάλειας και Προστασίας (Ε.Α.Π.) του Πανεπιστημίου Αιγαίου, έτους αναφοράς 2025, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου

219 του Ν.4957/2022, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, καθώς και τη με Α.Π.: 14093/19.03.2026 Ετήσια Έκθεση Απολογισμού Δραστηριοτήτων της Μονάδας Ασφάλειας και Προστασίας (Μ.Α.Π.) του Πανεπιστημίου Αιγαίου, έτους αναφοράς 2025, σύμφωνα με την παράγραφο 4 του άρθρου 207 του Ν.4957/2022, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει. (…)».

Περαιτέρω, σύμφωνα με το αρ, πρωτ. 7316/29-05-2026 έγγραφο της Ανώτατης Σχολής Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης: « (…) Η ΑΣΠΑΙΤΕ έχει συντάξει εγκαίρως έκθεση απολογισμού της μονάδας ασφαλείας και προστασίας της.

Η Διοίκηση της Σχολής μεριμνά συνεχώς για την επίλυση των τυχόν προβλημάτων που προκύπτουν με απώτερο στόχο την προστασία όλης της ακαδημαϊκής κοινότητας και την απρόσκοπτη εκπαιδευτική διαδικασία και ευρίσκεται σε αγαστή συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων & Αθλητισμού».

Επίσης, σύμφωνα με το αρ, πρωτ. 74916/5-6-2026 έγγραφο του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης: «(…) κατατέθηκαν εμπρόθεσμα η Έκθεση απολογισμού δραστηριοτήτων της Μονάδας Ασφάλειας και Προστασίας καθώς και ο απολογισμός δραστηριοτήτων της Επιτροπής Ασφάλειας και Προστασίας ΑΠΘ με παραλήπτη το Τμήμα οργάνωσης Ανώτατης Εκπαίδευσης της Διεύθυνσης Οργανωτικής και Ακαδημαϊκής Ανάπτυξης του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.».

Επιπλέον, όπως προκύπτει από το με το αρ. πρωτ. 26956/05-06-2026 έγγραφο του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, το ΕΜΠ, πρώτο και μόνο απ’ όλα τα ΑΕΙ της χώρας έχει εγκαταστήσει κάμερες ασφάλειας στο κτίριο διοίκησης στην Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου και στο συγκρότημα της οδού Πατησίων (περιμετρικά). Δυστυχώς οι κάμερες στο Ιστορικό Συγκρότημα του ΕΜΠ καταστράφηκαν από αγνώστους, συμπεριλαμβανομένων και των καλωδιώσεών τους, κατά τη διάρκεια του 3ημερου εορτασμού της 17 Νοέμβρη όταν και ομάδες αναρχικών απέκτησαν τον έλεγχο του χώρου. Οι κάμερες στο κτίριο διοίκησης είναι ακόμη σε λειτουργία. Η έκθεση απολογισμού της μονάδας ασφάλειας του ΕΜΠ έχει κατατεθεί. Επίσης, με βάση το ως άνω έγγραφο, το όχημα καθηγητή του εν λόγω Πανεπιστημίου καταστράφηκε ολοσχερώς λόγω εμπρηστικής επίθεσης με εμποτισμό και εκούσια ανάφλεξη εύφλεκτου υγρού από αγνώστους. Τη διερεύνηση της εγκληματικής ενέργειας έχουν αναλάβει η πυροσβεστική και η αστυνομία. Ανάληψη ευθύνης έχει υπάρξει σε γνωστό ιστότοπο του αναρχικού χώρου.

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από το με αρ. πρωτ. 4193/Φ.Βουλευτών/02-06-2026 έγγραφο του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου, με την με αρ. 109/Θ11/18.12.2025 απόφαση του Συμβουλίου Διοίκησης του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ), συγκροτήθηκε η νέα Επιτροπή Ασφάλειας και Προστασίας (Ε.Α.Π.) από την οποία οριστικοποιήθηκε και υποβλήθηκε η 1η αναθεώρηση του Σχεδίου Ασφάλειας και Προστασίας του Ιδρύματος (ΣΑΠ).

Το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο έχει εγκεκριμένο και επικαιροποιημένο Σχέδιο Ασφάλειας και Προστασίας. Συγκεκριμένα, στη, με αρ. πράξης 44/29-02-2024, συνεδρίαση του Συμβουλίου Διοίκησης του ΕΛΜΕΠΑ εγκρίθηκε το Σχέδιο Ασφάλειας και Προστασίας του Ιδρύματος. Το ΣΑΠ εκπονήθηκε με βάση τις ιδιαιτερότητες των πέντε (5) πανεπιστημιουπόλεων στις οποίες δραστηριοποιείται το ΕΛΜΕΠΑ, λαμβάνοντας υπόψιν την πραγματική κατάσταση των χώρων, επισημαίνοντας και αναλύοντας τους πιθανούς κινδύνους  που  μπορεί αποτελέσουν απειλή  για  τη  λειτουργία  και  ασφάλεια του

Πανεπιστημίου και ορίζοντας διαδικασίες-ενέργειες για την αντιμετώπισή τους. Στη, με αρ. πράξης 115/26.02.2026, συνεδρίαση του Συμβουλίου Διοίκησης του ΕΛΜΕΠΑ, εγκρίθηκε η 1η Αναθεώρηση του ΣΑΠ του Ιδρύματος.

Η απόφαση έγκρισης της 1ης Αναθεώρησης του ΣΑΠ κοινοποιήθηκε στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Τμήμα Α’ Οργάνωσης Ανώτατης Εκπαίδευσης όπως ορίζουν οι διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 225 του ν. 4957/2022 (ΦΕΚ 141/τ. Α΄/21-07-2022), του άρθρου 78 του ν. 5224/2025 (ΦΕΚ 142/τ. Α΄/05-08-2025) και της με αρ. πρωτ. 167721/Ζ1/23-12-2025 εγκυκλίου του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.

Επίσης, οι εκθέσεις απολογισμού της Μονάδας Ασφάλειας και Προστασίας και της Επιτροπής Ασφάλειας και Προστασίας του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ) έτους 2025 κοινοποιήθηκαν στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

Σύμφωνα με το κεφάλαιο 8.1 του αναθεωρημένου Σχεδίου Ασφάλειας και Προστασίας έχει καταρτιστεί «Προϋπολογισμός Προτεινόμενων παρεμβάσεων» για την επόμενη τετραετία συνολικού ύψους 41.450.000 ευρώ. Παράλληλα, υλοποιούνται τεχνικές εργασίες σύμφωνα με το τεχνικό δελτίο του έργου με τίτλο «Βελτίωση ασφάλειας και προστασίας Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου», με προϋπολογισμό 200.048,00€ συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. 24%, καθώς επίσης βρίσκεται σε εξέλιξη προμήθεια εξοπλισμού για την ασφάλεια των πληροφοριακών συστημάτων του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου, προϋπολογισμού δαπάνης 97.699,60€ συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. 24%. Σχετικά με το προσωπικό φύλαξης, σας γνωρίζουμε ότι βρίσκεται σε ισχύ η Σύμβαση υπηρεσιών φύλαξης με αρ. πρωτ. 84/2024 και υλοποιείται το Σχέδιο Φύλαξης ΕΛΜΕΠΑ ύψους 1.525.293,00 ευρώ / 01-09-2024 ως 31-08-2027. Επίσης, σας ενημερώνουμε ότι υφίσταται σύστημα ελεγχόμενης εισόδου/πρόσβασης στις φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου.

Η Πρυτανική Αρχή του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου θεωρεί θέμα υψηλής σημασίας την ασφάλεια και την προστασία των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας και των υποδομών του Πανεπιστημίου. Θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι στο ΕΛΜΕΠΑ δεν καταγράφονται φαινόμενα παραβατικότητας, ούτε παρατηρούνται φαινόμενα περιορισμού της ακαδημαϊκής ελευθερίας των μελών της κοινότητάς του. Το γεγονός αυτό θεωρούμε ότι οφείλεται κυρίως στη συνεχή αλληλεπίδραση της πρυτανικής αρχής με τη φοιτητική κοινότητα και τη συμπόρευση εργαζομένων και φοιτητών με στόχο την πρόοδο και την ανάπτυξη του Πανεπιστημίου, καθώς και την υπεράσπιση του δημόσιου χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης.

Ακολούθως, όπως προκύπτει από το με αρ. πρωτ. Ε01-18604/03-06-2026 έγγραφο του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος, λόγω της διασποράς του Πανεπιστημίου σε επτά (7) διαφορετικές περιοχές/πανεπιστημιουπόλεις, προέκυψε σημαντική δυσχέρεια στην καταγραφή και αποτύπωση τόσο των τεχνικών χαρακτηριστικών όσο και των πραγματικών αναγκών του Ιδρύματος. Σημειώνεται ότι η νέα Πρυτανική Αρχή, η οποία ανέλαβε τη διοίκηση του Πανεπιστημίου το 2023, έχει θέσει ως άμεση προτεραιότητα την εφαρμογή συστημάτων ασφάλειας στους πανεπιστημιακούς χώρους.Το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος (Δι.Πα.Ε.), υπέβαλε εμπροθέσμως στο Τμήμα Οργάνωσης Ανώτατης Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού την Ετήσια Έκθεση Απολογισμού έτους 2025 της Μονάδας Ασφάλειας και Προστασίας του Ιδρύματος.

Εν συνεχεία, όπως προκύπτει από το με αρ. πρωτ. 21053 /29-05-2026 έγγραφο του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων βρίσκεται σε διαδικασία διαγωνισμού για την προμήθεια συστημάτων ελέγχου και βιντεοεπιτήρησης. Έχει ολοκληρωθεί και έχει κατατεθεί από τη Γραμματεία του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, το επικαιροποιημένο Σχέδιο Ασφάλειας και Προστασίας του Ιδρύματος. Παράλληλα, υποβλήθηκαν οι Εκθέσεις απολογισμού της

Μονάδας Ασφάλειας και Προστασίας. Με την υπ. αριθμ. 26990/25.06.2025 απόφαση (ΦΕΚ Β’ 3957/24.07.2025), συστάθηκε στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων η Μονάδα Ασφάλειας και Προστασίας.

Επιπρόσθετα, όπως προκύπτει από το με αρ. πρωτ. 34139/2026/ΓΠ/03-06-2026 έγγραφο του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, στις 27.05.2026 ημέρα Τετάρτη ολοκληρώθηκε η επικαιροποίηση του Σχεδίου Ασφάλειας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και με βάση αυτό το Ίδρυμα προτίθεται να προβεί σε διαγωνιστικές διαδικασίες για την εγκατάσταση του απαραίτητου εξοπλισμού. Με βάση το ως άνω έγγραφο, κατατέθηκε ο απολογισμός δραστηριοτήτων της Μονάδας Ασφάλειας και Προστασίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και ο απολογισμός της Επιτροπής Ασφάλειας και Προστασίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Επιπλέον, όπως προκύπτει από το με αρ. πρωτ. 9770/03-06-2026 του Ιόνιου Πανεπιστημίου, το εν λόγω Πανεπιστήμιο στο πλαίσιο εφαρμογής της κείμενης νομοθεσίας περί σύνταξης σχεδίου ασφάλειας και προστασίας των κτιριακών εγκαταστάσεων του ιδρύματος, τον Φεβρουάριο του 2023 εκπόνησε, μέσω μελετητή, Τεύχος Δημοπράτησης για την Προμήθεια Εξοπλισμού Συστημάτων Ελεγχόμενης Πρόσβασης και Κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης (κάμερες), προϋπολογισμού ποσού ύψους 484.625,00€, μελέτη η οποία λόγω αδυναμίας εξεύρεσης πόρων δεν τελεσφόρησε.

Κατόπιν, το ίδρυμα συνέταξε νεότερη μελέτη μόνο για την προμήθεια και εγκατάσταση κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης (κάμερες) στα πλαίσια εκπόνησης του σχεδίου ασφάλειας και προστασίας των κτιριακών εγκαταστάσεων του Ι.Π.

Με την από 03-07-2023 απόφαση Πρυτανικού Συμβουλίου εγκρίθηκαν οι όροι της προμήθειας καμερών και ορίστηκε επιτροπή διαγωνισμού. Εκδόθηκε η αριθμ. Δ04/3705/23-10-2023 Διακήρυξη προμήθειας καμερών ποσού ύψους 184.223,00 €.

Με το από 04-12-2023 πρακτικό της Επιτροπής Αξιολόγησης, η διαδικασία του διαγωνισμού κηρύχθηκε άγονη λόγω αποκλίσεων των τεχνικών προδιαγραφών. Το Πρυτανικό Συμβούλιο επικύρωσε το πρακτικό της επιτροπής με την από 20/12/2023 απόφασή του.

Συναφώς, η μη υλοποίηση της εγκατάστασης συστημάτων ελεγχόμενης πρόσβασης και βιντεοεπιτήρησης, σύμφωνα με τις προπαρατεθείσες προβλέψεις εδράζεται επιπλέον και στο γεγονός της διαπιστωθείσας χαμηλής παραβατικότητάς στο ίδρυμά μας .

Σύμφωνα με το ως άνω έγγραφο, το Ιόνιο Πανεπιστήμιο έχει αποστείλει στο Υ.ΠΑΙ.Θ.Α., την ετήσια έκθεση απολογισμού δραστηριοτήτων (2025) της Μονάδος Ασφαλείας και Προστασίας.

Περαιτέρω, σύμφωνα με το αρ. πρωτ. ΔΠΘ/ΔΤΕ/68085/2359/05-06-2026 έγγραφο Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης: « (…) Το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης έχει προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες για την εφαρμογή των διατάξεων του ν. 4957/2022, όπως ισχύει, και έχει συγκροτήσει τις προβλεπόμενες δομές και όργανα που αφορούν την ασφάλεια και προστασία του Ιδρύματος.

Όσον αφορά στα συστήματα ελεγχόμενης πρόσβασης και βιντεοεπιτήρησης, η υλοποίηση των σχετικών έργων προϋποθέτει

την ολοκλήρωση των αναγκαίων τεχνικών μελετών,

τη διασφάλιση των απαιτούμενων χρηματοδοτικών πόρων,

τη συμμόρφωση με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και τις σχετικές κατευθύνσεις της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και 

την έκδοση του προβλεπόμενου κανονιστικού πλαισίου και των αναγκαίων διοικητικών πράξεων, όπου απαιτείται.

Το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης παρακολουθεί συστηματικά τις νομοθετικές και κανονιστικές εξελίξεις και προσαρμόζει τις ενέργειές του σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις και τις οδηγίες του Υπουργείου. Η ετήσια έκθεση βρίσκεται στο στάδιο ολοκλήρωσης και θα υποβληθεί σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Παράλληλα, το Ίδρυμα συνεργάζεται με τις αρμόδιες δημόσιες αρχές για την πρόληψη και αντιμετώπιση περιστατικών που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας και λαμβάνει τα κατάλληλα οργανωτικά και διοικητικά μέτρα στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του.(…)

(…) αναφορικά με το εάν έχουν υποβληθεί από το Πανεπιστήμιο εκθέσεις απολογισμού των Μονάδων Ασφάλειας και Προστασίας Α.Ε.Ι., σας γνωρίζουμε ότι στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης δεν έχει συνταχθεί αυτοτελής έκθεση απολογισμού των Μονάδων Ασφάλειας.

Ειδικότερα, η λειτουργία των προβλεπόμενων δομών ασφαλείας βρίσκεται στο στάδιο υλοποίησης του πιλοτικού τμήματος του Σχεδίου Ασφάλειας και Προστασίας του Ιδρύματος. Για το σκοπό αυτό έχουν εκδοθεί και τηρούνται τα σχετικά διοικητικά έγγραφα, αποφάσεις και λοιπά στοιχεία που αφορούν τη στελέχωση, την επιχειρησιακή εφαρμογή του σχεδίου, καθώς και τη σχετική Μελέτη Εκτίμησης Αντικτύπου.

Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται ιδιαίτερο απολογιστικό έγγραφο. Τα διαθέσιμα στοιχεία περιορίζονται στα έγγραφα υλοποίησης και στελέχωσης του πιλοτικού τμήματος του Σχεδίου Ασφάλειας και Προστασίας του Δ.Π.Θ., τα οποία αποτυπώνουν τις σχετικές ενέργειες και δράσεις του Ιδρύματος.(…)».

Επίσης, σύμφωνα με το αρ. πρωτ. 13107/05-06-2026 έγγραφο του Πανεπιστημίου Κρήτης: «(…) Η εγκατάσταση συστημάτων ελεγχόμενης πρόσβασης και ηλεκτρονικής επιτήρησης αποτελεί διαρκή προτεραιότητα του Πανεπιστημίου Κρήτης και εντάσσεται στο εγκεκριμένο Σχέδιο Ασφάλειας και Προστασίας του Ιδρύματος, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που τέθηκε με τον ν. 4777/2021. Η υλοποίηση των συστημάτων αυτών απαιτεί εκτεταμένη προεργασία ωρίμανσης (καταγραφή αναγκών, ιεράρχηση χώρων, σύνταξη τεχνικών προδιαγραφών), στενή συνεργασία πολλών εμπλεκόμενων υπηρεσιών και ολοκλήρωση δημόσιων διαγωνιστικών διαδικασιών με αντικειμενικά χρονοδιαγράμματα.

Οι σχετικές διαγωνιστικές διαδικασίες έχουν πλέον ολοκληρωθεί και έχουν επιλεγεί οι ανάδοχοι.

Ειδικότερα, έχει υπογραφεί και βρίσκεται σε στάδιο εκτέλεσης η σύμβαση προμήθειας και εγκατάστασης ηλεκτρονικών μέσων επιτήρησης, ηλεκτρονικών υπολογιστών και περιφερειακών, καθώς και ηλεκτρονικών συστημάτων ελέγχου πρόσβασης οχημάτων.

Στο πλαίσιο αυτό, για το έτος 2026 προγραμματίζονται:

• η εγκατάσταση συστήματος ελεγχόμενης πρόσβασης σε επιλεγμένους χώρους του Πανεπιστημίου Κρήτης·
• η εγκατάσταση ηλεκτρονικών μέσων επιτήρησης σύμφωνα με το εγκεκριμένο σχέδιο ασφάλειας του Πανεπιστημίου Κρήτης,
• η εγκατάσταση μπαρών ελέγχου εισόδου/εξόδου στους κύριους χώρους πρόσβασης του Ιδρύματος σε Ρέθυμνο και Ηράκλειο, για αποτελεσματικότερο έλεγχο οχημάτων και συνολική αναβάθμιση της ασφάλειας των πανεπιστημιουπόλεων.

Β. Ως προς την κατάθεση της Έκθεσης Απολογισμού της Μονάδας Ασφάλειας και Προστασίας για το έτος 2025 (καταληκτική ημερομηνία 31-03-2026)

Το Πανεπιστήμιο Κρήτης κατέθεσε εμπροθέσμως την Έκθεση Απολογισμού της Μονάδας Ασφάλειας και Προστασίας για το έτος 2025, στις 31-03-2026 (…), εντός της προβλεπόμενης καταληκτικής προθεσμίας.».

Τέλος, σας επισυνάπτουμε τα εξής σχετικά έγγραφα:

-το με αρ. πρωτ. 129825/29-5-2026 έγγραφο του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου,

-το με αρ. πρωτ. 64301/02-06-2026 έγγραφο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών,

-το με αρ. πρωτ. 6201/29-05-2026 έγγραφο του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας,

Η ερώτηση στη Βουλή

«Εφαρμογή μέτρων ασφάλειας στα δημόσια Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.)»

Κυρία Υπουργέ,

Προσφάτως σημειώθηκαν τρία περιστατικά άσκησης βίας, κατά μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας. Ο εμπρησμός αυτοκινήτου, που ανήκε σε καθηγητή του ΕΜΠ, το οποίο ήταν σταθμευμένο έξω από κτίριο της Σχολής Χημικών Μηχανικών, στην Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου (20/4/2026), ο προπηλακισμός αντιπρύτανη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, εντός του κτιρίου Διοίκησης (1/5/2026) και ο βανδαλισμός του κτιρίου που διαμένει καθηγήτρια του ΕΚΠΑ (1/5/2026), η οποία έχει γίνει στόχος άλλες τρεις φορές εντός των χώρων του πανεπιστημίου. Με αφορμή αυτά τα περιστατικά, να σας θυμίσουμε ότι, σχετικά με τα μέτρα ασφάλειας των δημοσίων Α.Ε.Ι., η παρούσα κυβέρνηση έχει νομοθετήσει ως τώρα δύο φορές. Τα σχετικά άρθρα του 4777/2021 (ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ Α.Ε.Ι.,

άρθρα 12 ως 17), επαναδιατυπώθηκαν με τον 4957/2022 και τροποποιήθηκαν με τον 5224/2025, ενώ άλλα (άρθρα 18 ως 20 του 4777/2021), αν και δεν καταργήθηκαν, ουδέποτε εφαρμόστηκαν. Από το Φεβρουάριο του 2021, που ισχύει ο 4777/2021, τα επεισόδια στους χώρους των ΑΕΙ, ήταν πολλά. Μετά από κάθε τέτοιο επεισόδιο, ακούγαμε υπουργούς και υπηρεσιακούς παράγοντες συναρμόδιων υπουργείων, να δηλώνουν παρεμβάσεις για άμεση εφαρμογή. Προφανώς, οι τροπολογίες του 5224/25, έγιναν μετά από τα γεγονότα της Νομικής 30/4/2025 και τις κριτικές που ακούστηκαν, για την εφαρμογή των διατάξεων, που είχαν ψηφιστεί και δεν εφαρμόστηκαν. Στο μεσοδιάστημα είδαμε ένα σωρό, εγκυκλίους και υπουργικές αποφάσεις με διευκρινήσεις και παρατάσεις στις παρατάσεις στις καταληκτικές ημερομηνίες εφαρμογής, αποφάσεις ΣτΕ, ακόμη και προεδρικά διατάγματα, αλλά η εφαρμογή διατάξεων, που αφορούν σε σημαντικά θέματα ασφάλειας ακόμη δεν είδαμε. Οι ερωτήσεις μας (265, 1868, 3739), σχετικά με την εφαρμογή της νομοθεσίας που αφορά στην ασφάλεια των Α.Ε.Ι., είναι αναπάντητες. Στις τελευταίες διευκρινήσεις που δόθηκαν από το ΥΠΑΙΘΑ, προς τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, με την εγκύκλιο με ΘΕΜΑ: «Παροχή διευκρινίσεων σχετικά με την εφαρμογή του νέου νομοθετικού πλαισίου για την ασφάλεια και προστασία των Α.Ε.Ι.», στις 23/12/2025 (Αρ. πρωτ.: 167721/Ζ1) μεταξύ άλλων δίνονταν οδηγίες για τα σχέδια ασφάλειας και προστασίας του Α.Ε.Ι., για τα συστήματα ελεγχόμενης πρόσβασης και βιντεοεπιτήρησης και γίνεται λόγος για επικείμενες υπουργικές αποφάσεις και προεδρικά διατάγματα σχετικά με τις διαδικασίες και τις προϋποθέσεις για την  εγκατάσταση  και  λειτουργία  των  ως  άνω  συστημάτων.  Όλα  αυτά  όμως, προβλέπονταν ήδη από το Φεβρουάριο του 2021 (άρθρο 17 ν. 4777/2021) και επαναδιατυπώθηκαν με τις εξουσιοδοτικές διατάξεις του 4957/22 (αρ. 435, παρ. 4).