Στο 3ο επεισόδιο της σειράς Vidcast του alfavita.gr με τον δημοσιογράφο Νίκο Λούρδα, η Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΕΟΠΠΕΠ, Γεωργία Ρεμπούτσικα, ανοίγει τα χαρτιά της για τον επαγγελματικό προσανατολισμό από το Δημοτικό, την «επανάσταση» της Τεχνητής Νοημοσύνης, την αναβάθμιση των τεχνικών επαγγελμάτων και τα συνηθέστερα λάθη των γονέων.
Σε μια εποχή όπου ο εργασιακός χάρτης αναδιατάσσεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα, η σύνδεση της εκπαίδευσης με την πραγματική αγορά εργασίας αποτελεί το κρισιμότερο ίσως διακύβευμα για τη νέα γενιά. Στην μια εφ' όλης της ύλης συζήτηση, η κυρία Ρεμπούτσικα ξεκαθαρίζει ότι οι εξετάσεις πιστοποίησης -στις οποίες αυτή την περίοδο συμμετέχουν 21.000 απόφοιτοι ΣΑΕΚ- αποτελούν «μόνο την κορυφή του παγόβουνου» των δράσεων του Οργανισμού.
Η ίδια αναλύει τη νέα πραγματικότητα που φέρνει η Τεχνητή Νοημοσύνη, εξηγεί γιατί ο επαγγελματικός προσανατολισμός πρέπει να ξεκινά από το Δημοτικό, ενώ στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα σε γονείς και μαθητές, σημειώνοντας «η απόφαση στα 17 δεν είναι δεσμευτική για όλη μας τη ζωή».
«Οι πιστοποιήσεις είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου»
Αναφερόμενη στη δημόσια εικόνα του ΕΟΠΠΕΠ και τις τρέχουσες εξετάσεις πιστοποίησης, η Γεωργία Ρεμπούτσικα ξεκαθαρίζει «είμαστε εν μέσω μίας εξεταστικής περιόδου 21.000 ατόμων αποφοίτων ΣΑΕΚ. Να πω ότι οι εξετάσεις, οι πιστοποιήσεις, αυτό που πολλοί απόφοιτοι τεχνικών σχολών γνωρίζουνε είναι μόνο η κορυφή στο παγόβουνο των δραστηριοτήτων που έχει ο Οργανισμός.
Τι σημαίνει αυτό; Ότι ο ΕΟΠΠΕΠ φιλοξενεί δραστηριότητες που συνδυάζουν τη μάθηση και το πώς μέσα από τη δια βίου μάθηση συγκεκριμένα μπορούμε να μεταπηδήσουμε πολύ πιο εύκολα στην αγορά εργασίας και στον επαγγελματικό μας βίο».
Η Τεχνητή Νοημοσύνη και η «απενοχοποίηση» των τεχνικών επαγγελμάτων
Σχετικά με τις ειδικότητες που θα έχουν ζήτηση και την επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης, επισημαίνει «η τεχνητή νοημοσύνη τι βρίσκεται στην καθημερινότητά μας. Δεν μπορούμε να πούμε ότι είναι το μέλλον και σίγουρα έχει επηρεάσει πάρα πολύ επαγγέλματα όπως είναι επαγγέλματα πληροφορικής, κυβερνοασφάλειας, επαγγέλματα στο χώρο της υγειάς και φυσικά επαγγέλματα στο χώρο της πράσινης μετάβασης, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά θα ήθελα να δώσω και μία ιδιαίτερη έμφαση στα τεχνικά επαγγέλματα και πόσο αυτά έχουν αλλάξει με τον τρόπο τον οποίο τα ξέραμε παλαιότερα.
Οπότε ναι, τα επαγγέλματα αλλάζουνε και οι εργαζόμενοι αλλάζουνε. Γι' αυτό θα έλεγα ότι θα πρέπει να προσαρμόζονται ακόμα πιο γρήγορα στις τεχνολογικές εξελίξεις και στο πώς θα πρέπει να αφομοιώνουνε το μέλλον στο παρόν».
Να πούμε ότι το ζητούμενο δεν είναι πόσο η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει τα σχολεία. Το ζητούμενο είναι θα έλεγα το πώς οι καθηγητές και ακόμα και εμείς οι ίδιοι γονείς θα μπορούμε να επηρεάσουμε τα παιδιά μας και να τα βοηθήσουμε να αναπτύξουν μία κριτική σκέψη πώς δηλαδή θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη. Πολλές φορές βλέπουμε τα ίδια μας τα παιδιά χρησιμοποιούν εφαρμογές ακόμα από το δημοτικό.
Συνεπώς το στοίχημα θα έλεγα είναι για το πώς τα παιδιά που βρίσκονται στα σχολεία θα μπορούν να αναπτύξουν την κριτική σκέψη και να μπορούν να εφαρμόσουνε την τεχνητή νοημοσύνη στην καθημερινότητά τους χωρίς όμως να τους επηρεάζει αρνητικά».
«Η εποχή του πτυχίου για μια ζωή έχει παρέλθει»
Στο αν αρκεί τελικά ένα πτυχίο σήμερα ή οι δεξιότητες αποκτούν μεγαλύτερη σημασία από έναν τίτλο σπουδών, η Γεωργία Ρεμπούτσικα σημειώνει ότι «η εποχή που παίρναμε ένα πτυχίο στα 22 μας και τελείωνε η μαθησιακή μας διαδρομή έχει παρέλθει.
Το πτυχίο σίγουρα είναι ένα εφόδιο για να μπει στην αγορά εργασίας. Ωστόσο αυτό που λέμε και στο Υπουργείο Παιδείας η δια βίου μάθηση είναι το ζητούμενο. Σε όλη την επαγγελματική σου διαδρομή θα ενημερώνεσαι, θα μαθαίνεις, θα συνεχίσεις να εξελίσσεσαι σαν άνθρωπος και όλα αυτά στο τέλος ίσως σε ωθήσουνε να ακολουθήσεις ένα διαφορετικό επάγγελμα, αλλά σίγουρα θα συνδράμουνε και στην όλη σου έτσι προσωπική ανάπτυξη. Οπότε το πτυχίο είναι αρχή του επαγγελματικού σου βίου. Σίγουρα όμως δεν είναι και το τέλος».
Δωρεάν τεστ επαγγελματικού προσανατολισμού από τον ΕΟΠΠΕΠ
Για το αν ο επαγγελματικός προσανατολισμός στην Ελλάδα είναι επαρκής, η Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΕΟΠΠΕΠ υπογραμμίζει ότι «είναι ένα μεγάλο και προσωπικό μου στοίχημα αλλά και μία μεγάλη αρμοδιότητα του Οργανισμού, η οποία δεν είχε πολυπροβληθεί τα προηγούμενα χρόνια. Ο επαγγελματικός προσανατολισμός και το πιστεύω αυτό από την πρώτη στιγμή που ανέλαβα εδώ τη συγκεκριμένη θέση δεν έχει φτάσει ακόμα στο σημείο που θέλουμε. Τι σημαίνει αυτό; Ότι σίγουρα πριν συμπληρώσεις ένα μηχανογραφικό δεν αρκεί να ενημερωθείς δύο-τρεις μήνες πριν για το τι επάγγελμα θα επιλέξεις.
Ο επαγγελματικός προσανατολισμός πρέπει να μπαίνει σαν διαδικασία από το δημοτικό θα έλεγα ακόμα. Τα παιδιά θα πρέπει να ενημερώνονται για τα επαγγέλματα, θα πρέπει να ενημερώνονται για την τρέχουσα αγορά εργασίας για να μπορούν να έχουνε και το δικαίωμα να επιλέξουνε και φυσικά να γνωρίζουν ότι έχουν πάρα πολλές επιλογές. Η εποχή που γνωρίζαμε εμείς τα επαγγέλματα αφότου σπουδάζαμε νομίζω έχει παρέλθει και αυτός είναι και ο δικός μας ρόλος και το δικό μας προσωπικό στοίχημα. Να προωθήσουμε όλη αυτή την γνώση πάνω στα επαγγέλματα. Γι αυτό το λόγο έχουμε πιστοποιήσει πάνω από 100 επαγγελματικά περιγράμματα τα τελευταία χρόνια. Προσπαθούμε στενά να προωθήσουμε το ρόλο μας και να ξέρουν ότι τα παιδιά έχουν ένα σύμμαχο και οι γονείς και μπορούνε δωρεάν να ενημερώνονται από το ΕΟΠΠΕΠ και για τα επαγγέλματα αλλά και για την τρέχουσα αγορά εργασίας».
Όπως λέει, «στόχος και προσωπικό μου όραμα είναι κάθε μαθητής, εργαζόμενος ή άνεργος που θέλει να αλλάξει πορεία, να έχει πρόσβαση στην πληροφορία. Μέσα από το κεντρικό site του ΕΟΠΠΕΠ λειτουργεί η πύλη "Σταδιοδρομία" (e-stadiodromia). Εκεί, μπορούν να κάνουν εντελώς δωρεάν τεστ επαγγελματικού προσανατολισμού, να ανακαλύψουν τις κλίσεις και τα ταλέντα τους, και να μελετήσουν τα πραγματικά δεδομένα των επαγγελμάτων. Συχνά επιλέγουμε ένα επάγγελμα μόνο από τον τίτλο ή το κοινωνικό "πρεστίζ" που είχε στο παρελθόν. Θέλουμε να δώσουμε στους νέους το δικαίωμα να επιλέγουν συνειδητά τις ευκαιρίες που τους αξίζουν».
Τα λάθη των γονέων και το στερεότυπο του «γιατρού και δικηγόρου»
Από προσωπική της εμπειρία, αποκαλύπτει «εμένα το λάθος μου ήτανε ίσως να μην ακολουθήσω τη συμβουλή της μαμάς μου. Πάντα μου έλεγε "να γίνεις δικηγόρος, να γίνεις γιατρός". Σίγουρα θα έλεγα ότι εγώ προσωπικά έχοντας αλλάξει επάγγελμα και επαγγελματικό χώρο πάρα πολλές φορές τα τελευταία 20 χρόνια που δουλεύω, θα έλεγα ότι ακολουθώντας αυτό που μου αρέσει να κάνω είμαι και πιο ευτυχισμένη στην καθημερινότητά μου. Δηλαδή το να ακολουθήσεις μία κλίση, μία δεξιότητα να διοικείς, να ασχολείσαι με τα οικονομικά που εμένα πάντα μου άρεσαν.
Αυτό σε κάνει ευτυχισμένο και σε κάνει να θες να πας στο χώρο εργασίας σου το πρωί. Νομίζω ότι αυτό είναι το στοίχημα που πρέπει να πετύχουμε όλοι. Να πηγαίνουμε με χαρά στη δουλειά μας και ίσως να παραμερίσουμε κάποια κλισέ που είχαμε στο παρελθόν. "Να γίνεις γιατρός, δικηγόρος". Τα τεχνικά επαγγέλματα έχουνε βγάλει από πάνω τους τη ρετσινιά που είχαν στο παρελθόν και σαν ΕΟΠΠΕΠ προωθούμε την τεχνική εκπαίδευση. Και δικός μου ρόλος είναι να το κάνω αυτό και να προωθώ το επαγγελματικό μέλλον που έχουν τα τεχνικά επαγγέλματα. Οπότε θα έλεγα και μία συμβουλή που θέλω να δώσω είναι να ενημερωθούνε και οι γονείς και τα παιδιά για το μέλλον των τεχνικών επαγγελμάτων».
«Η απόφαση που θα πάρετε στα 17 σας δεν είναι δεσμευτική»
«Μακάρι να μπορούσα να ξαναβρεθώ στα θρανία της Γ' Λυκείου για να κάνω ένα restart και να διορθώσω λάθη του παρελθόντος! Η βασική συμβουλή που δίνω στους νέους είναι μία: Η απόφαση που θα πάρετε στα 17 σας δεν είναι δεσμευτική για όλο το επαγγελματικό σας μέλλον. Οι σπουδές μετά το Λύκειο είναι μόνο η αρχή ενός πολύ ενδιαφέροντος ταξιδιού.
Οι νέοι πρέπει να ακολουθούν το πάθος τους - είτε αυτό είναι η φωτογραφία, η σκηνοθεσία, η δημοσιογραφία, τα οικονομικά ή η ιατρική. Πρέπει να κυνηγούν το προσωπικό τους όνειρο και όχι αυτό που τους επιβάλλουν οι γονείς ή οι καθηγητές τους. Αν συνδυάσουν τις κλίσεις τους με τη δια βίου μάθηση, η επιτυχία είναι δεδομένη. Ας ακολουθούμε, λοιπόν, τα όνειρά μας, προσαρμόζοντάς τα έξυπνα στα σύγχρονα επαγγελματικά δεδομένα», σημειώνει η Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΕΟΠΠΕΠ.
Δείτε ολόκληρο το Vidcast του alfavita.gr
