Μια πολύπλοκη διοικητική εκκρεμότητα έχει μετατραπεί σε πολυετή προσωπική δοκιμασία για 19χρονη από τον Πολιχνίτο Λέσβου, η οποία εξακολουθεί μέχρι σήμερα να μην διαθέτει δελτίο ταυτότητας, παραμένοντας ουσιαστικά «εκτός συστήματος» για μια σειρά από βασικές καθημερινές και θεσμικές διαδικασίες.
Σύμφωνα με όσα καταγγέλλει ο πατέρας της, η υπόθεση ξεκινά από το 2007, έτος γέννησής της στη Λέσβο. Ο ίδιος είναι Έλληνας πολίτης, ενώ η μητέρα της είναι βουλγαρικής καταγωγής και διέμενε μόνιμα στο νησί. Το ζευγάρι δεν είχε παντρευτεί κατά τη γέννηση του παιδιού, ωστόσο —όπως υποστηρίζει η οικογένεια— ακολουθήθηκαν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες αναγνώρισης μέσω συμβολαιογραφικής πράξης, ενώ η ανήλικη καταχωρήθηκε στο δημοτολόγιο στη μερίδα του πατέρα της.
Η ζωή της οικογένειας εξελίχθηκε κανονικά τα επόμενα χρόνια, με τον γάμο των γονέων και τη γέννηση δεύτερου παιδιού. Η νεαρή μεγάλωσε στη Λέσβο, φοίτησε σε ελληνικά σχολεία και, μέχρι την ενηλικίωσή της, δεν είχε αντιμετωπίσει ζητήματα που να αφορούν την ταυτότητα ή την ιθαγένειά της.
Η εμπλοκή στη διαδικασία έκδοσης ταυτότητας
Το πρόβλημα, σύμφωνα με την οικογένεια, ανέκυψε όταν η 19χρονη απευθύνθηκε στο αρμόδιο Αστυνομικό Τμήμα για την έκδοση δελτίου ταυτότητας. Εκεί, όπως αναφέρεται, δημιουργήθηκε ζήτημα ως προς τον χαρακτηρισμό της ιθαγένειάς της, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να προχωρήσει η διαδικασία, καθώς δεν αντιμετωπίστηκε ως Ελληνίδα πολίτης αλλά ως ενδεχόμενη αλλοδαπή υπήκοος.
Από εκείνη τη στιγμή ξεκίνησε μια μακρά διοικητική διαδρομή, με την οικογένεια να επιχειρεί να αποσαφηνίσει το καθεστώς της, στηριζόμενη στα διαθέσιμα ληξιαρχικά και δημοτολογικά στοιχεία.
Παράλληλα, όπως υποστηρίζεται, η υπόθεση περιπλέκεται περαιτέρω από το γεγονός ότι δεν εντοπίζονται αντίστοιχες καταχωρίσεις στη Βουλγαρία, στοιχείο που —σύμφωνα με την οικογένεια— ενισχύει τη διοικητική ασάφεια γύρω από την ιθαγένεια.
Επιπτώσεις στην καθημερινότητα
Η έλλειψη δελτίου ταυτότητας έχει επιφέρει σημαντικούς περιορισμούς στην καθημερινότητα της 19χρονης. Όπως αναφέρεται, δεν κατέστη δυνατό να συμμετάσχει σε σχολικές δραστηριότητες όπως εκδρομές, ενώ υπήρξαν δυσκολίες ακόμη και στην πρόσβασή της σε διαδικασίες όπως οι Πανελλαδικές Εξετάσεις μετά την αποφοίτησή της από το Λύκειο.
Σήμερα, η νεαρή φέρεται να αντιμετωπίζει σοβαρό αδιέξοδο, καθώς χωρίς επίσημο έγγραφο ταυτοποίησης δεν μπορεί να εργαστεί ή να ολοκληρώσει διοικητικές διαδικασίες που αφορούν την ενήλικη ζωή της.
Διοικητικές ενέργειες και προσφυγή
Η οικογένεια, με τη συνδρομή του δικηγόρου Προκόπη Τζιμή, έχει προσφύγει στην αρμόδια Διεύθυνση Ιθαγένειας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, ζητώντας επανεξέταση του φακέλου και οριστική διευθέτηση της υπόθεσης.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς τους, η διαδικασία παραμένει σε εκκρεμότητα, με την υπηρεσία να ζητά επιπλέον στοιχεία από τις βουλγαρικές αρχές, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει εκδοθεί τελική απόφαση.
Η θέση της νομικής πλευράς
Ο δικηγόρος της οικογένειας, Προκόπης Τζιμής, επισημαίνει ότι η υπόθεση δεν αφορά διαδικασία πολιτογράφησης, αλλά την αποσαφήνιση μιας υφιστάμενης νομικής κατάστασης βάσει των στοιχείων του φακέλου.
«Πρόκειται για μία υπόθεση, που την ανέλαβα πριν από περίπου έναν μήνα. Από την πρώτη στιγμή θεώρησα —και εξακολουθώ να θεωρώ— ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί με ψυχραιμία, νομική ακρίβεια και σεβασμό τόσο προς την αιτούσα και την οικογένειά της, όσο και προς τη Διοίκηση, η οποία καλείται να εξετάσει τα στοιχεία και να εφαρμόσει τον νόμο.
Δεν μιλάμε για προνομιακή μεταχείριση, ούτε για πολιτογράφηση ενός αλλοδαπού πολίτη. Μιλάμε για τη διαπίστωση μιας νομικής κατάστασης που, σύμφωνα με τα στοιχεία του φακέλου, προβλέπεται από τον Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας. Ειδικότερα, η εντολέας μου γεννήθηκε στην Ελλάδα, μεγάλωσε εδώ, φοίτησε σε ελληνικό σχολείο και έχει όλη της τη ζωή συνδεδεμένη με αυτόν τον τόπο. Το κρίσιμο, όμως, νομικό στοιχείο είναι ότι αναγνωρίστηκε νόμιμα ως τέκνο Έλληνα πατέρα, με συμβολαιογραφική πράξη, ενώ ήταν ανήλικη. Σε αυτή την περίπτωση, ο νόμος προβλέπει ότι η ελληνική ιθαγένεια κτάται από τον χρόνο της αναγνώρισης, εφόσον βεβαίως επιβεβαιωθεί ότι πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Αυτό, λοιπόν, το οποίο αιτείται η εντολέας μου από την αρμόδια Διεύθυνση Ιθαγένειας δεν είναι να δημιουργήσει εκ των υστέρων ένα δικαίωμα, αλλά να εξετάσει τον φάκελο, να επαληθεύσει τα δημόσια έγγραφα (ληξιαρχική πράξη, πράξη αναγνώρισης, στοιχεία πατρότηταςκλπ) και να εκδώσει τη διαπιστωτική πράξη που αντιστοιχεί στη νόμιμη κατάσταση της αιτούσας.
Ακόμη κι αν η Διοίκηση έχει οποιαδήποτε επιφύλαξη ως προς το αν η αιτούσα έχει ή θα μπορούσε να έχει βουλγαρική ιθαγένεια, αυτό δεν σημαίνει ότι το αίτημα μπορεί να μείνει μετέωρο. Η αρμόδια Διεύθυνση Ιθαγένειας έχει, από τον ίδιο τον Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, αρμοδιότητα και ευθύνη να ερευνήσει τα κρίσιμα ληξιαρχικά και δημοτολογικά στοιχεία. Αν υπάρχει αμφιβολία που αφορά αλλοδαπή έννομη τάξη, η Διοίκηση διαθέτει θεσμικά εργαλεία, η Διοίκηση μπορεί να ζητήσει διευκρινίσεις μέσω των αρμόδιων προξενικών ή διπλωματικών αρχών και, στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, να αξιοποιήσει μηχανισμούς διοικητικής συνεργασίας μεταξύ κρατών-μελών. Αυτό, το οποίο κατά την άποψη μου, δεν είναι ορθό είναι να μετακυλίεται όλο το βάρος στην αιτούσα, ιδίως όταν υπάρχει αντικειμενική δυσχέρεια προσκόμισης αλλοδαπών στοιχείων. Η υπόθεση, λοιπόν, πρέπει να κριθεί με βάση τον νόμο, τα δημόσια έγγραφα και την αυτεπάγγελτη έρευνα που οφείλει να διενεργήσει η αρμόδια υπηρεσία, με σεβασμό στην αρχή της χρηστής διοίκησης».
Ένα διοικητικό αδιέξοδο που παραμένει ανοιχτό
Η υπόθεση της 19χρονης από τη Λέσβο αναδεικνύει τις δυσκολίες που μπορεί να προκύψουν όταν διαφορετικά μητρώα και διοικητικές διαδικασίες δεν «συνομιλούν» επαρκώς μεταξύ τους. Μέχρι σήμερα, η νεαρή παραμένει χωρίς επίσημο έγγραφο ταυτοποίησης, με την οικογένεια να αναμένει μια οριστική απάντηση που θα κλείσει ένα ζήτημα που χρονίζει ήδη για σχεδόν δύο δεκαετίες.
