Οι σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην κοινωνική, επαγγελματική και πολιτική ζωή βρέθηκαν στο επίκεντρο του 5ου The Upfront Initiative, το οποίο φιλοξενήθηκε στο Ωδείο Αθηνών. Μέσα από έναν γόνιμο διάλογο, αναδείχθηκαν ζητήματα όπως η ισότιμη εκπροσώπηση, τα στερεότυπα της γονεϊκότητας, οι μισθολογικές αποκλίσεις, καθώς και η διαχρονική θέση της γυναίκας στην ιστορική μνήμη και τον πολιτισμό, με κοινή συνισταμένη την ανάγκη για βαθιές θεσμικές και δομικές αλλαγές.
Η εκπαίδευση ως μοχλός κοινωνικής αλλαγής
Στη σημασία της πολιτικής ενεργοποίησης της νέας γενιάς και στον ρόλο του σχολείου εστίασε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη. Μέσα από την αναδρομή στη δική της πολιτική πορεία, σημείωσε ότι η γνώση κατακτάται μέσα από την πράξη και τη διαρκή μάθηση. Η ίδια έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην τοπική αυτοδιοίκηση ως εφαλτήριο για την κεντρική πολιτική σκηνή, ενώ χαρακτήρισε τα σχολικά εργαστήρια δεξιοτήτων ως «εργαστήρια δημοκρατίας».
Όπως εξήγησε, η εισαγωγή θεματικών για την ενσυναίσθηση, τη σεξουαλική αγωγή και τη συνεργασία λειτουργεί θαυματουργά στην ενδυνάμωση των παιδιών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, αν και υπογράμμισε ότι απαιτείται ακόμη συστηματική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και επικαιροποίηση του περιεχομένου με υποχρεωτικό χαρακτήρα.
Εταιρική κουλτούρα, ηγεσία και το «πέναλτι» της μητρότητας
Στο πεδίο του επιχειρείν, η υποεκπροσώπηση των γυναικών σε θέσεις ευθύνης παραμένει ακανθώδες ζήτημα. Η Αθανασία Ελένη Ζελενίτσα (Campeón Gaming) επεσήμανε ότι οι γυναίκες συχνά διστάζουν να διεκδικήσουν ηγετικούς ρόλους λόγω κοινωνικών ανατροφών, αναλώνοντας μεγάλο μέρος της ενέργειάς τους στο να δικαιολογήσουν τη θέση τους. Στο ίδιο μήκος κύματος, η Κατερίνα Γριβάκη (PwC) υποστήριξε ότι η συζήτηση για τις πολιτικές συμπερίληψης πρέπει να περάσει από τις θεωρητικές διακηρύξεις στα μετρήσιμα αποτελέσματα, εξετάζοντας όχι μόνο ποιοι συμμετέχουν αλλά και ποιοι πραγματικά ακούγονται στις αποφάσεις. Η ίδια ανέδειξε το φαινόμενο του «motherhood penalty» (ποινή μητρότητας), τονίζοντας ότι οι ανισότητες πηγάζουν συχνά από ριζωμένες προκαταλήψεις και πως το κλειδί βρίσκεται στην ασφαλή και ομαλή επιστροφή της μητέρας στην εργασία.
Από την πλευρά της, η Αθηνά Σταύρου (MSD) εστίασε στις μισθολογικές ανισότητες και στη διαχείριση της γονεϊκότητας, η οποία εξακολουθεί να βαραίνει κυρίως τις γυναίκες. Η ίδια υπογράμμισε την ανάγκη θεσμικής αναγνώρισης του ρόλου του πατέρα, ενώ εξέφρασε την αισιοδοξία της ότι η νέα ευρωπαϊκή οδηγία για τη μισθολογική διαφάνεια θα αποτελέσει ισχυρό εργαλείο ελέγχου για την αντιμετώπιση των οικονομικών αποκλίσεων μεταξύ των δύο φύλων.
Πολιτισμός, Me Too και η ανάκτηση της ιστορικής μνήμης
Οι έμφυλες σχέσεις εξουσίας αναλύθηκαν και μέσα από το πρίσμα της τέχνης και της ιστορίας. Η σκηνοθέτις Μάρθα Μπουζιούρη αναφέρθηκε στην απόφασή της να δημιουργήσει μια ανεξάρτητη θεατρική εταιρεία για να προβάλει εναλλακτικές αφηγήσεις, ενώ εξήρε τη συμβολή του ελληνικού κινήματος Me Too, το οποίο, όπως δήλωσε, δεν φώτισε απλώς μεμονωμένα περιστατικά κακοποίησης, αλλά ξεσκέπασε την κανονικοποίηση της έμφυλης εξουσίας στον εργασιακό χώρο.
Τέλος, η ιστορικός Τασούλα Βερβενιώτη έθεσε το ζήτημα της διαχρονικής «αορατότητας» των γυναικών στα επίσημα κρατικά έγγραφα, τα οποία παραδοσιακά συντάσσονται από φορείς εξουσίας. Μέσα από την έρευνά της για τις γυναίκες της Εθνικής Αντίστασης, η κ. Βερβενιώτη ανέδειξε την αξία της προφορικής ιστορίας, σημειώνοντας ότι οι προσωπικές μαρτυρίες προσφέρουν πολύτιμα στοιχεία που απουσιάζουν από τα επίσημα αρχεία, αποτελώντας τη βάση για τη διαμόρφωση της συλλογικής μνήμης.
