Μιχάλης Τσιλιβάκος Στο επίκεντρο της Βουλής βρέθηκε το διαχρονικό και φλέγον ζήτημα της αναγνώρισης των επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων Α.Ε.Ι. Τ.Τ. (Τ.Ε.Ι.), μετά από σχετική ερώτηση που κατέθεσε η «Ελληνική Λύση».
Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, με γραπτή της απάντηση, αποσαφηνίζει το τρέχον στάδιο των ενεργειών της κυβέρνησης, παραδέχεται τις δυσχέρειες που ανέκυψαν, αλλά αποκαλύπτει και τις επόμενες κινήσεις για τη διευθέτηση του προβλήματος.
Το ζήτημα αφορά χιλιάδες πτυχιούχους μηχανικούς που παραμένουν σε επαγγελματική «ομηρία», παρά τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας και τις νομοθετικές προβλέψεις ετών.
Γιατί καθυστερούν τα Προεδρικά Διατάγματα
Σύμφωνα με την Υπουργό, η διαδικασία έκδοσης των Προεδρικών Διαταγμάτων (Π.Δ.) αποδείχθηκε μια «σύνθετη διοικητική ενέργεια με αντικειμενικές δυσχέρειες». Παρόλο που είχε συγκροτηθεί εννεαμελής επιτροπή (βάσει του ν. 4610/2019) για την εκπόνηση σχεδίων πρότασης, η επιτροπή αυτή δεν υπέβαλε ποτέ τελικό σχέδιο, λόγω σοβαρών προβλημάτων κατά τη λειτουργία της.
Αυτή η εξέλιξη ανάγκασε τα συναρμόδια Υπουργεία (Υποδομών και Παιδείας) να αναλάβουν άμεση δράση. Όπως αποκαλύπτει η κα Ζαχαράκη, έχει ήδη συσταθεί μια άτυπη ομάδα εργασίας με εκπροσώπους των Υπουργείων και του ΤΕΕ, η οποία ολοκλήρωσε και προώθησε για περαιτέρω επεξεργασία ένα ρυθμιστικό κείμενο με τη μορφή σχεδίου νόμου, το οποίο θα καθορίσει το τελικό χρονοδιάγραμμα ενεργειών.
Οι 14 ειδικότητες που βρίσκονται στο «μικροσκόπιο»
Η ρύθμιση που επεξεργάζεται η κυβέρνηση αφορά μια ευρεία γκάμα ειδικοτήτων Μηχανικών Τ.Ε., οι οποίες περιμένουν την επαγγελματική τους κατοχύρωση:
Ηλεκτρολόγων Μηχανικών
Μηχανολόγων Μηχανικών
Πολιτικών Μηχανικών Δομικών Έργων
Πολιτικών Μηχανικών Έργων Υποδομής
Τοπογράφων Μηχανικών
Μηχανικών Αυτοματισμού
Μηχανικών Ανακαίνισης και Αποκατάστασης Κτιρίων
Μηχανικών Οχημάτων
Μηχανικών Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου
Μηχανικών Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος
Μηχανικών Γεωτεχνολογίας & Περιβάλλοντος (πρώην Μηχανικών Ορυχείων Τ.Ε.)
Μηχανικών Περιβάλλοντος και Οικολογίας
Μηχανικών Αντιρρύπανσης
Ναυπηγών Μηχανικών
Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία για την Οδηγία (ΕΕ) 2018/958
Μια σημαντική είδηση που προκύπτει από την απάντηση της Υπουργού είναι ότι το Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. βρίσκεται στη διαδικασία σύνταξης νέας διάταξης νόμου.
Στόχος είναι η ορθή ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο της ευρωπαϊκής οδηγίας για τον έλεγχο αναλογικότητας, γεγονός που αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τον τρόπο με τον οποίο ορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις άσκησης επαγγελματικών δραστηριοτήτων στην Ελλάδα.
Η κ. Ζαχαράκη ξεκαθάρισε, τέλος, ότι το Υπουργείο Παιδείας δεν υπεισέρχεται σε θέματα έκδοσης αδειών και πιστοποιητικών, τα οποία παραμένουν στην αρμοδιότητα των καθ’ ύλην αρμόδιων υπουργείων (Υποδομών, Περιβάλλοντος, Ανάπτυξης).
Αναλυτικά η απάντηση
ΘΕΜΑ: «Απάντηση στην Ερώτηση με αριθμ. πρωτ. 1641/4-12-2025»
Σε απάντηση του ανωτέρω Μέσου Κοινοβουλευτικού Ελέγχου, κάνουμε γνωστά τα ακόλουθα:
Με βάση τις διατάξεις του άρθρου 25 παρ. 2 γ΄ του ν. 1404/1983 (Α΄173) καθώς και του άρθρου 18 του ν. 3794/2009 (Α΄156), έχουν εκδοθεί προεδρικά διατάγματα περί επαγγελματικής κατοχύρωσης πτυχιούχων ορισμένων ειδικοτήτων Τ.Ε.Ι., ενώ για άλλες ειδικότητες επιχειρήθηκε η έκδοση σχετικών προεδρικών διαταγμάτων, κατόπιν ωστόσο αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας και νομοθετικών αλλαγών, η διαδικασία δεν ολοκληρώθηκε.
Στις νεότερες διατάξεις του άρθρου 257 του ν. 4610/2019 περιλήφθηκαν ειδικές ρυθμίσεις σχετικά με έκδοση προεδρικών διαταγμάτων για την αναγνώριση επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων των Τμημάτων Μηχανικών Τ.Ε., με πρόταση των Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών, Ανάπτυξης, Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού καθώς και Περιβάλλοντος και Ενέργειας ως εξής:
«1. α) Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών, Οικονομίας και Ανάπτυξης, Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αναγνωρίζονται επαγγελματικά δικαιώματα των πτυχιούχων Τμημάτων Μηχανικών ΤΕ των Τ.Ε.Ι.. β) Με απόφαση των Υπουργών της περίπτωσης α΄ συστήνεται και συγκροτείται εννεαμελής επιτροπή εκπόνησης σχεδίου πρότασης για την έκδοση του προεδρικού διατάγματος της προηγούμενης παραγράφου. Με την ίδια ή όμοια απόφαση, και εντός της ίδιας προθεσμίας, συστήνονται και συγκροτούνται τριμελείς ομάδες έργου, μία ανά ειδικότητα Μηχανικών ΤΕ, που υποβοηθούν το έργο της Επιτροπής του προηγούμενου εδαφίου, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην περίπτωση δ΄. γ) Η εννεαμελής επιτροπή της προηγούμενης παραγράφου συγκροτείται από τακτικά με ισάριθμα αναπληρωματικά μέλη και αποτελείται από: αα) έναν (1) εκπρόσωπο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (Τ.Ε.Ε.), ββ) δύο (2) μέλη της ομάδας έργου της περίπτωσης δ΄, εκ των οποίων έναν (1) εκπρόσωπο του συλλόγου μηχανικών ΤΕ και έναν (1) εκπρόσωπο των Πολυτεχνείων/ Πολυτεχνικών Σχολών της βασικής ειδικότητας μηχανικού της οποίας το αντικείμενο επεξεργάζεται, γγ) έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης, δδ) έναν (1) εκπρόσωπο της Γενικής Γραμματείας Συντονισμού και εε) έναν (1) εκπρόσωπο της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Στις συνεδριάσεις της Επιτροπής συμμετέχει άνευ ψήφου εκπρόσωπος από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους. Σε περίπτωση που οι φορείς της περίπτωσης ββ΄ δεν προτείνουν εκπρόσωπό τους μέσα σε δεκαπέντε (15) ημέρες από τη σχετική πρόσκληση, η Επιτροπή συμπληρώνεται από πρόσωπα που ορίζονται από τους αρμόδιους Υπουργούς. Έργο της Επιτροπής είναι η εκπόνηση και υποβολή προς τους συναρμόδιους Υπουργούς σχεδίου πρότασης για την έκδοση του προεδρικού διατάγματος της περίπτωσης α΄. Για την υλοποίηση του έργου της λαμβάνει υπόψη τα πορίσματα των ομάδων έργου της περίπτωσης δ΄ ή, σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης υποβολής τους, λαμβάνει υπόψη της, μεταξύ άλλων, τα πρακτικά των συνεδριάσεων των ομάδων έργου, την επιστημονική περιοχή, τα επαγγελματικά περιγράμματα, τη διεθνή εμπειρία και τα προγράμματα σπουδών. Η Επιτροπή υποχρεούται να παραδώσει το σχέδιο πρότασης στους συναρμόδιους Υπουργούς εντός πέντε (5) μηνών από τη συγκρότησή της. Η Επιτροπή εκκινεί τις διαδικασίες για την υλοποίηση του έργου της, άμεσα από τη συγκρότησή της, παράλληλα με τις εργασίες των Ομάδων Έργου. Η Επιτροπή συνεδριάζει σε τακτά χρονικά διαστήματα σε τόπο και χώρο που ορίζεται από τον εκπρόσωπο της Γενικής Γραμματείας Συντονισμού, που εκτελεί χρέη Προέδρου. Η σύνθεσή της μεταβάλλεται, ως προς τη συμμετοχή των μελών της ομάδας έργου, ανάλογα με την ειδικότητα, το αντικείμενο της οποίας συζητείται. Η Επιτροπή βρίσκεται σε απαρτία, εφόσον συμμετέχουν στις συνεδριάσεις της πέντε (5) από τα εννέα (9) μέλη της εκ των οποίων πρέπει να παρίστανται υποχρεωτικά δύο (2) από τα τέσσερα (4) μέλη από τα Υπουργεία και ένα (1) μέλος από τη Γενική Γραμματεία Συντονισμού. Στην Επιτροπή συμμετέχουν, ως παρατηρητές, οι Συντονιστές των λοιπών ομάδων έργου. Σε περίπτωση που για οποιονδήποτε λόγο η Επιτροπή δεν υποβάλλει το σχέδιο πρότασής της ή αυτό είναι ελλιπές ως προς μία ή περισσότερες ειδικότητες εντός της ταχθείσας προθεσμίας, το προεδρικό διάταγμα της περίπτωσης α΄ εκδίδεται υποχρεωτικά με πρόταση των συναρμόδιων Υπουργών, για την οποία λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, τα πρακτικά των συνεδριάσεων της Επιτροπής της παρούσας παραγράφου, τα πορίσματα και τα πρακτικά των συνεδριάσεων των ομάδων έργου της περίπτωσης δ΄, άλλως, σε περίπτωση έλλειψης πρακτικών και πορισμάτων για μία ή περισσότερες ειδικότητες, λαμβάνεται υπόψη η επιστημονική περιοχή και τα επαγγελματικά περιγράμματα, όπως οι έννοιες αυτές προσδιορίζονται στο άρθρο 29 του ν. 4439/2016 (Α΄ 222), η διεθνή εμπειρία και τα προγράμματα σπουδών, δ) Οι ανά ειδικότητα, τριμελείς ομάδες έργου της περίπτωσης β΄, υποβοηθούν το έργο της Επιτροπής της προηγούμενης περίπτωσης και οφείλουν, εντός δύο (2) μηνών από τη συγκρότησή τους να υποβάλουν προς την Επιτροπή, ανά ειδικότητα, πόρισμα μη δεσμευτικού χαρακτήρα, σύμφωνα με το οποίο η Επιτροπή θα συντάξει για όλες τις ειδικότητες το σχέδιο πρότασης για την έκδοση του προεδρικού διατάγματος της περίπτωσης α΄. Κάθε μία τριμελής Ομάδα Έργου ανά ειδικότητα συγκροτείται με τακτικά και ισάριθμα αναπληρωματικά μέλη και αποτελείται από: αα) δύο (2) εκπροσώπους Πολυτεχνείων/Πολυτεχνικών Σχολών της ημεδαπής αντίστοιχης βασικής ειδικότητας, εκπροσωπώντας το σύνολο των Σχολών της ειδικότητας και ββ) έναν (1) εκπρόσωπο από το σύλλογο μηχανικών ΤΕ της αντίστοιχης ειδικότητας. Χρέη Προέδρου εκτελεί ο ένας εκ των εκπροσώπων των ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης. Αν οι φορείς δεν προτείνουν εκπρόσωπό τους στην αντίστοιχη ομάδα έργου εντός χρονικού διαστήματος δεκαπέντε (15) ημερών από τη σχετική πρόσκληση, οι ομάδες έργου συμπληρώνονται από πρόσωπα που ορίζονται από τους αρμόδιους Υπουργούς. Η μη υποβολή πορίσματος από τις Ομάδες Έργου, εντός της δίμηνης προθεσμίας, δεν κωλύει την Επιτροπή να υποβάλει το σχέδιο πρότασής της άνευ αυτών. Η επιτροπή λαμβάνει υπόψη, εφόσον υπάρχουν και τα πρακτικά των συνεδριάσεων των ομάδων έργου. Η Επιτροπή λαμβάνει επίσης υπόψη την εισήγηση της οικείας επιτροπής των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 46 του ν. 4485/2017. ε) Τα Υπουργεία Υποδομών και Μεταφορών, και Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων διασφαλίζουν τη στήριξη της λειτουργίας της Επιτροπής της περίπτωσης β΄ και των ομάδων έργου της περίπτωσης δ΄ μέσω της παροχής της αναγκαίας υποδομής, γραμματειακής και νομικής υποστήριξης».
Κατ΄ εξουσιοδότηση της ανωτέρω διάταξης, εκδόθηκε η υπ’ αρ. 78951/16-3-2022 κοινή απόφαση των ανωτέρω υπουργών περί συγκρότησης της Επιτροπής και των ομάδων έργου (ΑΔΑ ΨΒΥΧ465ΧΘΞ-ΞΙΤ) η οποία τροποποιήθηκε με την υπ’ αρ. 376244/28-11-2022 κοινή υπουργική απόφαση (ΑΔΑ 60Μ9465ΧΘΞ-ΔΜΑ). Στην εν λόγω απόφαση προβλέπονται οι εξής ειδικότητες: α. Ηλεκτρολόγων Μηχανικών, β. Μηχανολόγων Μηχανικών, γ. Πολιτικών Μηχανικών Δομικών Έργων, δ. Πολιτικών Μηχανικών Έργων Υποδομής, ε. Τοπογράφων Μηχανικών, στ. Μηχανικών Αυτοματισμού ζ. Μηχανικών Ανακαίνισης και Αποκατάστασης Κτιρίων, η. Μηχανικών Οχημάτων, θ. Μηχανικών Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου, ι. Μηχανικών Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, ια. Μηχανικών Γεωτεχνολογίας & Περιβάλλοντος (πρώην Μηχανικών Ορυχείων Τ.Ε.), ιβ. Μηχανικών Περιβάλλοντος και Οικολογίας, ιγ. Μηχανικών Αντιρρύπανσης και ιδ. Ναυπηγών Μηχανικών.
Περαιτέρω, με το από 16/2/2024 μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, ενημερώθηκε η αρμόδια υπηρεσία του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. για τις εργασίες της Επιτροπής, η οποία λόγω σοβαρών δυσχερειών κατά τη λειτουργία της δεν υπέβαλε σχέδιο πρότασης. Κατά τα προβλεπόμενα δε στην περ. γ του άρθρου 257 του ν. 4610/2019, προκειμένου να επιτευχθεί το συντομότερο δυνατό η έκδοση του π.δ. με πρόταση πλέον των συναρμόδιων Υπουργών, εξετάζονται από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών από κοινού με το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού οι βέλτιστες δυνατές επιλογές για τη σύνταξή του σύμφωνα με το νόμο, λαμβανομένου υπόψη του υλικού που συγκεντρώθηκε κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της Επιτροπής. Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στο υπ’ αρ. πρωτ. ΔΝΣα/33872/Φ.Ν. 471.1/24-2-2025 έγγραφο της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών προς την Ανεξάρτητη Αρχή ¨Συνήγορος του Πολίτη¨, «κατόπιν της λήξης των εργασιών της ανωτέρω Επιτροπής χωρίς υποβολή προτάσεων και προκειμένου να επιτευχθεί το συντομότερο δυνατό η έκδοση σχετικού νομοθετήματος, λαμβανομένου υπόψη του όποιου υλικού συγκεντρώθηκε κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της Επιτροπής, συστάθηκε άτυπη ομάδα εργασίας με εκπροσώπους των φορέων ΥΠΥΜΕ, ΥΠΑΙΘΑ, και ΤΕΕ προκειμένου να υποβληθεί στην πολιτική ηγεσία ρυθμιστικό κείμενο (με τη μορφή σχεδίου νόμου), το οποίο και τελικά αφού ολοκληρώθηκε προωθήθηκε για περαιτέρω επεξεργασία. Μετά την ολοκλήρωση της σχετικής επεξεργασίας θα οριστικοποιηθεί το χρονοδιάγραμμα των περαιτέρω ενεργειών υλοποίησής του».
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η διοίκηση έχει προβεί σε σειρά ενεργειών για την έκδοση των εν λόγω προεδρικών διαταγμάτων, η οποία αποτελεί διαδικασία σύνθετης διοικητικής ενέργειας με αντικειμενικές δυσχέρειες, που ωστόσο βρίσκεται σε εξέλιξη και διεξάγεται βάσει των διατάξεων του άρθρου 257 του ν. 4610/2019. (τελευταία ενημέρωση 15-12-2025).
Σε κάθε περίπτωση επισημαίνεται ότι η διαμόρφωση και οριοθέτηση αυστηρού θεσμικού πλαισίου όρων και προϋποθέσεων για την άσκηση συγκεκριμένων δραστηριοτήτων (π.χ. αδειοδότηση για την άσκηση συγκεκριμένων δραστηριοτήτων), γίνεται βάσει της κείμενης κατά περίπτωση νομοθεσίας και λαμβανομένων υπόψη του επιστημονικού αντικειμένου και της ακαδημαϊκής φυσιογνωμίας του Τμήματος και αποτελεί αντικείμενο των οικείων, κατά ειδικότητα ή αντικείμενο φορέων (υπουργεία κ.λ.π.). Στο πλαίσιο αυτό το Υ.ΠΑΙ.Θ.Α., βάσει των αρμοδιοτήτων του, δεν υπεισέρχεται στα θέματα έκδοσης αδειών, μελετών και πιστοποιητικών, που είναι αρμοδιότητας άλλων υπηρεσιών, εν προκειμένω ενδεικτικά αναφέρουμε, του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθώς και του Υπουργείου Ανάπτυξης.
Τέλος, η αρμόδια Υπηρεσία του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. (Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας) βρίσκεται στην διαδικασία σύνταξης διάταξης νόμου για την ορθή μεταφορά στο εθνικό δίκαιο, της οδηγίας για τον έλεγχο αναλογικότητας - Οδηγία (ΕΕ) 2018/958) (τελευταία ενημέρωση 22-12-2025).
Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΣΟΦΙΑ ΖΑΧΑΡΑΚΗ
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Το απλό βήμα που πρέπει να κάνετε πάντα στο μπρόκολο πριν το μαγείρεμα
«Κάλτσα»: Πώς λέγεται στα ελληνικά;
Γιατί δεν πρέπει να ξεφορτώνεστε τα γρατζουνισμένα πιάτα σας
