Λεωνίδας Βουρλιώτης Η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΕΕΚ) αναδεικνύεται τα τελευταία χρόνια ως το «αντίδοτο» για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όμως, όπως σημειώνει η Αφροδίτη Τζιαντζή στο in.gr πίσω από τις στρατηγικές διακηρύξεις, η πραγματικότητα δείχνει μια βαθιά κρίση, με κοινό παρονομαστή την απαξίωση του ίδιου του επαγγέλματος του εκπαιδευτή.
Υπερεκπαίδευση και Υποκατάρτιση: Ένα Παράδοξο
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat και του ΟΟΣΑ, η Ελλάδα καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά υπερεκπαίδευσης στην Ευρώπη. Ένας στους τρεις εργαζόμενους (33%) έχει υψηλότερα προσόντα από όσα απαιτεί η θέση του, ποσοστό πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (21,4%). Η εικόνα είναι ακόμη πιο ζοφερή στους νέους πτυχιούχους (25-34 ετών), όπου σχεδόν τέσσερις στους δέκα (37,4%) εργάζονται σε θέσεις κατώτερες των σπουδών τους.
Ταυτόχρονα, έρευνες του CEDEFOP υπογραμμίζουν ότι η «υπερεκπαίδευση» συχνά συνυπάρχει με την «υποκατάρτιση»: νέοι με πανεπιστημιακά πτυχία στερούνται πρακτικών δεξιοτήτων που ζητά η αγορά. Το αφήγημα αυτό, ωστόσο, ενέχει μια ιδεολογική παγίδα: μεταφέρει την ευθύνη στους νέους που «διάλεξαν λάθος σπουδές», αντί να θέτει στο επίκεντρο τις παθογένειες της ελληνικής οικονομίας, που εξακολουθεί να παράγει χαμηλής ποιότητας θέσεις εργασίας.
Έλλειψη Εκπαιδευτικού Προσωπικού: Το Ευρωπαϊκό Αδιέξοδο
Η ΕΕ αναγνωρίζει την ΕΕΚ ως κεντρικό πυλώνα για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Παρ’ όλα αυτά, η έλλειψη καταρτισμένων εκπαιδευτών απειλεί την επίτευξη των στόχων.
Στοιχεία του CEDEFOP αποκαλύπτουν:
Το 67% των εκπαιδευτικών δηλώνει ότι η διδασκαλία ήταν η κύρια επιλογή τους.
Μόλις το 17,7% θεωρεί ότι το επάγγελμά τους αναγνωρίζεται κοινωνικά.
Οι μισθοί των εκπαιδευτικών ΕΕΚ είναι κατά μέσο όρο 10,5% χαμηλότεροι από εκείνους άλλων πτυχιούχων.
Λιγότεροι από τους μισούς (40%) δηλώνουν ικανοποιημένοι από την αμοιβή τους.
Η υποτίμηση του κλάδου έχει άμεσες συνέπειες: χαμηλά κίνητρα, αυξημένη εγκατάλειψη σπουδών και σταδιακή υποβάθμιση των πτυχίων και πιστοποιήσεων.
Η Ελληνική Πραγματικότητα: ΣΑΕΚ και Χρόνιες Παθογένειες
Στην Ελλάδα, το νέο νομοσχέδιο για την ΕΕΚ εστιάζει στη δημιουργία Ακαδημιών Επαγγελματικής Κατάρτισης σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα, ενώ φέρνει αλλαγές και στις Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ).
Όμως, οι καθηγητές των δημόσιων ΣΑΕΚ καταγγέλλουν σοβαρές δυσλειτουργίες:
Στασιμότητα ωρομισθίου από το 2013, χωρίς καμία αναπροσαρμογή, παρά τον πληθωρισμό.
Συστηματικές καθυστερήσεις πληρωμών και αποτύπωση ασφαλιστικών εισφορών.
Αιφνίδιες καταργήσεις ειδικοτήτων με τους νέους Οδηγούς Κατάρτισης του 2024, χωρίς διάλογο ή τεκμηρίωση.
Το Σωματείο Εκπαιδευτών ΣΑΕΚ (ΣΕΔΙΕΚ) καταγγέλλει ότι οι αλλαγές έγιναν «εν μία νυκτί», προκαλώντας χάος στη λειτουργία των σχολών και ανασφάλεια στους εκπαιδευτές.
Η κρίση στην επαγγελματική εκπαίδευση δεν είναι μόνο ελληνικό, αλλά πανευρωπαϊκό φαινόμενο.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
