Μπορεί να μην ακούγεται συχνά στις καθημερινές μας κουβέντες, αλλά η λέξη «ψόγος» έχει πίσω της μακρά γλωσσική ιστορία και συγκεκριμένο –αν και όχι πάντα ευχάριστο– περιεχόμενο.
Σύμφωνα με το λεξικό του Γ. Μπαμπινιώτη, «ψόγος» είναι η μομφή, η επίκριση ή η κατηγορία που απευθύνεται σε κάποιον για μια πράξη ή συμπεριφορά του. Δεν πρόκειται για απλή διαφωνία, αλλά για λόγο επικριτικό, που φανερώνει αποδοκιμασία.
Παραδείγματα χρήσης συναντάμε τόσο στην αρχαία όσο και στη σύγχρονη γλώσσα:
«Ο ψόγος και ο έπαινος είναι και τα δύο εργαλεία της παιδαγωγικής», λένε οι ειδικοί.
«Δεν είναι και προς ψόγον», φράση που χρησιμοποιείται όταν κάτι δεν θεωρείται άξιο επίκρισης — ή, αντιστρόφως, είναι.
Λέξεις με παρόμοια σημασία: επίκριση, κατάκριση, αποδοκιμασία.
Αντίθετές της: έπαινος, επιδοκιμασία.
Μπορεί να μην είναι της μόδας, αλλά ο «ψόγος» παραμένει επίκαιρος σε κάθε συζήτηση που περιλαμβάνει κρίση και αξιολόγηση – είτε αφορά τη συμπεριφορά, είτε τη δημόσια ζωή. Μια λέξη κοφτερή, που λέει πολλά... με μία μόνο συλλαβή.
