Βασίλης Γκουζέλος Η φοίτηση σε ανώτατες σχολές εκτός του τόπου κατοικίας αποτελεί για πολλούς νέους μια ευκαιρία ζωής. Ωστόσο, η οικονομική πραγματικότητα στην Ελλάδα καθιστά αυτό το βήμα εξαιρετικά δύσκολο, ειδικά για οικογένειες με χαμηλό ή μεσαίο εισόδημα.
Οι φοιτητές αντιμετωπίζουν σωρευτικά εμπόδια, τα οποία δυσχεραίνουν την απρόσκοπτη πρόσβαση και παραμονή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Υψηλό κόστος ενοικίων σε πανεπιστημιουπόλεις
Η αναζήτηση στέγης σε μεγάλες πόλεις όπως η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα και τα Ιωάννινα αποτελεί για πολλούς φοιτητές ένα απροσπέλαστο εμπόδιο.
Τα ενοίκια σε περιοχές κοντά στα πανεπιστήμια έχουν αυξηθεί έως και 40% την τελευταία πενταετία, σύμφωνα με στοιχεία του Spitogatos (2024).
Γκαρσονιέρες 25-35 τ.μ. κοστίζουν από 350 έως 500 ευρώ μηνιαίως, χωρίς κοινόχρηστα.
Πολλοί φοιτητές αναγκάζονται να συγκατοικήσουν με αγνώστους ή να βρουν στέγη μακριά από τη σχολή τους, αυξάνοντας τα έξοδα μετακίνησης και χρόνου.
Έλλειψη και κακή ποιότητα φοιτητικών εστιών
Η ανυπαρξία επαρκών φοιτητικών εστιών είναι χρόνιο πρόβλημα στην Ελλάδα.
Μόνο το 9% των φοιτητών φιλοξενούνται σε εστίες, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Υπουργείου Παιδείας.
Οι υπάρχουσες εστίες σε πολλές περιπτώσεις χαρακτηρίζονται από παλαιότητα, προβλήματα υγιεινής και ελλιπείς υποδομές (π.χ. κοινά μπάνια, ελλείψεις σε θέρμανση, ασφάλεια κ.λπ.).
Υπάρχουν σχολές (π.χ. στο Ρέθυμνο ή στη Φλώρινα) όπου δεν υπάρχει καθόλου εστία ή προσφέρονται λιγότερες από 100 κλίνες για χιλιάδες φοιτητές.
Δυσκολία μετεγγραφών - Αυστηρά οικονομικά κριτήρια
Το υπάρχον σύστημα μετεγγραφών, ενώ υποτίθεται πως παρέχει στήριξη σε ευάλωτες οικογένειες, στην πράξη έχει αυστηρά και περιοριστικά κριτήρια.
Πολλές αιτήσεις απορρίπτονται, είτε λόγω χαμηλής μοριοδότησης είτε επειδή η επιθυμητή σχολή έχει περιορισμένο αριθμό θέσεων.
Οι οικονομικά ασθενείς οικογένειες, παρότι πληρούν κοινωνικά και εισοδηματικά κριτήρια, μένουν εκτός συστήματος, χωρίς άλλη επιλογή πέρα από τη μετακόμιση και τα επιπλέον έξοδα.
Χιλιάδες φοιτητές κάθε χρόνο υποχρεώνονται να εγκαταλείψουν τις σπουδές τους ή να εργάζονται παράλληλα, εις βάρος της ακαδημαϊκής τους προόδου.
Ακριβά εισιτήρια και περιορισμένες μετακινήσεις προς τον τόπο κατοικίας
Η συχνή μετακίνηση από και προς τον τόπο καταγωγής, ιδίως σε περιόδους εορτών ή εξεταστικής, επιβαρύνει επιπλέον τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Τα αεροπορικά εισιτήρια για νησιά, όπως η Κρήτη, η Λέσβος ή η Ρόδος, φτάνουν έως και 150 ευρώ με επιστροφή.
Ακόμη και τα τρένα και τα ΚΤΕΛ έχουν αυξήσει τις τιμές τους, με κόστος που φτάνει τα 60-80 ευρώ για μία διαδρομή Αθήνα-Θεσσαλονίκη με επιστροφή.
Πολλοί φοιτητές περιορίζονται στο να επιστρέψουν σπίτι τους μόνο 1-2 φορές τον χρόνο, γεγονός που επηρεάζει και τη συναισθηματική τους ευημερία.
Σπουδές ή εργασία;
Η ανάγκη για μερική ή πλήρη εργασία είναι πλέον απαραίτητη για πολλούς φοιτητές, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στα βασικά έξοδα διαβίωσης.
Το αποτέλεσμα είναι μειωμένος χρόνος μελέτης, εξουθένωση και χαμηλές ακαδημαϊκές επιδόσεις.
Η έλλειψη στήριξης από κρατικούς θεσμούς δημιουργεί κοινωνικό αποκλεισμό, όπου μόνο οι οικονομικά εύρωστοι έχουν πρόσβαση σε ισότιμες σπουδές.
Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του ΟΟΣΑ (2023), η Ελλάδα είναι η 4η χώρα στην Ευρώπη σε ποσοστό φοιτητών που εγκαταλείπουν τις σπουδές λόγω οικονομικών δυσκολιών.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ για όλους του εργαζόμενους ιδιωτικού τομέα - ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΔΩ ΕΩΣ ΤΙΣ 12 ΤΟ ΜΕΣΗΜΕΡΙ
