Το «Πήγε η ψυχή μου στην Κούλουρη» είναι μια φράση που χρησιμοποιούμε σχεδόν καθημερινά, λίγοι όμως γνωρίζουν το ιστορικό γεγονός πίσω από αυτή, που έγινε αφορμή να μείνει για πάντα στην καθομιλουμένη.
Η ιστορία
Την εποχή των Περσικών Πολέμων, περίπου το 500 π.Χ., η Σαλαμίνα ή ακριβέστερα ένα μέρος της, κοντά στα σημερινά Αμπελάκια, λεγότανε Κόλουρις. Ο χρόνος και η τάση της παραφοράς των ονομάτων, στα μεταγενέστερα χρόνια, διαμόρφωσαν το όνομα Κόλουρις σε Κούλουρη.
Όταν, λοιπόν, υπήρχαν σημάδια ότι μια βαρβαρική εισβολή βρισκόταν προ των πυλών στην Αθήνα και στα περίχωρά της, γινόταν κάτι σαν την σημερινή «εκκένωση» από τον άμαχο πληθυσμό. Οι γυναίκες και τα παιδιά κατέφευγαν για ασφάλεια στη Σαλαμίνα. Δηλαδή, όλες οι ψυχές – εκτός από τους πολεμιστές – στην εμφάνιση σοβαρού κίνδυνο πήγαιναν στην Κούλουρη.
Μια άλλη εκδοχή σχετικά με την έκφραση αυτή
Στα 1563, ο Αλγερινός πειρατής Αλή Μεμέτ επιτέθηκε στην Αίγινα. Οι κάτοικοι του νησιού κατάφυγαν, (όπως οι αρχαίοι Αθηναίοι, μπροστά στον κίνδυνο των Περσών), στην Κούλουρη. Μόνο δυο άντρες ξεχάστηκαν στο νησί. Ο Νικολός Βάιλας και ο Μηνάς Ανδριώτης. Τούτοι οι δυο κατάφεραν να κρυφτούν και να μη γίνουν αντιληπτοί από τους πειρατές. Τη στιγμή, όμως, που οι Αλγερινοί ήταν έτοιμοι να κάνουν πανιά, ο Νικολός Βάιλας ανακαλύφθηκε και κυνηγήθηκε, γλιτώνοντας, όμως, τελικά, με το γρήγορο τρέξιμό του. Όταν αργότερα, ο φίλος του τον ρώτησε αν φοβήθηκε, απάντησε: «Αν φοβήθηκα λέει; Η ψυχή μου είχε πάει στην Κούλουρη». (Υπάρχει μια λαϊκή δοξασία, πως τάχα η ψυχή του νεοπεθαμένου, για τρεις μέρες, φτερουγίζει κοντά στα προσφιλή της πρόσωπο).
