Νίκος Μάστορας 
Πρόβλημα με την ικανότητα των νέων ηλικίας 15 ετών να διακρίνουν τα γεγονότα από τις απόψεις, που σημαίνει ότι δυσκολεύονται να ξεχωρίζουν και τις πραγματικές ειδήσεις από τα fake news, διαπιστώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Έκθεση παρακολούθησης της εκπαίδευσης και κατάρτισης 2022 για τη χώρα μας.
Ακόμα η έκθεση αναφέρει ότι τα αποτελέσματα των πανελλαδικών εξετάσεων εισαγωγής στα πανεπιστήμια για τα ακαδημαϊκά έτη 2020/2021 και 2021/2022 δείχνουν ότι σημειώθηκε σημαντική απώλεια μάθησης λόγω της πανδημίας
Επiπλέον, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Ελλάδα κατατάσσεται τελευταία στην ΕΕ όσον αφορά τη συμμετοχή στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα (ηλικιακή ομάδα 3 ετών και άνω), αλλά σημειώνει καλύτερες επιδόσεις για την ηλικιακή ομάδα 4 ετών και άνω.
Η έκθεση της επιτροπής πάντως, με εξαίρεση αυτά τα αρνητικά σημεία, βλέπει θετικά άλλες από τις εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης, οπως η Τράπεζα Θεμάτων, η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, οι εξετάσεις Pisa, τις εξελίξεις στην τριτοβάθμια Εκπαίδευση, κλπ. Αυτό είναι και λογικό αφού τα περισσότερα χρηματοδοτούνται από την ΕΕ.
Ας δούμε αναλυτικά τα σημεία στα οποία η Επιτροπή διατυπωνει αρνητικές κρίσεις:
Δυσκολία στην αναγνώριση μεροληπτικών πληροφοριών
Ένας στους δύο μαθητές ηλικίας 15 ετών στις χώρες του ΟΟΣΑ ανέφερε ότι εκπαιδεύτηκε στο σχολείο σχετικά με το πώς να αναγνωρίζει αν οι πληροφορίες είναι μεροληπτικές ή όχι, με την Ελλάδα να βρίσκεται στο 52 % (Suarez-Alvarez, 2021).
Η ικανότητα των ατόμων ηλικίας 15 ετών να διακρίνουν τα γεγονότα από τις απόψεις ποικίλλει επίσης μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, με μέσο όρο το 47 % και την Ελλάδα στο 40,5 %. Στο σημείο αυτό υπεισέρχεται και το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο των μαθητών στην Ελλάδα (Suarez-Alvarez, 2021).
Η πανδημία επιδείνωσε την κατάσταση
Η πανδημία επιδείνωσε την κατάσταση με την αύξηση της χρήσης ψηφιακών μέσων για την απόκτηση πληροφοριών. Το επακόλουθο αυτού είναι ότι έχει καταστεί ζωτικής σημασίας η ανάπτυξη του ψηφιακού γραμματισμού και των δεξιοτήτων κριτικής σκέψης των νέων (ΟΟΣΑ, 2021).
Αντίθετα, το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 16 έως 19 ετών με βασικές ή πάνω από τις βασικές γενικές ψηφιακές δεξιότητες είναι υψηλό στην Ελλάδα, με 89 % έναντι του μέσου όρου της ΕΕ που είναι 69 % (DESI, 2022). Μένει να αξιολογηθεί ο αντίκτυπος των «εργαστηρίων δεξιοτήτων» που θεσπίστηκαν το 2020 στα ελληνικά σχολεία, καθώς η πρόθεση είναι, μεταξύ άλλων, να ενισχυθεί ο ψηφιακός γραμματισμός και να αναπτυχθούν δεξιότητες, συμπεριλαμβανομένης της κριτικής σκέψης.
Τα αποτελέσματα των πανελλαδικών εξετάσεων εισαγωγής στα πανεπιστήμια για τα ακαδημαϊκά έτη 2020/2021 και 2021/2022 δείχνουν ότι σημειώθηκε σημαντική απώλεια μάθησης λόγω της πανδημίας. Σε αντίθεση με το έτος πριν από το κλείσιμο των σχολείων, τα αποτελέσματα των εξετάσεων εισαγωγής στα πανεπιστήμια το καλοκαίρι του 2020 παρουσίασαν διαφορά 0,22 τυπικής απόκλισης (τ.α.) και εκείνων του καλοκαιριού 2021, διαφορά 0,405 τ.α. Τα αποτελέσματα αυτά φαίνεται να επηρεάζουν τα πλέον ευάλωτα τμήματα του πληθυσμού, όπως οι φτωχοί και οι μετανάστες (Λαμπρόπουλος et al., 2022).
Στον πάτο της ΕΕ στην Προσχολική Αγωγή
Η Ελλάδα κατατάσσεται τελευταία στην ΕΕ όσον αφορά τη συμμετοχή στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα (ηλικιακή ομάδα 3 ετών και άνω), αλλά σημειώνει καλύτερες επιδόσεις για την ηλικιακή ομάδα 4 ετών και άνω. Το 2020 μόνο το 71,3 % των παιδιών ηλικίας 3 ετών έως την ηλικία έναρξης της υποχρεωτικής πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης συμμετείχε στην προσχολική εκπαίδευση, πολύ κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 93 % και τον στόχο του 96 % σε επίπεδο ΕΕ έως το 2030. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι τα περισσότερα παιδιά αρχίζουν να φοιτούν στο σχολείο στην ηλικία των 4 ετών.
Το 2020 μόνο ένα στα τρία παιδιά συμμετείχε στην προσχολική εκπαίδευση στην ηλικία των 3 ετών, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 87,8 %.
Πολλά περισσότερα παιδιά φοιτούν στην προσχολική εκπαίδευση από την ηλικία των 4 ετών και άνω, που αποτελεί την έναρξη της υποχρεωτικής προσχολικής εκπαίδευσης (86,5 %). Το 2020 η Ελλάδα σημείωσε μία από τις πιο αξιοσημείωτες βελτιώσεις στην ΕΕ, με αύξηση κατά 2,5 εκατοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2019 (ηλικίες 3+ και 4+). Αυτό ήταν κυρίως το αποτέλεσμα της σταδιακής μείωσης της ηλικίας έναρξης της υποχρεωτικής εκπαίδευσης στην ηλικία των 4 ετών, η οποία ολοκληρώθηκε κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2021/2022.
Ωστόσο, εξακολουθούν να υφίστανται περιορισμοί χωρητικότητας και ελλείψεις εκπαιδευτικών. Το Υπουργείο Παιδείας προσπάθησε να τις προβλέψει εγκαίρως και να διασφαλίσει την αποτελεσματική λειτουργία των σχολείων κατά το σχολικό έτος 2022/2023, διορίζοντας έγκαιρα 25 000 εκπαιδευτικούς για όλες τις βαθμίδες της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένων των μόνιμων διορισμών για εκπαιδευτικούς ειδικής αγωγής.
Δείτε όλη την έκθεση
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
ΑΣΕΠ: Προ των πυλών τρεις νέοι διαγωνισμοί με 5.200 θέσεις
Νέο market pass για 40 ευρώ κάθε μήνα χωρίς αίτηση
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
