Την έκτακτη σύγκληση της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής ζητούν εννέα βουλευτές του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, προκειμένου να υπάρξει πλήρης και επίσημη ενημέρωση από την Υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, σχετικά με το Μνημόνιο Κατανόησης Ελλάδας–Βουλγαρίας που υπεγράφη στις 29 Σεπτεμβρίου 2026.
Το αίτημα απευθύνεται προς τον Πρόεδρο της Επιτροπής, Χριστόδουλο Στεφανάδη, και συνυπογράφεται από τους βουλευτές Νάγια Γρηγοράκου, Τάσο Νικολαΐδη, Δημήτρη Μάντζο, Ιλχάν Αχμέτ, Ράνια Θρασκιά, Απόστολο Πάνα, Γιώργο Παπανδρέου, Στέφανο Παραστατίδη και Παύλο Χρηστίδη.
Η ανταλλαγή κειμηλίων και τα λείψανα του Τσάρου Σαμουήλ
Στο πλαίσιο εφαρμογής της συμφωνίας μεταξύ της κ. Μενδώνη και του Βούλγαρου ομολόγου της, Evtim Miloshev, η Ελλάδα υποδέχθηκε 48 κειμήλια ιστορικής και θρησκευτικής αξίας. Τα κειμήλια αυτά προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών, την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης και την Ιερά Μονή Μεταμόρφωσης Σωτήρος Ναούσης, ενώ φυλάσσονταν στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας.
Αντίστοιχα, η ελληνική πλευρά παρέδωσε στη Βουλγαρία λείψανα που αποδίδονται στον Τσάρο Σαμουήλ, καθώς και το λοιπό ανθρωπολογικό υλικό που είχε ανακαλυφθεί το 1965 σε τέσσερις σαρκοφάγους κατά την ανασκαφή στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στη Μικρή Πρέσπα. Η επίσημη διαδικασία παράδοσης και παραλαβής ολοκληρώθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2026 στη Θεσσαλονίκη, παρουσία των Πρωθυπουργών των δύο χωρών.
«Αδημοσίευτο το περιεχόμενο της συμφωνίας»
Οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ υπογραμμίζουν ότι, παρά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, το κείμενο του Μνημονίου Κατανόησης παραμένει έως και σήμερα αδημοσίευτο, με αποτέλεσμα να μην είναι γνωστοί οι ειδικότεροι όροι, οι προϋποθέσεις αλλά και οι δεσμεύσεις που ανέλαβε η χώρα.
Όπως επισημαίνουν στην επιστολή τους, η Βουλή δεν έχει λάβει γνώση για τους όρους της ανταλλαγής, παρά την ιδιαίτερη ιστορική, αρχαιολογική και θρησκευτική σημασία των αντικειμένων και του ανθρωπολογικού υλικού. Ακόμη, τονίζεται ότι πληθώρα κλαπέντων ελληνικών θησαυρών παραμένουν ακόμη στη Βουλγαρία. Επιπρόσθετα, ζητείται από την Υπουργό Πολιτισμού να παρουσιάσει αναλυτικά την επιστημονική τεκμηρίωση βάσει της οποίας λήφθηκαν οι σχετικές αποφάσεις.
Το ΠΑΣΟΚ σημειώνει ότι η δημοσιοποίηση των όρων και η θεσμική ενημέρωση των αρμόδιων οργάνων αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για τη διασφάλιση της διαφάνειας σε ζητήματα που αφορούν την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.
