Κατά πλειοψηφία ψηφίσθηκε το νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης «Μέτρα για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 – Νέο πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις» από την Ολομέλεια.
Το σχέδιο νόμου ψηφίσθηκε επί της Αρχής με την θετική ψήφο της ΝΔ, ενώ το καταψήφισαν όλα τα κόμματα της Αντιπολίτευσης.
Κατά πλειοψηφία ψηφίσθηκαν και οι δύο υπουργικές τροπολογίες.
Η μια τροπολογία αυξάνει από 25 σε 30 χρόνια τον ελάχιστο χρόνο πραγματικής έκτισης ποινής προκειμένου να μπορεί να εξεταστεί αίτημα υφ’ όρον απόλυσης για κρατουμένους που εκτίουν περισσότερες από μία ποινές ισόβιας κάθειρξης κατέθεσε η κυβέρνηση στη Βουλή.
Η ρύθμιση κατατέθηκε αργά το βράδυ της Πέμπτης και τροποποιεί το άρθρο 105Β του Ποινικού Κώδικα, υλοποιώντας σχετική εξαγγελία του υπουργού Δικαιοσύνης, Γιώργου Φλωρίδη.
Τι προβλέπει η τροπολογία
Με τη νέα διάταξη αυξάνεται το ελάχιστο χρονικό όριο πραγματικής παραμονής στη φυλακή για τους καταδικασμένους σε πολλαπλές ισόβιες καθείρξεις.
Μέχρι σήμερα, η δυνατότητα να εξεταστεί αίτημα υφ’ όρον απόλυσης θεμελιωνόταν μετά από 25 χρόνια πραγματικής έκτισης της ποινής.
Με τη νέα ρύθμιση, το όριο αυτό αυξάνεται στα 30 χρόνια, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτόματη αποφυλάκιση. Η υφ’ όρον απόλυση εξακολουθεί να αποτελεί δικαστική κρίση και εξετάζεται κατά περίπτωση, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπει ο Ποινικός Κώδικας.
Το πολιτικό πλαίσιο
Η κατάθεση της τροπολογίας ακολουθεί τη δημόσια συζήτηση που προκλήθηκε μετά τις πρόσφατες δικαστικές εξελίξεις γύρω από την υπόθεση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, καθώς και τις αναφορές ότι στο μέλλον θα μπορούσαν να υποβληθούν αντίστοιχα αιτήματα από άλλους κρατούμενους που έχουν καταδικαστεί σε πολλαπλές ισόβιες καθείρξεις.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η αλλαγή αποσκοπεί στην αυστηροποίηση του πλαισίου για εγκλήματα εξαιρετικά μεγάλης απαξίας και στη διασφάλιση ότι όσοι έχουν καταδικαστεί σε πολλαπλά ισόβια θα εκτίουν μεγαλύτερο μέρος της ποινής τους πριν αποκτήσουν δικαίωμα να ζητήσουν υφ’ όρον απόλυση.
Οι αντιδράσεις
Η τροπολογία προκάλεσε πολιτικές και νομικές αντιδράσεις.
Κόμματα της αντιπολίτευσης και νομικοί εκφράζουν προβληματισμό για το χρονικό σημείο κατάθεσης της διάταξης και θέτουν το ερώτημα κατά πόσο πρόκειται για μια γενική μεταρρύθμιση της ποινικής νομοθεσίας ή για ρύθμιση που αφορά ουσιαστικά έναν πολύ περιορισμένο αριθμό κρατουμένων.
Παράλληλα, επισημαίνουν ότι το Σύνταγμα και οι γενικές αρχές του ποινικού δικαίου δεν επιτρέπουν την αναδρομική εφαρμογή δυσμενέστερων ποινικών διατάξεων, γεγονός που αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο νομικής συζήτησης ως προς το πεδίο εφαρμογής της νέας ρύθμισης.
Η νέα τροπολογία αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο έντονης κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης, αλλά και νομικού διαλόγου, καθώς αφορά μία από τις σημαντικότερες αλλαγές των τελευταίων ετών στο καθεστώς υφ’ όρον απόλυσης των καταδικασμένων σε πολλαπλές ισόβιες καθείρξεις.
