Σε μια κομβική θεσμική παρέμβαση για την προάσπιση της ψυχικής υγείας της νέας γενιάς προχωρά η κυβέρνηση, θέτοντας ως κεντρικό άξονα της δημόσιας πολιτικής την αντιμετώπιση των κινδύνων που απορρέουν από τον ψηφιακό εθισμό. Κατά τη διάρκεια της ανοιχτής συζήτησης με θέμα «Διεθνής Πρωτοβουλία για την Υγεία του ΙΣΝ: Εστιάζοντας στην ψυχική υγεία», η οποία διεξήχθη στο πλαίσιο του συνεδρίου SNF Nostos 2026 στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε αυστηρά μέτρα ρύθμισης του ψηφιακού τοπίου για τους εφήβους.
Τη συζήτηση συντόνισε ο πρόεδρος του Ιδρύματος, Ανδρέας Κ. Δρακόπουλος, με την ελληνική πλευρά να εξαίρει τη διαχρονική, βαθιά συνεισφορά του ΙΣΝ στην αναβάθμιση των υποδομών υγείας και τη στήριξη του ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας.
Η πλέον βαρυσήμαντη είδηση αφορά την οριστική απόφαση της Πολιτείας να θέσει εκτός των μέσων κοινωνικής δικτύωσης όλα τα παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών. Το συγκεκριμένο μέτρο, το οποίο χαρακτηρίστηκε ως μια αναγκαία και δυναμική παρέμβαση, πρόκειται να τεθεί σε πλήρη ισχύ από την 1η Ιανουαρίου, ανεξάρτητα από τις τελικές συλλογικές αποφάσεις που θα ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία βασίζεται σε αδιαμάντητα επιστημονικά δεδομένα που συνδέουν άμεσα την πολύωρη έκθεση σε εθιστικούς αλγορίθμους με σοβαρές επιπτώσεις στην ανάπτυξη του εγκεφάλου. Ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για τις καταστροφικές συνέπειες του φαινομένου doomscrolling στους εφήβους, τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Κερδίζουν ήδη αρκετά χρήματα "αρπάζοντας" την προσοχή μας, αλλά εδώ προκαλείται σοβαρή ζημιά. Το να κερδίζουν χρήματα εις βάρος των παιδιών μας είναι απλά απαράδεκτο».
Η σχετική επιστημονική μελέτη του Ιδρύματος, η οποία βασίστηκε σε απευθείας συνομιλίες με νέους, πρόκειται να διαβιβαστεί άμεσα και στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με σκοπό τη διαμόρφωση ενός ενιαίου ευρωπαϊκού πλαισίου που θα αναγκάσει τις ψηφιακές πλατφόρμες να λογοδοτήσουν.
Απέναντι στην παγίδα της απομόνωσης που προκαλούν οι οθόνες, η κυβερνητική στρατηγική προτάσσει τη στροφή στον αθλητισμό, τη μουσική και τις ομαδικές δραστηριότητες. Η σωματική άσκηση αναδείχθηκε ως η κορυφαία σύσταση δημόσιας υγείας, καθώς πέρα από τα σωματικά οφέλη, επιδρά θετικά στη χημεία του εγκεφάλου και βελτιώνει αποδεδειγμένα τη διάθεση.
Στο πλαίσιο αυτό, προκρίνεται ως η πλέον αποδοτική αξιοποίηση των δημόσιων πόρων η ριζική ανακαίνιση και δημιουργία νέων σταδίων και παιδικών χαρών, με έμφαση στους σχολικούς χώρους. Παρά το χαμηλό κόστος υλοποίησης, οι παρεμβάσεις αυτές αποδεικνύονται εξαιρετικά αποτελεσματικές, καθώς οι υποδομές αυτές γεμίζουν άμεσα με παιδιά, απομακρύνοντάς τα από τον ψηφιακό κόσμο.
Στην προσπάθεια αυτή, κομβικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει η σχολική κοινότητα και η επιστημονική κοινότητα των επαγγελματιών ψυχικής υγείας. Μέσω του πρωτοποριακού προγράμματος CAMHI (Child and Adolescent Mental Health Initiative), σχεδιάζεται η συστηματική εκπαίδευση των δασκάλων και των καθηγητών ώστε να μπορούν να εντοπίζουν έγκαιρα τα πρώτα σημάδια ψυχικών διαταραχών στους μαθητές, δεδομένου ότι η πρόσβαση σε εξειδικευμένους ψυχιάτρους δεν είναι πάντα εφικτή για όλους.
Παράλληλα, ιδιαίτερο βάρος πέφτει στην ενημέρωση των οικογενειών, οι οποίες συχνά έρχονται αντιμέτωπες με φαινόμενα επιθετικότητας και απομόνωσης των παιδιών τους. Επισημάνθηκε το οξύμωρο φαινόμενο όπου οι γονείς εμφανίζονται εξαιρετικά προστατευτικοί στις εξόδους των παιδιών, αλλά τα αφήνουν ανυπεράσπιστα και χωρίς επίβλεψη μέσα στο δωμάτιό τους μπροστά σε ένα κινητό τηλέφωνο.
Για την άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος, υπενθυμίστηκε η λειτουργία της ψηφιακής πλατφόρμας parco.gov.gr, η οποία παρέχει αναλυτικές οδηγίες γονικού ελέγχου. Μέσω αυτής, οι κηδεμόνες μπορούν να ρυθμίσουν τις συσκευές των παιδιών τους, θέτοντας:
- Αυστηρά χρονικά όρια χρήσης.
- Φραγές και περιορισμούς σε συγκεκριμένες ιστοσελίδες και εφαρμογές.
- Ουσιαστικό έλεγχο των δραστηριοτήτων τους στον ψηφιακό κόσμο.
Η εκδήλωση έκλεισε με μια δημόσια αναφορά στην ιστορική απόφαση που έλαβε ο Σταύρος Νιάρχος τη δεκαετία του '90, να κληροδοτήσει το μισό της περιουσίας του για κοινοφελείς σκοπούς. Με την επισήμανση αυτή, εκφράστηκε η προσδοκία το παράδειγμα αυτό να αποτελέσει πηγή έμπνευσης και μίμησης για τους σύγχρονους οικονομικά ισχυρούς Έλληνες, ώστε να επενδύσουν έμπρακτα στην κοινωνική συνοχή και τη δημόσια υγεία της χώρας.
