Βασίλης Γκουζέλος 
Μια θεμελιώδη αναθεώρηση του τρόπου λειτουργίας της τοπικής δημοκρατίας φέρνει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών, το οποίο εισάγει την ψηφιακή τεχνολογία στον πυρήνα των εκλογικών διαδικασιών. Η μεταρρύθμιση αυτή, η οποία αναμένεται να κατατεθεί προς ψήφιση στο Κοινοβούλιο εντός του Ιουνίου, φιλοδοξεί να αποτελέσει τον προπομπό για την μελλοντική καθιέρωση της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας και στις εθνικές αναμετρήσεις. Με τον τρόπο αυτό, επιδιώκεται η καταπολέμηση της αποχής, η διευκόλυνση των ετεροδημοτών και η οργανική εξοικείωση των πολιτών με τα σύγχρονα συμμετοχικά εργαλεία.
Η πιο εμβληματική αλλαγή του νέου πλαισίου αφορά τη δυνατότητα των εκλογέων να αναδεικνύουν τις τοπικές και περιφερειακές αρχές ψηφιακά, αρχής γενομένης από τις αναμετρήσεις του 2028. Η επιλογή της ηλεκτρονικής ψήφου θα έχει αμιγώς προαιρετικό χαρακτήρα, λειτουργώντας συμπληρωματικά με την κλασική φυσική παρουσία στα παραδοσιακά εκλογικά τμήματα.
Για τη διασφάλιση της εγκυρότητας και την αποφυγή φαινομένων διπλοψηφίας, όσοι επιλέξουν την ψηφιακή οδό θα απομονώνονται σε ειδικούς ηλεκτρονικούς εκλογικούς καταλόγους, χάνοντας τη δυνατότητα να ψηφίσουν με έντυπο ψηφοδέλτιο. Η εγγραφή θα πραγματοποιείται μέσω ειδικής πύλης στο gov.gr με τη χρήση κωδικών Taxisnet και τη λήψη κωδικού μίας χρήσης (OTP), υπό την πλήρη προστασία του Ευρωπαϊκού Κανονισμού GDPR.
Την ημέρα των εκλογών, οι εγγεγραμμένοι χρήστες θα μπορούν να προσέρχονται σε ειδικά εκλογικά τμήματα ηλεκτρονικής ψήφου σε οποιοδήποτε σημείο της χώρας –χωρίς να απαιτείται μετακίνηση στον δήμο τους– αρκεί να έχουν εγγραφεί τουλάχιστον 30 αντίστοιχοι εκλογείς ανά περιοχή. Εκεί, μετά την ταυτοποίηση, θα αποσύρονται σε ειδικό χώρο για να ψηφίζουν μέσω υπολογιστή ή tablet.
Προκειμένου να θωρακιστεί το αδιάβλητο της νέας αυτής μεθοδολογίας, ο κώδικας εισάγει δικλείδες ασφαλείας υψηλού επιπέδου:
Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης Λογισμικού: Ακαδημαϊκοί από το ΕΜΠ, το ΕΚΠΑ και το Πανεπιστήμιο Πειραιά θα ελέγχουν τις ψηφιακές υποδομές και θα λογοδοτούν απευθείας στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής.
Πενταμελής Εφορευτική Επιτροπή: Η εποπτεία της διαδικασίας ανατίθεται σε ανώτατους δικαστικούς λειτουργούς, όπως ο Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου και Πάρεδροι του Συμβουλίου της Επικρατείας, σε συνεργασία με πανεπιστημιακούς.
Κατάργηση του β' γύρου και θεσμοθέτηση της «Εναλλακτικής Ψήφου»
Η δεύτερη μεγάλη ανατροπή αφορά την πλήρη κατάργηση των επαναληπτικών εκλογών της δεύτερης Κυριακής. Η ανάδειξη των αρχών θα ολοκληρώνεται σε μία μόνο ημέρα –την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου– μέσω του συστήματος της εναλλακτικής επιλογής.
Στα νέα ψηφοδέλτια θα υπάρχει ειδικό πεδίο με την ένδειξη «Εναλλακτική Ψήφος», όπου ο πολίτης θα μπορεί να επιλέξει έναν δεύτερο συνδυασμό της αρεσκείας του. Εάν κανένας συνδυασμός δεν συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία ($50\% + 1$ ψήφο) κατά την πρώτη καταμέτρηση, εκλέγεται ο επικεφαλής που έχει ξεπεράσει το όριο του 42%. Αν κανείς δεν πιάσει ούτε αυτό το ποσοστό, οι δύο πρώτοι συνδυασμοί προκρίνονται στην επόμενη φάση και οι δεύτερες ψήφοι των αποκλεισμένων παρατάξεων προστίθενται στους δύο επικρατέστερους, αναδεικνύοντας τον τελικό νικητή. Η θητεία των νέων αρχών θα παραμείνει πενταετής.
Ψηφιακά τοπικά δημοψηφίσματα
Η φιλοσοφία της άμεσης συμμετοχής επεκτείνεται και στα συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα. Οι δήμοι θα μπορούν να διενεργούν ψηφοφορίες για θέματα της αρμοδιότητάς τους (εξαιρουμένων των οικονομικών, των τελών και των ορίων), είτε με απόφαση των 2/3 του δημοτικού συμβουλίου είτε μετά από αίτημα του 10% των δημοτών. Η συλλογή των υπογραφών και η διεξαγωγή της ψηφοφορίας θα γίνονται αποκλειστικά μέσω ψηφιακής πύλης σε συνεργασία με το ΕΔΥΤΕ. Για να θεωρηθεί έγκυρο το αποτέλεσμα, απαιτείται συμμετοχή τουλάχιστον του 30% των εγγεγραμμένων ή του 50% όσων ψήφισαν στις τελευταίες αυτοδιοικητικές εκλογές, ενώ απαγορεύεται η διεξαγωγή τους κατά τη διάρκεια εθνικών ή ευρωπαϊκών προεκλογικών περιόδων.
Με στόχο την ενεργοποίηση των νέων έως 29 ετών, καθιερώνεται η υποχρεωτική σύσταση Συμβουλίων Νέων σε όλους τους δήμους με πληθυσμό άνω των 2.000 κατοίκων. Η ανάδειξη των μελών τους (από 3 έως 15 μέλη ανάλογα με τον δήμο) θα πραγματοποιείται δύο φορές μέσα σε κάθε δημοτική περίοδο αποκλειστικά μέσω του gov.gr, με ταυτοποίηση από το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας. Οι νέοι σύμβουλοι θα έχουν 30μηνη θητεία και θα διαθέτουν δικαίωμα λόγου στις συνεδριάσεις των δημοτικών συμβουλίων, καθώς και ενεργό ρόλο στις ειδικές συνεδριάσεις λογοδοσίας των δήμων.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προσλήψεις εκπαιδευτικών – ΟΠΣΥΔ: Τα 6 βήματα για σωστά δικαιολογητικά και φάκελο
Πανελλήνιες 2026: Το έγγραφο «κλειδί» για την είσοδο στα εξεταστικά κέντρα
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
