Σε μια κομβική αναμόρφωση της διαδικασίας υπολογισμού και είσπραξης των ασφαλιστικών εισφορών προχωρά ο e-ΕΦΚΑ, θέτοντας σε εφαρμογή από τις αρχές του 2027 ένα νέο σύστημα διμηνιαίων διασταυρώσεων. Η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση αγγίζει άμεσα περίπου 350.000 ασφαλισμένους, οι οποίοι δραστηριοποιούνται ταυτόχρονα ως μισθωτοί και ως μη μισθωτοί (ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι ή αγρότες).
Από την ετήσια αναμονή στους διμηνιαίους ελέγχους
Η κύρια διαφορά του υπό διαμόρφωση συστήματος εντοπίζεται στη συχνότητα των ελέγχων και όχι στον τρόπο υπολογισμού των οφειλών. Μέχρι σήμερα, η οριστική εκκαθάριση πραγματοποιείται σε ετήσια βάση, γεγονός που συχνά συνεπάγεται καθυστερήσεις μηνών στην αποκάλυψη τυχόν χρεών ή πιστωτικών υπολοίπων.
Με τη μετάβαση στη διμηνιαία εκκαθάριση:
- Περιορίζεται ο κίνδυνος συσσώρευσης μεγάλων αναδρομικών οφειλών.
- Εντοπίζονται ταχύτερα τα πιστωτικά υπόλοιπα, επιτρέποντας την άμεση επιστροφή ή συμψηφισμό των επιπλέον ποσών.
- Παρέχεται στους ασφαλισμένους άμεση εικόνα για την πορεία των ασφαλιστικών τους υποχρεώσεων καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.
Πώς πραγματοποιείται ο συμψηφισμός και ποιους αφορά
Ο θεμελιώδης κανόνας της παράλληλης ασφάλισης παραμένει αμετάβλητος: οι εισφορές που παρακρατούνται από τη μισθωτή εργασία συμψηφίζονται με τις υποχρεώσεις της μη μισθωτής δραστηριότητας.
Η διαδικασία διασταύρωσης θα λειτουργεί ως εξής:
- Πλήρης κάλυψη: Εάν οι κρατήσεις από τον μισθό καλύπτουν την ελάχιστη προβλεπόμενη κατηγορία, δεν προκύπτει καμία πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση.
- Ελλιπής κάλυψη: Αν οι καταβληθείσες εισφορές υπολείπονται του απαιτούμενου ορίου, ο ασφαλισμένος καλείται να καταβάλει τη διαφορά.
- Πλεόνασμα: Σε περίπτωση καταβολής μεγαλύτερου ποσού, το πιστωτικό υπόλοιπο καταγράφεται αμέσως.
Το μέτρο αφορά όσους συνδυάζουν μισθωτή απασχόληση με:
- Ατομική επιχείρηση
- Ελεύθερο επάγγελμα
- Αυτοαπασχόληση
- Αγροτική δραστηριότητα
Τα οικονομικά όρια και η 2η ασφαλιστική κατηγορία
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους με παράλληλη μισθωτή εργασία, η ελάχιστη υποχρεωτική κάλυψη αντιστοιχεί στη 2η ασφαλιστική κατηγορία.
Με βάση τα στοιχεία από την 1η Ιανουαρίου 2026, το συνολικό μηνιαίο ποσό για τη συγκεκριμένη κατηγορία -το οποίο περιλαμβάνει κύρια σύνταξη, υγειονομική περίθαλψη και την εισφορά ανεργίας (10 ευρώ)- διαμορφώνεται στα 311,18 ευρώ. Επισημαίνεται ότι εφόσον ο ασφαλισμένος έχει επιλέξει υψηλότερη ασφαλιστική κατηγορία, ο διμηνιαίος συμψηφισμός πραγματοποιείται με βάση το αντίστοιχο αυξημένο ποσό.
Ψηφιακή ενοποίηση και αυτοματοποίηση των δεδομένων
Η μετάβαση στο νέο μοντέλο αποτελεί μέρος του γενικότερου ψηφιακού μετασχηματισμού του e-ΕΦΚΑ. Στόχος της διοίκησης είναι η συγκρότηση μιας ενιαίας ψηφιακής ασφαλιστικής καρτέλας για κάθε πολίτη, όπου θα αποτυπώνονται συγκεντρωτικά:
- Ο συνολικός χρόνος ασφάλισης
- Οι καταβληθείσες εισφορές και τυχόν οφειλές
- Οι δικαιούμενες παροχές και συντάξεις
Παράλληλα, προωθείται η πλήρης αυτοματοποίηση των Αναλυτικών Περιοδικών Δηλώσεων (ΑΠΔ) και των στοιχείων των εργοδοτών, εξασφαλίζοντας την ταχύτατη ροή δεδομένων που απαιτείται για τη διενέργεια των διμηνιαίων διασταυρώσεων.
