Συντάξεις χηρείας: Αύριο η μεγάλη αλλαγή – Έως 470 ευρώ αύξηση για 8.552 δικαιούχους

Αύριο, Παρασκευή 28 Αυγούστου, περνά στην πράξη η σημαντικότερη αλλαγή των τελευταίων ετών για χιλιάδες δικαιούχους από συντάξεις χηρείας, καθώς η νέα ρύθμιση του υπουργείου Εργασίας εφαρμόζεται για πρώτη φορά στις συντάξεις Σεπτεμβρίου.

Σήμερα, Πέμπτη 27 Αυγούστου, το ενδιαφέρον των δικαιούχων στρέφεται στην αυριανή πληρωμή, καθώς 8.552 συνταξιούχοι του Δημοσίου που είχαν ήδη υποστεί την περικοπή της σύνταξης χηρείας μετά την πρώτη τριετία αναμένεται να δουν σημαντική αύξηση στο ποσό που λαμβάνουν.

Η μέση μηνιαία αύξηση υπολογίζεται περίπου στα 470 ευρώ, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις η διαφορά θα είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς η σύνταξη που είχε περιοριστεί στο 35% επανέρχεται στο 70% της σύνταξης του θανόντος.

Πρόκειται ουσιαστικά για κατάργηση της πρόσθετης περικοπής μετά την παρέλευση της πρώτης τριετίας για τους δικαιούχους που λαμβάνουν παράλληλα δική τους σύνταξη ή έχουν εισόδημα από εργασία.

Η αλλαγή, ωστόσο, δεν αφορά με τον ίδιο τρόπο όλους τους δικαιούχους σύνταξης χηρείας. Υπάρχουν διαφορετικές κατηγορίες, ανάλογα με την ημερομηνία θανάτου, το ασφαλιστικό καθεστώς και το αν έχει ήδη επιβληθεί η περικοπή.

Συντάξεις χηρείας: Τι αλλάζει από αύριο 28 Αυγούστου

Μέχρι σήμερα, μετά τη συμπλήρωση της πρώτης τριετίας από την απονομή της σύνταξης λόγω θανάτου, εφόσον ο δικαιούχος λάμβανε και δική του σύνταξη ή εργαζόταν, μπορούσε να εφαρμοστεί περικοπή της σύνταξης χηρείας από το 70% στο 35%.

Η νέα ρύθμιση καταργεί αυτή την πρόσθετη μείωση έτσι, για όσους είχαν ήδη υποστεί την περικοπή, το ποσό της σύνταξης χηρείας επανέρχεται στο 70%, γεγονός που σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγεί ακόμη και σε διπλασιασμό του ποσού.

Η πρώτη εφαρμογή αφορά τις συντάξεις Σεπτεμβρίου, οι οποίες καταβάλλονται την Παρασκευή 28 Αυγούστου.

Οι άμεσα ωφελημένοι είναι 8.552 συνταξιούχοι του Δημοσίου στους οποίους είχε ήδη εφαρμοστεί η μείωση της σύνταξης χηρείας από το 70% στο 35% καθώς για αυτούς η αλλαγή είναι άμεση.

Από την αυριανή πληρωμή θα λαμβάνουν ξανά το ποσό που αντιστοιχεί στο 70% της σύνταξης του θανόντος, αντί για το 35% που λάμβαναν μετά την εφαρμογή της περικοπής.

Πόσα χρήματα θα παίρνουν – Παραδείγματα

Η ακριβής αύξηση δεν είναι ίδια για όλους. Εξαρτάται από το αρχικό ποσό της σύνταξης λόγω θανάτου.

Ενδεικτικά:

Τα ποσά είναι ενδεικτικά και αφορούν τη διαφορά μεταξύ 70% και 35%, πριν από τυχόν κρατήσεις και φορολογία.

Παράδειγμα με σύνταξη 900 ευρώ

Αν η σύνταξη του θανόντος ήταν 900 ευρώ, το 70% αντιστοιχεί σε 900 × 70% = 630 ευρώ.

Μετά την πρώτη τριετία, εφόσον είχε εφαρμοστεί η περικοπή στο 35%, ο δικαιούχος λάμβανε 900 × 35% = 315 ευρώ.

Με τη νέα ρύθμιση επιστρέφει στα 630 ευρώ. Η ονομαστική διαφορά είναι επομένως 315 ευρώ τον μήνα.

Παράδειγμα με σύνταξη 1.200 ευρώ

Για αρχική σύνταξη θανόντος 1.200 ευρώ:

• 70% = 840 ευρώ
• 35% = 420 ευρώ
• διαφορά = 420 ευρώ τον μήνα

Ο δικαιούχος θα λαμβάνει πλέον 840 ευρώ αντί για 420 ευρώ, πριν από τις προβλεπόμενες κρατήσεις.

Παράδειγμα με σύνταξη 1.340 ευρώ

Σε περίπτωση που η σύνταξη του θανόντος ανέρχεται σε 1.340 ευρώ:

• 70% = 938 ευρώ
• 35% = 469 ευρώ
• αύξηση = 469 ευρώ

Εδώ βρίσκεται και η τάξη μεγέθους της μέσης αύξησης περίπου 470 ευρώ που έχει ανακοινωθεί για τους 8.552 δικαιούχους.

Η μέση αύξηση δεν σημαίνει ότι κάθε δικαιούχος θα πάρει ακριβώς 470 ευρώ. Το ποσό διαφοροποιείται ανάλογα με τη σύνταξη επί της οποίας υπολογίζεται η παροχή.

Τι ισχύει πλέον μετά την πρώτη τριετία

Το βασικό σημείο της νέας ρύθμισης είναι ότι η συμπλήρωση της πρώτης τριετίας δεν οδηγεί πλέον στην πρόσθετη μείωση από το 70% στο 35% στις περιπτώσεις που ο δικαιούχος έχει παράλληλα δική του σύνταξη ή εισόδημα από εργασία.

Με απλά λόγια:

Έτσι, η βασική αλλαγή αφορά κυρίως εκείνους που είχαν βρεθεί αντιμέτωποι με την περικοπή μετά την πρώτη τριετία.

Ποιοι δεν θα δουν χρήματα από την αυριανή αλλαγή

Χρειάζεται προσοχή σε ένα σημείο που έχει ιδιαίτερη σημασία. Η αλλαγή δεν σημαίνει ότι όλες οι συντάξεις χηρείας αυξάνονται κατά 470 ευρώ.

Τα 470 ευρώ είναι η μέση μηνιαία αύξηση για τους 8.552 δικαιούχους του Δημοσίου που είχαν ήδη υποστεί την περικοπή.

Όσοι δεν είχαν υποστεί περικοπή δεν θα δουν αντίστοιχη αύξηση στην αυριανή πληρωμή. Για παράδειγμα, εάν ένας δικαιούχος εξακολουθούσε να λαμβάνει το 70% της σύνταξης του θανόντος, η νέα ρύθμιση δεν του δημιουργεί ξαφνικά ένα επιπλέον 470άρι.

Η νέα ρύθμιση δημιουργεί διαφορετικές κατηγορίες δικαιούχων.

1. Οι 8.552 δικαιούχοι του Δημοσίου

Είναι οι βασικοί ωφελημένοι της αυριανής πληρωμής.

Είχαν ήδη υποστεί την περικοπή και πλέον η σύνταξή τους επανέρχεται στο 70%.

2. Δικαιούχοι που δεν έχουν ακόμη συμπληρώσει τριετία

Για όσους λαμβάνουν σήμερα σύνταξη χηρείας και δεν έχουν συμπληρώσει την πρώτη τριετία, η αλλαγή έχει κυρίως μελλοντική σημασία.

Εφόσον εργάζονται ή λαμβάνουν δική τους σύνταξη, δεν θα βρεθούν αντιμέτωποι με την ίδια μείωση στο 35% όταν συμπληρώσουν την τριετία.

3. Δικαιούχοι του ιδιωτικού τομέα που δεν είχαν υποστεί την περικοπή

Υπάρχουν περίπου 75.000-80.000 συντάξεις χηρείας του ιδιωτικού τομέα στις οποίες η προβλεπόμενη περικοπή δεν είχε εφαρμοστεί.

Για αυτή την κατηγορία δεν προκύπτει αύξηση 470 ευρώ, καθώς η παροχή δεν είχε μειωθεί.

Η νέα ρύθμιση, ωστόσο, αποτρέπει την αναζήτηση ποσών που δεν είχαν περικοπεί στο παρελθόν.

Τι γίνεται με τα αναδρομικά στις συντάξεις χηρείας

Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για τους δικαιούχους. Η αποκατάσταση της σύνταξης δεν σημαίνει ότι επιστρέφονται αυτόματα τα ποσά που χάθηκαν κατά το προηγούμενο διάστημα.

Για τους περίπου 8.000 δικαιούχους του Δημοσίου που είχαν υποστεί την περικοπή, η νέα ρύθμιση αποκαθιστά το ποσό από εδώ και στο εξής, χωρίς να προβλέπει επιστροφή των ποσών που είχαν παρακρατηθεί για τα προηγούμενα χρόνια.

Αυτό είναι ένα ζήτημα που εξακολουθεί να απασχολεί τους δικαιούχους και τους φορείς των συνταξιούχων.

Η νέα ρύθμιση προβλέπει επίσης ειδική μεταχείριση για τη σώρευση σύνταξης χηρείας με σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος.

Σε αυτή την περίπτωση διατηρείται κατ’ εξαίρεση το δικαίωμα σε δύο εθνικές συντάξεις, μία που συνδέεται με τη σύνταξη χηρείας και μία με τη σύνταξη από ίδιο δικαίωμα.

Πρόκειται για σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με τον γενικό κανόνα της μίας εθνικής σύνταξης σε περιπτώσεις σώρευσης.

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για τα ορφανά και από τους δύο γονείς. Με το νέο πλαίσιο, αντί να λαμβάνουν μισή εθνική σύνταξη από κάθε γονέα, προβλέπεται η καταβολή μίας πλήρους εθνικής σύνταξης από κάθε γονέα, δηλαδή δύο εθνικών συντάξεων συνολικά.

Αλλαγή προβλέπεται και για τις συντάξεις χηρείας αγροτών. Η περικοπή πλέον αφορά τη βασική σύνταξη και όχι τη σύνταξη χηρείας, η οποία διατηρείται στο 70%. Με τον τρόπο αυτό περιορίζεται η επιβάρυνση που προέκυπτε για τους δικαιούχους συντάξεων χηρείας του αγροτικού τομέα.

Ποιοι μένουν εκτός της νέας ρύθμισης

Κρίσιμη είναι και η ημερομηνία 13 Μαΐου 2016.

Οι νέες ρυθμίσεις αφορούν τις συντάξεις χηρείας που συνδέονται με θανάτους μετά την ημερομηνία αυτή, δηλαδή μετά την έναρξη εφαρμογής του ασφαλιστικού πλαισίου του νόμου Κατρούγκαλου.

Οι συντάξεις χηρείας που αφορούν θανάτους πριν από τις 13/5/2016 δεν εντάσσονται στο ίδιο καθεστώς.

Ο «χάρτης» των συντάξεων χηρείας

Πότε θα φανούν τα χρήματα στους λογαριασμούς

Η πρώτη εφαρμογή της ρύθμισης συνδέεται με τις συντάξεις Σεπτεμβρίου, η πληρωμή των οποίων έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026.

Ανάλογα με την τράπεζα, αρκετοί δικαιούχοι μπορεί να δουν τα χρήματα διαθέσιμα από το απόγευμα της προηγούμενης ημέρας. Επομένως, για τους 8.552 δικαιούχους που είχαν υποστεί την περικοπή, η αυριανή πληρωμή είναι η πρώτη κατά την οποία θα αποτυπωθεί η επαναφορά της σύνταξης χηρείας στο 70%.

Η δημοσιονομική επιβάρυνση για την αποκατάσταση των συντάξεων χηρείας υπολογίζεται περίπου σε 4 εκατ. ευρώ τον μήνα.

Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε μέση μηνιαία αύξηση περίπου 470 ευρώ ανά δικαιούχο για τους 8.552 συνταξιούχους που είχαν ήδη υποστεί την περικοπή.

Γιατί σε κάποιους η αύξηση μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη

Η διαφορά μεταξύ 70% και 35% είναι ακριβώς ίση με το 35% της σύνταξης του θανόντος. Άρα όσο μεγαλύτερη ήταν η σύνταξη πάνω στην οποία υπολογιζόταν η σύνταξη χηρείας, τόσο μεγαλύτερη είναι και η ονομαστική διαφορά.

Τα παραπάνω είναι απλοποιημένα παραδείγματα για την κατανόηση της διαφοράς μεταξύ 70% και 35%. Το τελικό ποσό που πιστώνεται στον λογαριασμό επηρεάζεται από τις προβλεπόμενες κρατήσεις, φόρο και τυχόν άλλες παραμέτρους της σύνταξης.

Το βασικό συμπέρασμα για τους δικαιούχους

Η αλλαγή στις συντάξεις χηρείας δεν είναι μια οριζόντια αύξηση για όλους. Είναι κυρίως αποκατάσταση της περικοπής από το 35% στο 70% για τους δικαιούχους που είχαν ήδη υποστεί τη μείωση μετά την πρώτη τριετία και παράλληλα λαμβάνουν δική τους σύνταξη ή έχουν εισόδημα από εργασία.

Για τους 8.552 δικαιούχους του Δημοσίου, η αλλαγή αποτυπώνεται άμεσα στην αυριανή πληρωμή, με τη μέση αύξηση να υπολογίζεται περίπου στα 470 ευρώ τον μήνα.

Για τους υπόλοιπους δικαιούχους, η νέα νομοθεσία λειτουργεί κυρίως ως προστασία από τη μελλοντική περικοπή, ενώ ειδικές ρυθμίσεις υπάρχουν για δύο εθνικές συντάξεις, τα ορφανά και από τους δύο γονείς, τις συντάξεις χηρείας αγροτών και τις παλαιότερες συντάξεις.

Το σημαντικότερο, πάντως, είναι ότι η επαναφορά στο 70% δεν συνοδεύεται από αυτόματη επιστροφή των ποσών που είχαν χαθεί κατά τα προηγούμενα χρόνια.