Σοκαριστικά είναι τα στοιχεία για το πώς η ακρίβεια και ο πληθωρισμός εκμηδενίζουν τις όποιες ονομαστικές αυξήσεις δίνονται στους μισθούς.
Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), ο πληθωρισμός στη χώρα μας τρέχει με ρυθμούς 40% έως 50% ταχύτερους σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οδηγώντας σε διεύρυνση της απόκλισης αντί για τη διαφημιζόμενη σύγκλιση των εισοδημάτων.
Όπως επισημαίνει στην τελευταία του έκθεση το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, το 2025 η πραγματική άνοδος των αποδοχών στην Ελλάδα περιορίστηκε στο ισχνό 0,1%, ποσοστό που αναμένεται να παραμείνει καθηλωμένο στα ίδια επίπεδα και για το 2026. Την ίδια στιγμή, η αντίστοιχη πραγματική αύξηση στην Ευρώπη ανήλθε σε 1,8% πέρυσι και διαμορφώνεται στο 0,2% φέτος.
Το «κοκτέιλ» που καθηλώνει το διαθέσιμο εισόδημα
Η καθήλωση του βιοτικού επιπέδου των ελληνικών νοικοκυριών οφείλεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων που στερούν πολύτιμους πόρους από την αγορά.
Η ολιγοπωλιακή δομή της ελληνικής αγοράς επιτρέπει τη διατήρηση υψηλών επιπέδων κερδοφορίας. Τα κέρδη αυτά, λόγω και της χαμηλής φορολόγησης των μερισμάτων, δεν επενδύονται για την ενίσχυση της παραγωγικότητας, αλλά διανέμονται στους μετόχους, τροφοδοτώντας έναν φαύλο κύκλο πληθωρισμού κερδών.
Ταυτόχρονα, οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα αμείβονται πλέον με ποσά που υπολείπονται σημαντικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου, διαθέτοντας λιγότερο από το 70% του μέσου διαθέσιμου εισοδήματος των «27». Είναι χαρακτηριστικό ότι τα νοικοκυριά επιβαρύνονται με αυξημένο ΦΠΑ εξαιτίας των ανατιμήσεων στα προϊόντα πρώτης ανάγκης, οι οποίες πυροδοτήθηκαν από τις διεθνείς γεωπολιτικές κρίσεις και τις διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Παράλληλα, η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας οδηγεί σε έμμεση αφαίρεση εισοδήματος από μισθωτούς και συνταξιούχους.
Η σύγκριση Ελλάδας - Ευρωζώνης στην πραγματική αμοιβή εργαζομένων
Η πορεία της πραγματικής αμοιβής των εργαζομένων (μεταβολή % σε σχέση με το προηγούμενο έτος), με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και την επεξεργασία του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου, αποτυπώνει ανάγλυφα την κατάσταση:
| Έτος | Ελλάδα | Ευρωζώνη |
|---|---|---|
| 2023 | -0,1% | -0,9% |
| 2024 | 3,6% | 2,1% |
| 2025 | 0,1% | 1,8% |
| 2026 | 0,1% | 0,2% |
| 2027 (Πρόβλεψη) | 1,8% | 0,8% |
Αν και το 2024 καταγράφηκε μια προσωρινή ανάκαμψη, ο υψηλός δομικός πληθωρισμός (στο 3,6% το 2025) περιόρισε δραστικά τις θετικές επιπτώσεις. Η περαιτέρω ενίσχυση των μισθών κρίνεται επιβεβλημένη για την τόνωση της εγχώριας ζήτησης, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνοδεύεται από σταθερή ανάπτυξη και βελτίωση της παραγωγικότητας.
Γιατί μένει πίσω η παραγωγικότητα;
Το μεγάλο αγκάθι της ελληνικής οικονομίας παραμένει η χαμηλή παραγωγικότητα, η οποία συνδέεται άμεσα με το γεγονός ότι οι επιχειρηματικές επενδύσεις στρέφονται κυρίως στα ακίνητα και όχι στον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό. Η χαμηλή φορολόγηση των κερδών, αντί να λειτουργήσει ως μοχλός για επενδύσεις σε αυτοματισμούς και νέες τεχνολογίες, στερεί πόρους από τον παραγωγικό ιστό και υπονομεύει το τεχνολογικό υπόβαθρο της χώρας.
Τα στοιχεία του Ακαθάριστου Σχηματισμού Παγίου Κεφαλαίου για το 2025 αποκαλύπτουν αυτή την επενδυτική στρέβλωση:
- Κατοικίες: +22%
- Μεταφορικός εξοπλισμός: +20%
- Άλλες κατασκευές: +8%
- Μηχανολογικός εξοπλισμός και οπλικά συστήματα: +7%
- Εξοπλισμός Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνίας (ΤΠΕ): -8%
Η κάθετη πτώση στις επενδύσεις ψηφιακής τεχνολογίας και επικοινωνιών επιβεβαιώνει ότι η χώρα στερείται των απαραίτητων εργαλείων που θα προσέφεραν συγκριτικό πλεονέκτημα και υψηλότερη παραγωγικότητα σε βάθος χρόνου.
