Βασίλης Γκουζέλος Σε μια επίδειξη ισχύος και στρατηγικού ελέγχου, η Τεχεράνη φαίνεται να μετατρέπει το Στενό του Ορμούζ σε μια «ιδιωτική» θαλάσσια οδό, αυξάνοντας τις εξαγωγές πετρελαίου της την ίδια στιγμή που οι υπόλοιποι παραγωγοί του Κόλπου παραμένουν αποκλεισμένοι. Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κλιμακώνουν τις επιθέσεις τους, το Ιράν βρίσκει οικονομική «σανίδα σωτηρίας» μέσω της Κίνας, χρησιμοποιώντας μεθόδους που παρακάμπτουν τους διεθνείς κανόνες ναυσιπλοΐας.
Παρά τη γενικευμένη σύρραξη που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου, τα στοιχεία της εταιρείας παρακολούθησης δεξαμενόπλοιων Kpler αποκαλύπτουν μια παράδοξη εικόνα. Το Ιράν εξάγει πλέον 2,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σημειώνοντας άνοδο σε σύγκριση με τα επίπεδα προ του πολέμου.
Την ώρα που χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και το Ιράκ αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές για να αποφύγουν το Στενό, η Τεχεράνη συνεχίζει απρόσκοπτα τη δραστηριότητά της. Η σταθερή ζήτηση από την Κίνα διασφαλίζει ότι το ιρανικό αργό πετρέλαιο συνεχίζει να ρέει προς την Ανατολή, ενισχύοντας τα ταμεία της χώρας σε μια κρίσιμη συγκυρία.
Η στρατηγική του Ιράν βασίζεται στον απόλυτο εκφοβισμό της διεθνούς ναυτιλίας. Οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν απειλήσει ανοιχτά να «πυρπολήσουν» οποιοδήποτε πλοίο επιχειρήσει να διασχίσει το πέρασμα, από το οποίο διέρχεται το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.
Η απειλή αυτή έχει προκαλέσει παράλυση στις αγορές, με τις τιμές του αργού να παρουσιάζουν ακραία αστάθεια, αγγίζοντας τα 120 δολάρια το βαρέλι πριν από τις πρόσφατες δηλώσεις Τραμπ για σύντομο τερματισμό του πολέμου. Σύμφωνα με τη JPMorgan, ένας αποκλεισμός δύο εβδομάδων θα μπορούσε να αφαιρέσει από την παγκόσμια αγορά 3,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, προκαλώντας παγκόσμιο οικονομικό σοκ.
Η κίνηση των πλοίων στο Στενό έχει πλέον επιλεκτικό χαρακτήρα. Σύμφωνα με τη Lloyd’s List Intelligence, σχεδόν όλα τα δεξαμενόπλοια που διασχίζουν την περιοχή συνδέονται με το Ιράν ή την Κίνα. Πρόκειται για τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» (shadow fleet), που αποτελείται από παλαιά σκάφη, συχνά υπό καθεστώς κυρώσεων, που πλέουν με ψεύτικες σημαίες (π.χ. Κομόρες, Γουιάνα).
Εντυπωσιακή είναι η τακτική των κινεζικών πληρωμάτων, τα οποία μέσω ασυρμάτου δηλώνουν την ταυτότητά τους στους Φρουρούς της Επανάστασης για να αποφύγουν την στοχοποίηση. «Είμαστε κινεζικό πλοίο. Περνάμε. Είμαστε φιλικοί», μεταδίδουν στα αγγλικά, εξασφαλίζοντας ασφαλή διέλευση.
Ενώ ο Τραμπ υποσχέθηκε στρατιωτική συνοδεία για τα εμπορικά πλοία, οι απειλές της Τεχεράνης για χρήση drones αυτοκτονίας και πυραυλικών δικτύων έχουν αποτρέψει, μέχρι στιγμής, τέτοιες επιχειρήσεις. Η κατάσταση έχει εγκλωβίσει κολοσσούς της ναυτιλίας, όπως η Maersk, η οποία διατηρεί πλοία παγιδευμένα στον Κόλπο, αρνούμενη να θέσει σε κίνδυνο τα πληρώματά της.
Παρά την προτιμησιακή μεταχείριση των «φιλικών» πλοίων, ο κίνδυνος παραμένει υψηλός, καθώς τουλάχιστον δύο δεξαμενόπλοια του σκιώδους στόλου έχουν πληγεί από «φίλια» πυρά, αποδεικνύοντας ότι το Στενό του Ορμούζ παραμένει μια από τις πιο επικίνδυνες πολεμικές ζώνες του πλανήτη.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ για όλους του εργαζόμενους ιδιωτικού τομέα - ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΔΩ ΕΩΣ ΤΙΣ 12 ΤΟ ΜΕΣΗΜΕΡΙ
