Σε ένα δικαστήριο στο Λος Άντζελες γράφεται αυτές τις ημέρες το μέλλον της ψηφιακής ασφάλειας των ανηλίκων.
Ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ, ο άνθρωπος πίσω από την αυτοκρατορία της Meta, βρέθηκε ενώπιον ενόρκων για να απαντήσει σε ένα αμείλικτο ερώτημα: Σχεδιάστηκε το Instagram με μοναδικό σκοπό τον εθισμό των παιδιών, αγνοώντας τις ολέθριες συνέπειες στην ψυχική τους υγεία;
Η δίκη αυτή δεν είναι απλώς μια νομική διαμάχη. Θεωρείται ο «πιλότος» για εκατοντάδες παρόμοιες αγωγές που εκκρεμούν παγκοσμίως, θέτοντας στο στόχαστρο το επιχειρηματικό μοντέλο που μετατρέπει την παιδική ευαλωτότητα σε οικονομικό μέγεθος.
Η υπερασπιστική γραμμή Ζούκερμπεργκ και το επιστημονικό «κενό»
Κατά την πολύωρη κατάθεσή του, ο διευθύνων σύμβουλος της Meta εμφανίστηκε αμετακίνητος. Υποστήριξε ότι η εταιρεία του έχει εφαρμόσει «λογικές και υπεύθυνες» δικλείδες ασφαλείας για την προστασία των ανηλίκων.
Μάλιστα, επιχείρησε να αποδομήσει το κατηγορητήριο ισχυριζόμενος ότι «το υπάρχον σώμα επιστημονικών δεδομένων» δεν τεκμηριώνει σύνδεση μεταξύ της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της επιδείνωσης της ψυχικής υγείας των νέων.
Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε ψιθύρους στην αίθουσα, καθώς έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με πολυάριθμες μελέτες για την κατάθλιψη και τις διατροφικές διαταραχές που συνδέονται με την πλατφόρμα.
Στο επίκεντρο της δίκης βρίσκεται η 20χρονη σήμερα Kaley, η οποία αποτελεί το «πρόσωπο» της κατηγορίας. Η Kaley ξεκίνησε τη χρήση του Instagram το 2014, σε ηλικία μόλις 9 ετών, παρακάμπτοντας τα (τότε υποτυπώδη) όρια ηλικίας.
Η ίδια καταγγέλλει ότι η Meta και το YouTube χρησιμοποίησαν ψυχολογικά τεχνάσματα για να την κρατήσουν δέσμια της οθόνης, οδηγώντας την σε σοβαρό κοινωνικό άγχος και ψυχική εξάντληση.
Αν και παρούσα στη διαδικασία, η εύθραυστη ψυχολογία της δεν της επιτρέπει να παρακολουθήσει το σύνολο της δίκης, η οποία αναμένεται να διαρκέσει εβδομάδες.
Σοκαριστικά έγγραφα: 4 εκατομμύρια παιδιά κάτω των 13 στο Instagram
Μία από τις πιο εκρηκτικές στιγμές της ακροαματικής διαδικασίας ήταν η αποκάλυψη εσωτερικής αλληλογραφίας της Meta από το 2015. Τα έγγραφα αποδεικνύουν ότι η εταιρεία γνώριζε πως 3 στα 10 παιδιά ηλικίας 10-12 ετών στις ΗΠΑ χρησιμοποιούσαν το Instagram, παρά την επίσημη πολιτική απαγόρευσης για τους κάτω των 13.
Συνολικά, περισσότεροι από 4 εκατομμύρια ανήλικοι βρίσκονταν στο δίκτυο χωρίς κανέναν έλεγχο ταυτοπροσωπίας, με τους ενάγοντες να υποστηρίζουν ότι η Meta καθυστέρησε σκόπιμα να ζητήσει δήλωση ηλικίας για να μη χάσει το νεανικό κοινό.
Οργή γονέων έξω από το δικαστήριο
Την ώρα που ο Ζούκερμπεργκ κατέθετε, έξω από το κτίριο του Ανωτέρου Δικαστηρίου επικρατούσε αναβρασμός. Δεκάδες γονείς, κρατώντας φωτογραφίες παιδιών που υπέστησαν βλάβες ή οδηγήθηκαν ακόμα και στον θάνατο λόγω προκλήσεων (challenges) και εκφοβισμού στα social media, φώναζαν συνθήματα κατά της «εμπορικής εκμετάλλευσης της παιδικής ψυχής».
Οι δικηγόροι των θυμάτων επισημαίνουν ότι οι αλγόριθμοι της Meta δεν είναι τυχαίοι, αλλά σχεδιασμένοι να προκαλούν ντοπαμινική εξάρτηση, παρόμοια με αυτή των τυχερών παιχνιδιών, σε εγκεφάλους που βρίσκονται ακόμα στο στάδιο της ανάπτυξης.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
Μαρία Δούση