Ήταν μόλις 20 ετών. Ο Μιχάλης Μυρογιάννης, ένας νεαρός ηλεκτρολόγος από τη Μυτιλήνη που ζούσε στην Αθήνα, βρέθηκε στο στόχαστρο της καταστολής της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Στις 18 Νοεμβρίου 1973, μία ημέρα μετά την εισβολή του τανκ στο Πολυτεχνείο, ο χουντικός αξιωματικός Νικόλαος Ντερτιλής τον πυροβόλησε πισώπλατα στο κεφάλι, στην οδό Πατησίων, στη συμβολή με τη Στουρνάρη.
Η φράση που αποδίδεται στον Ντερτιλή μετά τον πυροβολισμό έμεινε ως μία από τις πιο ανατριχιαστικές μαρτυρίες της περιόδου: «Με παραδέχεσαι ρε; με την πρώτη τον βρήκα στο κεφάλι».
Η δολοφονία που συγκλόνισε τη χώρα
Το μεσημέρι της 18ης Νοεμβρίου, κατά τη διάρκεια της καταστολής που ακολούθησε την εισβολή της αστυνομίας στο Πολυτεχνείο, ο Μιχάλης Μυρογιάννης δέχθηκε επίθεση από χωροφύλακες. Τραυματισμένος από τον ξυλοδαρμό, προσπάθησε να απομακρυνθεί τρέχοντας. Τότε ο Ντερτιλής τον πυροβόλησε στο κεφάλι.
Ο νεαρός μεταφέρθηκε αρχικά στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού σε κωματώδη κατάσταση και στη συνέχεια στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών, όπου άφησε την τελευταία του πνοή την ίδια ημέρα.
Σύμφωνα με την κατάθεση του οδηγού του Ντερτιλή, ο οποίος ήταν αυτόπτης μάρτυρας, ο αξιωματικός συνέχισε να επιδεικνύει την ίδια βίαιη συμπεριφορά και μετά τον πυροβολισμό. Μάλιστα, φέρεται να απείλησε με το περίστροφό του υπάλληλο τρόλεϊ, απαιτώντας να εξαφανιστεί.
Λίγο αργότερα, κοντά στον ΟΤΕ, όπου βρίσκονταν συγκεντρωμένοι πολλοί άνθρωποι, έβγαλε ξανά το όπλο του και άρχισε να πυροβολεί. Με το περίστροφο στο χέρι έδινε διαταγές στους ΛΟΚατζήδες, λέγοντας: «Βαράτε στο ψαχνό, πέντε παλιόπαιδα θα μας κάνουν ό,τι θέλουν;». Στη συνέχεια, απευθυνόμενος στους χωροφύλακες, φέρεται να φώναξε: «τι φοβάστε ρε; Βαράτε στο ψαχνό, εγώ έκανα την αρχή».
Η καταδίκη του Ντερτιλή και η προκλητική στάση στην κηδεία του
Κατά τη διάρκεια της δίκης, ο Ντερτιλής αρνήθηκε ότι γνώριζε τον οδηγό του, παρότι εκείνος είχε καταθέσει ως αυτόπτης μάρτυρας. Για τη δολοφονία του Μιχάλη Μυρογιάννη καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη και πέθανε στη φυλακή το 2013.
Η κηδεία του προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς την ακολουθία τέλεσε ο τότε Μητροπολίτης Καλαβρύτων Αμβρόσιος, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει τον Ντερτιλή «ήρωα σαν τον Κολοκοτρώνη και τον Σωκράτη». Στην τελετή έδωσαν το «παρών» χουντικοί, νεοναζί και ακροδεξιοί, μεταξύ των οποίων και πρόσωπα από τη Χρυσή Αυγή και το ΛΑΟΣ. Σύμφωνα με τις αναφορές της εποχής, ορισμένοι από τους παρευρισκόμενους πυροβόλησαν αρκετές φορές στον αέρα.
Κάθε χρόνο, στις εκδηλώσεις μνήμης για την εξέγερση του Πολυτεχνείου, το όνομα του Μιχάλη Μυρογιάννη ακούγεται στο προσκλητήριο των νεκρών, μαζί με εκείνα των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους στα γεγονότα του Νοεμβρίου του 1973.
«Μάνα, δεν πέθανα»: Η συγκλονιστική επιστολή της μητέρας του
Δέκα χρόνια μετά τη δολοφονία του γιου της, το 1983, η μητέρα του Μιχάλη Μυρογιάννη έγραψε μια επιστολή που αποτυπώνει τον πόνο μιας μάνας που δεν είδε ποτέ ξανά το παιδί της να επιστρέφει στο σπίτι.
Με τίτλο «Μάνα, δεν πέθανα…», θυμόταν τις τελευταίες στιγμές μαζί του, τα λόγια του πριν φύγει για το Πολυτεχνείο και την αγάπη που της έδειχνε εκείνο το πρωινό:
«Πριν 10 χρόνια, αυτή τη μέρα, είχα κι εγώ ένα παλικάρι, που έφυγε να πάει στο Πολυτεχνείο και από τότε δεν ξαναγύρισε. Θυμάμαι τα τελευταία του λόγια: «Μάνα, πόσο όμορφη είναι η ζωή. Μάνα, τι ωραία λόγια έχει ο Εθνικός μας Ύμνος».
Κι όταν του είπα, μη βγεις αγόρι μου σήμερα, μου απάντησε με το τραγούδι:
«Κράτα, μάνα, και θα γίνει το μεγάλο πήδημα, λευτεριά και ρωμιοσύνη είναι αδέρφια δίδυμα».
Η μητέρα του περιέγραφε ακόμη τις επανειλημμένες αγκαλιές και τα φιλιά του γιου της εκείνο το πρωί, χωρίς τότε να μπορεί να εξηγήσει τη συμπεριφορά του. Η πιο σκληρή ανάμνηση, ωστόσο, ήταν το χαρτί που έμεινε στα χέρια της, με την ιατρική περιγραφή του τραύματος που του στέρησε τη ζωή:
«Τώρα που έχω μείνει με ένα χαρτί στο χέρι που λέει: «Διαμπερές τραύμα στο κεφάλι, βληθείς δια πυροβόλου όπλου, έξοδος εγκεφαλικής ουσίας».
Και όταν ο πόνος γινόταν αγανάκτηση, θυμόταν τη φωνή του γιου της να της λέει:
«Μάνα, δεν πέθανα. Το αίμα μου σας ελευθέρωσε».
Η επιστολή της έκλεινε με την ευγνωμοσύνη της προς όσους τίμησαν και συνεχίζουν να τιμούν τη μνήμη του παιδιού της, αναφέροντας και την προτομή του στη Μυτιλήνη, που εξακολουθεί να θυμίζει τον νεαρό που δεν επέστρεψε ποτέ από το Πολυτεχνείο.
