Πρωτοφανές κύμα κυβερνοεπιθέσεων με στόχο τα συστήματα εμπορικής ψύξης του κλάδου του λιανεμπορίου τροφίμων εξελίσσεται τις τελευταίες ώρες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι εισβολείς αποκτούν εξ αποστάσεως πρόσβαση σε έξυπνους βιομηχανικούς ελεγκτές ψυγείων και καταψυκτών, μεταβάλλοντας ακραία τις ρυθμίσεις θερμοκρασίας.
Το φαινόμενο, που έχει ήδη πλήξει αλυσίδες σούπερ μάρκετ σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, έκανε την εμφάνισή του και στην Ελλάδα, επηρεάζοντας επιχειρήσεις στην Αττική.
Η γεωγραφική κατανομή των επιθέσεων στην Ευρώπη
Οι κυβερνοεπιθέσεις έχουν καταγραφεί σε πληθώρα κρατών, προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές σε εμπορεύματα. Στο Βέλγιο, οι αναφορές κάνουν λόγο για επηρεασμό της θερμοκρασίας σε περίπου 40 καταστήματα της αλυσίδας Delhaize και 15 της Carrefour. Στη Σουηδία, καταγράφηκαν περιστατικά σε καταστήματα των αλυσίδων Coop και ICA. Ακόμη, υπάρχουν αναφορές για ανάλογα πλήγματα υπάρχουν σε Γαλλία, Ολλανδία, Εσθονία, Λουξεμβούργο και Ιρλανδία.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι χάκερ ανέβασαν τις θερμοκρασίες °C έως και τους 70°C, με αποτέλεσμα να αλλοιωθούν τεράστιες ποσότητες τροφίμων και να πεταχτούν προϊόντα αξίας εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ.
Η εικόνα στη χώρα μας
Στην Ελλάδα, το πρώτο ηχηρό περιστατικό σημειώθηκε σε γνωστό κρεοπωλείο στην Κηφισιά. Ο ιδιοκτήτης της επιχείρησης, Γιώργος Μπούμπας, κατήγγειλε στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ ότι οι χάκερς ρύθμισαν το σύστημα ψύξης στους 150°C, ενώ η φυσιολογική λειτουργία είναι στους 0°C.
Η έγκαιρη παρέμβαση των εργαζομένων τα ξημερώματα απέτρεψε την καταστροφή των εμπορευμάτων -η πραγματική θερμοκρασία έφτασε έως τους 17°C- γλιτώνοντας την επιχείρηση από οικονομική ζημιά που θα ξεπερνούσε τις 200.000 ευρώ. Σύμφωνα με τεχνικές εκτιμήσεις, ανάλογες παρεμβάσεις αναφέρθηκαν σε καταστήματα στην Πολιτεία και την Ερυθραία, ενώ εκπρόσωποι των ψυκτικών τονίζουν ότι αντίστοιχα περιστατικά έχουν συμβεί σε όλη τη χώρα.
Το τεχνολογικό κενό και οι ευάλωτες υποδομές
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκονται σύγχρονοι ελεγκτές εμπορικής ψύξης (όπως της Danfoss, της Copeland/Dixell και της Carel), οι οποίοι είναι συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο ή μέσω Wi-Fi για απομακρυσμένη παρακολούθηση:
- Παλαιότερο λογισμικό: Η Danfoss επεσήμανε ότι οι επιθέσεις εκμεταλλεύονται συστήματα με μη αναβαθμισμένο λογισμικό.
- Απουσία προστασίας: Συσκευές παραμένουν προσβάσιμες από το δημόσιο διαδίκτυο με προεπιλεγμένους κωδικούς ασφαλείας.
- Ανοσία παλαιών συστημάτων: Τα παραδοσιακά μοτέρ χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο δεν επηρεάζονται από τέτοιου τύπου παρεμβάσεις.
Οι συστάσεις της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ)
Η ΕΑΚ είχε ήδη προειδοποιήσει από τις 14 Οκτωβρίου 2026, εντοπίζοντας πάνω από 300 εκτεθειμένα συστήματα εμπορικής ψύξης στην Ελλάδα. Για την αντιμετώπιση του κινδύνου, η Αρχή συνιστά άμεσα:
- Αποσύνδεση από το δημόσιο διαδίκτυο: Χρήση απομακρυσμένης πρόσβασης αποκλειστικά μέσω ασφαλούς σύνδεσης (VPN) και πολυπαραγοντικής αυθεντικοποίησης (MFA).
- Αναβάθμιση ασφαλείας: Αλλαγή των προεπιλεγμένων κωδικών πρόσβασης και άμεση εγκατάσταση των ενημερώσεων λογισμικού (updates).
- Αντικατάσταση εξοπλισμού: Απόσυρση των συστημάτων που δεν υποστηρίζονται πλέον με ενημερώσεις από τον κατασκευαστή.
