Σταθερή προτίμηση προς την πρόωρη συνταξιοδότηση επιδεικνύει η πλειονότητα των γυναικών στην Ελλάδα, καθώς σχεδόν το 70% των ασφαλισμένων επιλέγει να αποχωρήσει από την αγορά εργασίας πριν από τα γενικά όρια ηλικίας, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ.
Παράλληλα, μία στις δύο γυναίκες καταφεύγει στη χρήση πλασματικών χρόνων ασφάλισης, προκειμένου να συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο και να κατοχυρώσει ή να θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Τα γενικά όρια: Πλήρης σύνταξη στα 62 ή στα 67
Σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, οι βασικοί πυλώνες για τη χορήγηση πλήρους σύνταξης διαμορφώνονται ως εξής:
- Πλήρης σύνταξη στα 62 έτη: Απαιτείται η συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης (12.000 ημέρες εργασίας).
- Πλήρης σύνταξη στα 67 έτη: Απαιτείται η συμπλήρωση τουλάχιστον 15 ετών ασφάλισης (4.500 ημέρες).
- Μειωμένη σύνταξη στα 62 έτη: Παρέχεται υπό ειδικές προϋποθέσεις, οι οποίες διαφοροποιούνται ανάλογα με τον ασφαλιστικό φορέα και το καθεστώς.
Για όσες εργαζόμενες στοχεύουν στην έξοδο στα 62 με πλήρεις αποδοχές, η αναγνώριση πλασματικών χρόνων αποτελεί το πλέον καθοριστικό εργαλείο για τη συμπλήρωση της απαιτούμενης 40ετίας.
Ποιοι πλασματικοί χρόνοι αξιοποιούνται
Τα εργαλεία αναγνώρισης που έχουν στη διάθεσή τους οι ασφαλισμένες περιλαμβάνουν:
- Χρόνο λόγω ανατροφής τέκνων: Προσμετράται ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών.
- Έτη σπουδών: Αφορά φοίτηση σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές.
- Κενά ασφάλισης & επιδοτούμενη ανεργία/ασθένεια: Αξιοποιούνται για τη συμπλήρωση των απαιτούμενων ημερών.
Ωστόσο, δεν υφίσταται οριζόντιο δικαίωμα για όλες τις εργαζόμενες, καθώς η δυνατότητα και το όριο των αναγνωρίσιμων ετών εξαρτώνται από τη συνολική ασφαλιστική τους διαδρομή.
Τι ισχύει για τις μητέρες ανηλίκων
Ιδιαίτερο καθεστώς διέπει τις μητέρες που εισήλθαν στην αγορά εργασίας πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993. Για τη συγκεκριμένη κατηγορία, κομβικό σημείο αποτελεί η συνδρομή δύο παραγόντων σε συγκεκριμένα έτη-ορόσημα: η συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης και η ταυτόχρονη ύπαρξη ανήλικου τέκνου.
Επισημαίνεται ότι η απλή ύπαρξη παιδιών δεν συνεπάγεται αυτόματα δικαίωμα πρόωρης αποχώρησης, καθώς οι προϋποθέσεις διαφοροποιούνται ακόμη και μεταξύ γυναικών με την ίδια ηλικία.
Πότε συμφέρει η εξαγορά πλασματικών ετών
Η οικονομική επιβάρυνση για την εξαγορά πλασματικού χρόνου καθιστά αναγκαίο τον προσεκτικό σχεδιασμό. Η εξαγορά θεωρείται συμφέρουσα όταν ξεκλειδώνει την έξοδο στη σύνταξη νωρίτερα (π.χ. συμπλήρωση 40ετίας στα 62). Αντίθετα, εάν η αναγνώριση δεν μεταβάλλει το ηλικιακό όριο ούτε επιφέρει ουσιαστική προσαύξηση στο τελικό ποσό της σύνταξης, η δαπάνη ενδέχεται να μην είναι αποδοτική.
Τι πρέπει να ελεγχθεί πριν την υποβολή αίτησης
Πριν από οποιαδήποτε ενέργεια, οι ασφαλισμένες οφείλουν να διενεργούν ενδελεχή έλεγχο του ασφαλιστικού τους φακέλου, εξετάζοντας:
- Την ακριβή ημερομηνία πρώτης ασφάλισης.
- Τα πραγματικά έτη εργασίας και τα καταβεβλημένα ένσημα.
- Τις ημερομηνίες ενηλικίωσης των τέκνων σε σχέση με τα έτη θεμελίωσης.
- Τη σκοπιμότητα της εξαγοράς σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ.
