Ώρα μηδέν για τις κρατήσεις που «ροκανίζουν» τις υψηλότερες αποδοχές χιλιάδων συνταξιούχων σηματοδοτεί η σημερινή ημέρα, Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026, καθώς η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου καλείται να εκδικάσει την υπόθεση-ορόσημο για τη συνταγματικότητα της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Στο επίκεντρο της πρότυπης δίκης βρίσκεται ο τρόπος επιβολής της κράτησης, η οποία από 1ης Ιανουαρίου 2026 ενεργοποιείται σε κύριες συντάξεις από 1.468,02 ευρώ και άνω, χωρισμένη σε οκτώ κλιμάκια με συντελεστές από 3% έως 14%. Το βασικότερο πρόβλημα που αναδεικνύουν οι προσφεύγοντες είναι ότι ο συντελεστής δεν εφαρμόζεται μόνο στο υπερβάλλον ποσό αλλά επί ολόκληρου του αθροίσματος της σύνταξης, με αποτέλεσμα ένας συνταξιούχος των 2.000 ευρώ να υφίσταται κράτηση 6% στο σύνολο των αποδοχών του και όχι στα 532 ευρώ που υπερβαίνουν το όριο.
Καταλυτική βαρύτητα προσλαμβάνει η εισήγηση του Γενικού Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία τάσσεται υπέρ της αλλαγής του συστήματος ώστε η εισφορά να υπολογίζεται αποκλειστικά στο τμήμα πάνω από το θεσμοθετημένο όριο. Εφόσον η Ολομέλεια υιοθετήσει αυτή την προσέγγιση, η επιβάρυνση θα αποκλιμακωθεί αισθητά για περίπου 440.000 συνταξιούχους, ανοίγοντας ταυτόχρονα τον δρόμο για νέο κύμα αναδρομικών προσφυγών και διεκδικήσεων. Σήμερα, εντονότερη επιβάρυνση αντιμετωπίζουν όσοι λαμβάνουν συντάξεις από 1.784 έως 2.080 ευρώ, όπου ο συντελεστής πηδά από 3% σε 6%, ενώ σημαντικές πιέσεις καταγράφονται και στις κλίμακες μεταξύ 2.500 και 3.000 ευρώ, δημιουργώντας τεράστια ετήσια επιβάρυνση.
Το θεσμικό πλαίσιο της ΕΑΣ, που θεσπίστηκε το 2010 στα χρόνια των μνημονίων, έχει απορροφήσει πάνω από 10 δισεκατομμύρια ευρώ κατευθυνόμενα στο ΑΚΑΓΕ, το οποίο εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 23 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2026 ως «μαξιλάρι» έναντι της γήρανσης του πληθυσμού. Παράλληλα, το σύστημα συντηρεί δύο εξόφθαλμες ανισότητες: την παρακράτηση «στην πηγή» από το πρώτο ευρώ χωρίς την απόλαυση του αφορολόγητου ορίου των 8.636 ευρώ, καθώς και τις στρεβλώσεις στα κλιμάκια, όπου υψηλότερες μεικτές αποδοχές καταλήγουν σε χαμηλότερα καθαρά ποσά. Παρά τις επισημάνσεις και το πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη, η Πολιτεία δεν έχει προχωρήσει σε νομοθετικές παρεμβάσεις, αφήνοντας πλέον το βάρος αποκλειστικά στη δικαστική αίθουσα και στην κρίσιμη απόφαση της Ολομέλειας.
