Η εκφορά της φράσης «Οψόμεθα εις Φιλίππους» εξακολουθεί να ακούγεται στη σύγχρονη πολιτική ζωή και στις κοινοβουλευτικές αναμετρήσεις, κυρίως από παλαιότερες γενιές πολιτικών. Στη δημοσιογραφική και πολιτική διάλεκτο αποδίδεται ως «θα λογαριαστούμε» ή «θα κλείσουμε τους ανοιχτούς μας λογαριασμούς», μεταφέροντας ένα διαχρονικό μήνυμα προειδοποίησης.
Η ιστορική της καταγωγή ανάγεται στη ρωμαϊκή αρχαιότητα και συνδέεται με μία από τις πλέον καθοριστικές συγκρούσεις των ρωμαϊκών εμφυλίων πολέμων.
Η ιστορική ρίζα: Η τιτανομαχία στους Φιλίππους της Καβάλας
Μετά τη δολοφονία του Ιουλίου Καίσαρα τις Ειδούς του Μαρτίου (15 Μαρτίου 44 π.Χ.), η Ρώμη βυθίστηκε στη δίνη του εμφυλίου. Τον Οκτώβριο του 42 π.Χ., οι πρωταγωνιστές της συνωμοσίας, Μάρκος Ιούνιος Βρούτος και Γάιος Κάσσιος, αντιμετώπισαν στους Φιλίππους της Μακεδονίας τις δυνάμεις της Β΄ Τριανδρίας: τον θετό γιο του Καίσαρα, Οκταβιανό (μετέπειτα Αύγουστο), και τον Μάρκο Αντώνιο.
Στη γιγαντιαία αυτή σύγκρουση ενεπλάκησαν περισσότεροι από 200.000 στρατιώτες:
- Ο Μάρκος Αντώνιος κινήθηκε τακτικά εναντίον του Κάσσιου, ο οποίος, υποτιμώντας την έκβαση της μάχης, αυτοκτόνησε.
- Παρά την αρχική επικράτηση του Βρούτου έναντι των δυνάμεων του Οκταβιανού, στη δεύτερη φάση της μάχης οι δυνάμεις του περικυκλώθηκαν, οδηγώντας και τον ίδιο στην αυτοκτονία.
Η νίκη αυτή εδραίωσε την κυριαρχία των Οκταβιανού και Αντωνίου, η οποία διατηρήθηκε μέχρι τη μεταξύ τους τελική αναμέτρηση στη Ναυμαχία του Ακτίου (31 π.Χ.).
Το όραμα του Βρούτου και η πηγή της φράσης
Η φράση οφείλει τη διατήρησή της στον ιστορικό Πλούταρχο. Σύμφωνα με τη γραπτή παράδοση, παραμονές της μάχης, ο Βρούτος είδε στον ύπνο του την οπτασία του νεκρού Ιουλίου Καίσαρα. Στον διάλογο που ακολούθησε, το φάντασμα φέρεται να δήλωσε: «…όψει δε με περί Φιλίππους» (θα με δεις κοντά στους Φιλίππους), με τον Βρούτο να απαντά «όψομαι» (θα σε δω).
Η επαλήθευση του οράματος στη μάχη των Φιλίππων προσέδωσε στη φράση τη σημασία της νομοτελειακής και αναπόφευκτης κρίσης.
Η μεταφορά στο ελληνικό Κοινοβούλιο
Στη νεότερη πολιτική ρητορική, η φράση χρησιμοποιείται ως λεκτικό εργαλείο για να δηλωθεί ότι μια διαμάχη δεν έχει κλείσει οριστικά, αλλά μετατίθεται σε μελλοντικό χρόνο και πεδίο (π.χ. στις κάλπες ή σε επόμενη νομοθετική μάχη).
Δεν εκλαμβάνεται απλώς ως απειλή, αλλά ως υπενθύμιση ότι κάθε πολιτική απόφαση υπόκειται σε τελική αξιολόγηση και απολογισμό, είτε πολιτικό είτε ιστορικό.
Η ιστορική αναδρομή στη μάχη των Φιλίππων αναδεικνύει ότι οι πολιτικές συγκρούσεις, ανεξαρτήτως πρόσκαιρων συσχετισμών, καταλήγουν πάντα σε ένα σημείο τελικής κρίσης. Αυτό το νόημα διατηρεί τη φράση ζωντανή στη δημόσια σφαίρα μέχρι σήμερα.
