Μεγάλο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η πιλοτική δίκη της Τετάρτης, 7 Οκτωβρίου 2026, στο Ελεγκτικό Συνέδριο, η οποία αφορά τον αμφιλεγόμενο τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Η επικείμενη απόφαση ενδέχεται να επηρεάσει άμεσα περίπου 440.000 συνταξιούχους, διαμορφώνοντας παράλληλα τις προϋποθέσεις για νέες διεκδικήσεις αναδρομικών ποσών.
Το ζήτημα που εξετάζεται δεν αφορά την ολική κατάργηση της εισφοράς, αλλά το εάν η επιβολή της επί του συνόλου της σύνταξης είναι συνταγματικά συμβατή, ή αν η κράτηση θα έπρεπε να περιορίζεται αποκλειστικά στο ποσό που υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο. Σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς από την 1η Ιανουαρίου 2026, η ΕΑΣ εφαρμόζεται σε κύριες συντάξεις από 1.468,02 ευρώ και άνω, με συντελεστές που κυμαίνονται από 3% έως 14%, επιβάλλοντας την κράτηση στο ολικό μικτό ποσό και όχι μόνο στη διαφορά.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η οικονομική επιβάρυνση για όσους λαμβάνουν συντάξεις από 1.784 έως 2.080 ευρώ, καθώς σε αυτό το κλιμάκιο ο συντελεστής αυξάνεται από 3% σε 6%, ενώ αυξημένες κρατήσεις καταγράφονται και στις υψηλότερες κατηγορίες αποδοχών, μεταξύ 2.500 και 3.000 ευρώ. Ο τρόπος αυτός δημιουργεί στρεβλώσεις, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις συνταξιούχος με μεγαλύτερη μεικτή σύνταξη καταλήγει να λαμβάνει μικρότερο καθαρό ποσό από άλλον που υπάγεται σε χαμηλότερο κλιμάκιο.
Σημαντική βαρύτητα προσλαμβάνει η εισήγηση του Γενικού Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία τάσσεται υπέρ της αλλαγής του συστήματος και της επιβολής της κράτησης μόνο στο υπερβάλλον ποσό, αν και η τελική απόφαση παραμένει στα χέρια της Ολομέλειας. Οι αντιδράσεις εστιάζουν επίσης στη σωρευτική επιβάρυνση από τη συνύπαρξη της ΕΑΣ με την εισφορά υγείας και τη φορολογία, οι οποίες εφαρμόζονται διαδοχικά επί του αρχικού ποσού.
Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων θεσπίστηκε το 2010 και, έκτοτε, τα συνολικά έσοδα που έχουν παρακρατηθεί έχουν φτάσει περίπου τα 10 δισ. ευρώ, κατευθυνόμενα στο Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ) για τη στήριξη του ασφαλιστικού συστήματος. Εφόσον το ανώτατο δικαστήριο κρίνει ότι ο υφιστάμενος υπολογισμός προσκρούει στις συνταγματικές αρχές, θα απαιτηθεί ριζική αναμόρφωση του συστήματος.
Το αποτέλεσμα της δικαστικής διαδικασίας αναμένεται να καθορίσει εάν θα προκύψει δικαιότερη και αναλογικότερη εφαρμογή της ΕΑΣ, μειώνοντας τις κρατήσεις για εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες. Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το πεδίο για μαζικές νομικές προσφυγές, με στόχο την επιστροφή των διαφορών που έχουν παρακρατηθεί όλα τα προηγούμενα χρόνια.
