Πόσα σχολικά βιβλία συνεχίζουν να διαβάζονται όταν πάψουν να είναι σχολικά; Το Θαυμαστό ταξίδι του Νιλς Χόλγκερσον στη Σουηδία είναι μια από τις σπάνιες περιπτώσεις όπου ένα αναγνωστικό ξεπέρασε την τάξη και έγινε έργο της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Το έργο της Σέλμα Λάγκερλεφ εκδόθηκε στη Σουηδία σε δύο μέρη, το 1906 και το 1907. Είχε προηγηθεί ανάθεση από τον Εθνικό Σύνδεσμο Δασκάλων της Σουηδίας για τη δημιουργία ενός νέου αναγνωστικού που θα βοηθούσε τα παιδιά να γνωρίσουν τη γεωγραφία της χώρας τους.
Η Λάγκερλεφ εργάστηκε περίπου τρία χρόνια, ταξιδεύοντας και συγκεντρώνοντας υλικό για τη φύση, τα ζώα, τους ανθρώπους και τις τοπικές παραδόσεις της Σουηδίας.
Όταν η γεωγραφία έγινε περιπέτεια
Αντί να γράψει ένα συμβατικό εγχειρίδιο γεμάτο πληροφορίες, δημιούργησε μια ιστορία. Ο μικρός Νιλς ταξιδεύει πάνω στη ράχη μιας αγριόχηνας σε ολόκληρη τη Σουηδία.
Μαζί του ο αναγνώστης γνωρίζει βουνά, λίμνες, πόλεις, χωριά, ζώα, ανθρώπους και παραδόσεις. Η γεωγραφία μετατρέπεται σε ταξίδι και η γνώση σε αφήγηση.
Το βιβλίο χρησιμοποιήθηκε για πολλές δεκαετίες στο σουηδικό σχολείο και έγινε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και μακρόβια σχολικά αναγνώσματα της χώρας. Παράλληλα, μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες και πέρασε από το σχολικό θρανίο στην παγκόσμια παιδική λογοτεχνία.
Το 1909, λίγα χρόνια μετά την έκδοσή του, η Λάγκερλεφ τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, η πρώτη γυναίκα που έλαβε το βραβείο.
Ένα βιβλίο που επέζησε από το σχολείο
Η ιστορία του Νιλς δείχνει κάτι απλό αλλά σημαντικό: ένα βιβλίο δεν χρειάζεται να παραθέτει απλώς πληροφορίες για να διδάξει.
Η Λάγκερλεφ πήρε έναν σχολικό στόχο και τον έκανε λογοτεχνία. Δεν έγραψε απλώς ένα βιβλίο για να μάθουν τα παιδιά τη Σουηδία. Έγραψε ένα βιβλίο που τα έκανε να θέλουν να την ανακαλύψουν.
Ίσως αυτό να εξηγεί γιατί, περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, ο Νιλς εξακολουθεί να ταξιδεύει. Και μαζί του ταξιδεύουν και οι αναγνώστες.
