Με το άνοιγμα των σχολείων, μια εικόνα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια συνδεόταν κυρίως με μεγαλύτερες ηλικίες εμφανίζεται ολοένα συχνότερα: παιδιά και προέφηβες χρησιμοποιούν προϊόντα περιποίησης προσώπου, ρουζ, μάσκαρα και λιπ γκλος πριν ακόμη πάρουν τη σχολική τσάντα.
Το μακιγιάζ και το skincare έχουν μπει πλέον στη ζωή πολύ μικρότερων ηλικιών. Παιδιά γνωρίζουν ονομασίες συστατικών, αναζητούν συγκεκριμένες μάρκες και ακολουθούν ρουτίνες ομορφιάς που συχνά έχουν ανακαλύψει μέσα από το TikTok και το Instagram.
Το ερώτημα είναι πότε ο φυσιολογικός πειραματισμός με την εμφάνιση μετατρέπεται σε πίεση για μια «τέλεια» εικόνα και πότε η υπερβολική χρήση προϊόντων μπορεί να επιβαρύνει το παιδικό δέρμα.
TikTok και influencers αλλάζουν τις συνήθειες
Η τάση δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Η συνεχής έκθεση σε βίντεο ομορφιάς, tutorials και περιεχόμενο από influencers έχει κάνει παιδιά και εφήβους περισσότερο εξοικειωμένους με καλλυντικά που παλαιότερα απευθύνονταν σχεδόν αποκλειστικά σε ενηλίκους.
Και το ενδιαφέρον δεν σταματά στο μακιγιάζ. Καθαριστικά προσώπου, ενυδατικές κρέμες, οροί, αντηλιακά και προϊόντα με δραστικά συστατικά έχουν αποκτήσει θέση στις καθημερινές συνήθειες αρκετών προεφήβων.
Συχνά, μάλιστα, τα παιδιά γνωρίζουν ήδη ποιο προϊόν θέλουν πριν μπουν σε ένα κατάστημα, επειδή το έχουν δει σε κάποιο viral βίντεο ή στη ρουτίνα ενός δημοφιλούς influencer.
Τι μπορεί να προκαλέσει στο παιδικό δέρμα
Το δέρμα των παιδιών και των προεφήβων είναι πιο ευαίσθητο και η αλόγιστη χρήση πολλών καλλυντικών μπορεί να προκαλέσει ξηρότητα, κοκκινίλες, κνησμό, ερεθισμούς ή αλλεργικές αντιδράσεις, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιδεινώσει την ακμή.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν βρίσκεται απαραίτητα σε ένα απλό προϊόν, αλλά στη δημιουργία σύνθετων καθημερινών ρουτινών και στη χρήση ισχυρών δραστικών συστατικών χωρίς πραγματική ανάγκη.
Για ένα παιδί χωρίς συγκεκριμένο δερματολογικό πρόβλημα, η φροντίδα του δέρματος δεν χρειάζεται να αντιγράφει μια ρουτίνα ενηλίκου. Ένας ήπιος καθαρισμός, η ενυδάτωση και η σωστή αντηλιακή προστασία είναι συνήθως τα βασικά στοιχεία που χρειάζεται η νεανική επιδερμίδα.
Ο «καθρέφτης» των social media
Η επιθυμία ενός παιδιού να δοκιμάσει μακιγιάζ δεν σημαίνει από μόνη της ότι υπάρχει πρόβλημα αυτοεκτίμησης. Στην προεφηβεία και την εφηβεία, η εμφάνιση αποτελεί μέρος της αναζήτησης ταυτότητας και το μακιγιάζ μπορεί να λειτουργεί απλώς ως παιχνίδι, μίμηση ή πειραματισμός.
Τα social media, ωστόσο, έχουν αλλάξει σημαντικά το περιβάλλον μέσα στο οποίο πραγματοποιείται αυτός ο πειραματισμός. Φίλτρα, επεξεργασμένες εικόνες, likes και συνεχείς συγκρίσεις δημιουργούν έναν σχεδόν αδιάκοπο «καθρέφτη», μέσα στον οποίο η εμφάνιση αξιολογείται ξανά και ξανά.
Το όριο γίνεται πιο ανησυχητικό όταν το παιδί αρχίζει να αισθάνεται ότι δεν μπορεί να εμφανιστεί στο σχολείο, σε μια έξοδο ή ακόμη και μπροστά στην κάμερα χωρίς μακιγιάζ ή χωρίς να έχει διορθώσει κάποιο χαρακτηριστικό της εμφάνισής του.
Τα σημάδια που χρειάζονται προσοχή
Οι γονείς δεν χρειάζεται να εστιάζουν μόνο στο πόσο συχνά χρησιμοποιεί ένα παιδί καλλυντικά, αλλά κυρίως στο γιατί αισθάνεται ότι τα χρειάζεται.
Η επίμονη ενασχόληση με τον καθρέφτη ή την κάμερα, η συνεχής αναζήτηση επιβεβαίωσης, οι συγκρίσεις με influencers και συνομηλίκους, η έντονη δυσαρέσκεια για την εμφάνιση, η αποφυγή δραστηριοτήτων και η κοινωνική απομόνωση είναι συμπεριφορές που αξίζουν μεγαλύτερη προσοχή.
Η απαγόρευση από μόνη της δύσκολα δίνει λύση. Περισσότερη σημασία έχει η συζήτηση γύρω από το τι είναι πραγματική και τι επεξεργασμένη εικόνα στα social media, αλλά και η καθοδήγηση των παιδιών ώστε να χρησιμοποιούν προϊόντα κατάλληλα για την ηλικία τους.
Το ζητούμενο δεν είναι να μετατραπεί το μακιγιάζ σε απαγορευμένο θέμα, αλλά να παραμείνει παιχνίδι και προσωπική έκφραση και να μη γίνει προϋπόθεση για να αισθάνεται ένα παιδί όμορφο ή αποδεκτό.
