Αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) εξετάζει η κυβέρνηση, με στόχο να περιοριστούν οι κρατήσεις για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους. Οι παρεμβάσεις αφορούν τόσο τις κύριες όσο και τις επικουρικές συντάξεις και συνδέονται με την πρότυπη δίκη που έχει προγραμματιστεί για τις 7 Οκτωβρίου στο Ελεγκτικό Συνέδριο.
Στο βασικό σενάριο που βρίσκεται υπό εξέταση, η ΕΑΣ δεν θα υπολογίζεται σε ολόκληρο το ποσό της σύνταξης, αλλά μόνο στο τμήμα που υπερβαίνει το όριο των 1.468 ευρώ.
Πώς μπορεί να αλλάξει η κράτηση
Με το σημερινό σύστημα, όταν η κύρια σύνταξη ξεπερνά τα 1.468 ευρώ, η εισφορά υπολογίζεται στο σύνολο του ποσού.
Για παράδειγμα, σε σύνταξη 2.000 ευρώ, εφόσον εφαρμόζεται συντελεστής 6%, η κράτηση φτάνει τα 120 ευρώ τον μήνα, καθώς υπολογίζεται σε ολόκληρη τη σύνταξη.
Το μοντέλο που εξετάζεται προβλέπει διαφορετική λογική: η εισφορά θα επιβάλλεται μόνο στο ποσό που βρίσκεται πάνω από το όριο των 1.468 ευρώ.
Στο ίδιο παράδειγμα, για σύνταξη 2.000 ευρώ, βάση υπολογισμού θα ήταν τα 532 ευρώ που προκύπτουν από τη διαφορά.
Μία ακόμη αλλαγή που εξετάζεται αφορά τις κλίμακες της ΕΑΣ.
Σήμερα υπάρχουν οκτώ κλίμακες. Το προτεινόμενο μοντέλο προβλέπει τη δημιουργία τεσσάρων νέων κλιμάκων, με υψηλότερα ποσοστά εισφοράς, τα οποία όμως θα εφαρμόζονται αποκλειστικά στο ποσό της σύνταξης που υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ.
Στα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι περιλαμβάνονται συντελεστές περίπου 11%-12% για το πρώτο τμήμα, οι οποίοι θα αυξάνονται για υψηλότερα ποσά, φτάνοντας έως περίπου 20%-21%.
Ποιο μπορεί να είναι το ετήσιο όφελος
Η αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ θα μπορούσε να οδηγήσει σε αισθητή μείωση των κρατήσεων για αρκετούς συνταξιούχους.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα σενάρια που εξετάζονται:
- Για σύνταξη 1.575 ευρώ, το ετήσιο όφελος υπολογίζεται περίπου στα 413 ευρώ.
- Για σύνταξη 1.825 ευρώ, μπορεί να φτάσει έως τα 671,40 ευρώ τον χρόνο.
- Για σύνταξη 2.450 ευρώ, εκτιμάται περίπου στα 643 ευρώ ετησίως.
- Για σύνταξη 3.750 ευρώ, το όφελος υπολογίζεται περίπου στα 549 ευρώ τον χρόνο.
Οι συγκεκριμένοι υπολογισμοί αφορούν τα υπό εξέταση σενάρια και δεν αποτελούν ακόμη οριστικές αλλαγές στο σύστημα.
Παρεμβάσεις εξετάζονται και στις επικουρικές
Το σχέδιο αλλαγών δεν περιορίζεται στις κύριες συντάξεις. Στο επίκεντρο βρίσκονται και οι επικουρικές, με διαφορετικές προτάσεις να εξετάζονται.
Ένα από τα σενάρια προβλέπει την κατάργηση της ΕΑΣ στις επικουρικές άνω των 300 ευρώ. Εφόσον εφαρμοστεί, εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να επωφεληθούν περίπου 250.000 έως 280.000 συνταξιούχοι, με τη μέση μηνιαία αύξηση να υπολογίζεται περίπου στα 15 ευρώ.
Παράλληλα, εξετάζεται ως εναλλακτική η μείωση ή ακόμη και η κατάργηση της εισφοράς ασθενείας 6% στις επικουρικές. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η παρέμβαση θα μπορούσε να αφορά περίπου 1,2 εκατομμύρια συνταξιούχους.
Το τοπίο αναμένεται να ξεκαθαρίσει μετά την πρότυπη δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο στις 7 Οκτωβρίου. Η έκβασή της, σε συνδυασμό με τις δημοσιονομικές δυνατότητες και τις τελικές κυβερνητικές επιλογές, αναμένεται να καθορίσει το νέο πλαίσιο για τις κρατήσεις.
Για περίπου 450.000 συνταξιούχους που επιβαρύνονται σήμερα με ΕΑΣ στην κύρια σύνταξη, μια αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού θα μπορούσε να μεταφραστεί σε μικρότερη μηνιαία παρακράτηση και, κατ’ επέκταση, σε υψηλότερο καθαρό ποσό σύνταξης.
