Ο Δεκαπενταύγουστος είναι μία από τις σημαντικότερες γιορτές της Ορθοδοξίας, αλλά και μία από τις πιο ξεχωριστές ημέρες του καλοκαιριού για την Ελλάδα. Σήμερα, 15 Αυγούστου, η Εκκλησία τιμά την Κοίμηση της Θεοτόκου, ενώ χιλιάδες άνθρωποι σε κάθε γωνιά της χώρας γιορτάζουν την ονομαστική τους εορτή.
Ποιοι γιορτάζουν σήμερα
Το εορτολόγιο της ημέρας περιλαμβάνει πολλά και διαφορετικά ονόματα, με τη Μαρία και τον Παναγιώτη να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Σήμερα γιορτάζουν, μεταξύ άλλων:
Παναγιώτης, Πάνος, Πανούσος, Παναγής, Πανάγος, Γιώτης, Τάκης, Πανίκος, Παναγιώτα, Γιώτα, Παναγιούλα, Γιούλα, Παναγούλα, Νάγια, Δέσποινα, Δέσπω, Ντέπη, Πέπη, Ζέπω, Μαρία, Μαργέτα, Μαριέττα, Μαργετίνα, Μάρω, Μαριώ, Μαριωρή, Μαρίκα, Μαριγώ, Μαριγούλα, Μαρούλα, Μαρίτσα, Μανιώ, Μαίρη, Μαρινίκη, Μιρέλλα, Μυρέλλα, Μάνια, Μάρα, Μαράκι, Μάριος, Γεσθημανή, Ιεσθημανή, Θεοτόκης, Θεοτοκία, Μαριάντζελα, Μαρινέλα, Ελώνα, Ελλώνα, Ελόνα, Ηλιοστάλακτη, Καθολική, Κρυστάλλω, Κρουστάλλω, Κρουσταλώ, Κρυσταλία, Κρυσταλλία, Κρουσταλένια, Πρέσβεια, Πρεσβεία, Συμέλα, Σιμέλα, Σουμελά.
Ποιες Μαρίες γιορτάζουν σήμερα
Ένα ιδιαίτερο έθιμο που έχει επικρατήσει στην Ελλάδα αφορά τις Μαρίες. Σύμφωνα με την παράδοση, στις 15 Αυγούστου γιορτάζουν οι παντρεμένες Μαρίες, ενώ οι ανύπαντρες γιορτάζουν στις 21 Νοεμβρίου, ημέρα των Εισοδίων της Θεοτόκου. Το συγκεκριμένο έθιμο φέρεται να ξεκίνησε από την Κρήτη και στη συνέχεια να πέρασε και στην υπόλοιπη Ελλάδα. Ωστόσο, στην πράξη, οι περισσότερες Μαρίες γιορτάζουν στις 15 Αυγούστου, ανεξάρτητα από την οικογενειακή τους κατάσταση.
Η Κοίμηση της Θεοτόκου
Η 15η Αυγούστου είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου, μία από τις μεγαλύτερες γιορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η ημέρα έχει ξεχωριστή θέση στην ελληνική παράδοση και γιορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα σε ολόκληρη τη χώρα. Από τα νησιά και τα χωριά μέχρι τα μεγάλα αστικά κέντρα, πολλές εκκλησίες και μοναστήρια είναι αφιερωμένα στην Παναγία και κάθε χρόνο αποτελούν σημείο αναφοράς για χιλιάδες πιστούς.
Ξεχωριστή θέση έχουν η Παναγία της Τήνου, η Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο, αλλά και δεκάδες ακόμη προσκυνήματα που συγκεντρώνουν πλήθος κόσμου. Η Παναγία τιμάται με πολλά διαφορετικά ονόματα, τα οποία συνδέονται είτε με τον τόπο είτε με την παράδοση και τις ιδιότητές της. Ανάμεσά τους βρίσκονται η Μεγαλόχαρη, η Φανερωμένη, η Ελεούσα, η Οδηγήτρια, η Γλυκοφιλούσα, η Θαλασσινή, η Βρεφοκρατούσα, η Γαλατούσα, η Γιάτρισσα, η Μυρτιδιώτισσα, η Εκατονταπυλιανή και η Παναγία Σουμελά. Ιδιαίτερα γνωστά είναι τα προσωνύμια Μεγαλόχαρη και Φανερωμένη.
Τι τιμά η Εκκλησία στις 15 Αυγούστου
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η Θεοτόκος πληροφορήθηκε από τον Θεό ότι πλησίαζε η ώρα της κοίμησής της. Προετοιμάστηκε για το γεγονός και οι Απόστολοι συγκεντρώθηκαν κοντά της, προκειμένου να είναι παρόντες. Η Κοίμηση της Θεοτόκου συνδέεται με την Ιερουσαλήμ και, σύμφωνα με την παράδοση, πραγματοποιήθηκε στο σπίτι του Ευαγγελιστή Ιωάννη, όπου διέμενε η Παναγία. Μετά την κοίμησή της, το σώμα της μεταφέρθηκε στη Γεθσημανή και εκεί πραγματοποιήθηκε η ταφή της. Η παράδοση αναφέρει επίσης σειρά θαυματουργών γεγονότων που συνδέονται με τη μεταφορά του νεκροκρέβατου και την ταφή της. Οι πρώτες μαρτυρίες για τον εορτασμό της Κοίμησης της Θεοτόκου ανάγονται στον 5ο αιώνα μ.Χ., περίπου την εποχή της Γ΄ Οικουμενικής Συνόδου στην Έφεσο. Αρχικά η γιορτή φαίνεται πως τιμούνταν στις 13 Αυγούστου στα Ιεροσόλυμα, πριν μεταφερθεί στις 15 Αυγούστου.
Γιατί λέμε «Καλή Παναγιά»
Παρά το γεγονός ότι η λέξη «κοίμηση» παραπέμπει στον θάνατο, η συγκεκριμένη γιορτή δεν αντιμετωπίζεται ως ημέρα πένθους από την Ορθόδοξη Εκκλησία. Η Παναγία, σύμφωνα με την πίστη της Εκκλησίας, «μετέστη προς την ζωήν». Έτσι, η Κοίμηση της Θεοτόκου θεωρείται πέρασμα σε μια νέα ζωή και όχι ένα οριστικό τέλος. Γι' αυτό και η ευχή «Καλή Παναγιά» έχει καθιερωθεί ως ένας ιδιαίτερος τρόπος χαιρετισμού και ευχής κατά την περίοδο του Δεκαπενταύγουστου.
Οι μεγάλες γιορτές της Παναγίας
Στο εκκλησιαστικό ημερολόγιο υπάρχουν πέντε μεγάλες γιορτές που συνδέονται με τη ζωή της Θεοτόκου. Στις 8 Σεπτεμβρίου τιμάται το Γενέσιο της Θεοτόκου, στις 21 Νοεμβρίου τα Εισόδια της Θεοτόκου και στις 25 Μαρτίου ο Ευαγγελισμός της Παναγίας. Στις 15 Αυγούστου τιμάται η Κοίμηση της Θεοτόκου, μία γιορτή που έχει αποκτήσει ξεχωριστή θέση όχι μόνο στη θρησκευτική αλλά και στην πολιτιστική παράδοση της Ελλάδας. Και κάπως έτσι, κάθε χρόνο, ο Δεκαπενταύγουστος γίνεται μια μεγάλη γιορτή που συνδυάζει πίστη, παράδοση, πανηγύρια και φυσικά… αμέτρητες ευχές σε όσους έχουν σήμερα την τιμητική τους.
