Δεν είναι λίγοι οι άνθρωποι άνω των 70 ετών που μπορούν να περπατήσουν χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία, αλλά λαχανιάζουν ή νιώθουν έντονη καταπόνηση όταν χρειάζεται να ανέβουν μερικά σκαλοπάτια. Αν και οι δύο δραστηριότητες μοιάζουν παρόμοιες, στην πραγματικότητα απαιτούν διαφορετικές σωματικές ικανότητες.
Όπως εξηγεί ο καθηγητής Φυσικής Αγωγής Φελίπε Ισίδρο, η βασική διαφορά βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι μύες. Με την πάροδο των χρόνων, ο οργανισμός χάνει σταδιακά τις μυϊκές ίνες που είναι υπεύθυνες για τη δύναμη και τις εκρηκτικές κινήσεις, ενώ διατηρεί για μεγαλύτερο διάστημα εκείνες που επιτρέπουν την αντοχή και το συνεχόμενο περπάτημα.
Γιατί οι σκάλες δυσκολεύουν περισσότερο
Το περπάτημα σε επίπεδο έδαφος απαιτεί σταθερή και σχετικά ήπια προσπάθεια. Αντίθετα, κάθε σκαλοπάτι αυξάνει σημαντικά την επιβάρυνση στα πόδια και ιδιαίτερα στα γόνατα, τα οποία καλούνται να στηρίξουν πολλαπλάσιο βάρος του σώματος σε πολύ μεγαλύτερη κάμψη.
Την ίδια στιγμή, η φυσιολογική απώλεια μυϊκής μάζας που συνοδεύει τη γήρανση, γνωστή ως σαρκοπενία, μειώνει τη δύναμη των κάτω άκρων. Αν συνυπάρχει και οστεοαρθρίτιδα στο γόνατο ή στο ισχίο, η ανάβαση γίνεται ακόμη πιο απαιτητική και συχνά συνοδεύεται από πόνο.
Παράλληλα, η ανάβαση σκάλας αυξάνει απότομα τις ανάγκες του οργανισμού σε οξυγόνο, γεγονός που επιβαρύνει περισσότερο την καρδιά και τους πνεύμονες σε σχέση με το απλό περπάτημα.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ηλικία από μόνη της δεν αποτελεί εμπόδιο για τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης. Η συστηματική ενδυνάμωση των μυών των ποδιών μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη διατήρηση της κινητικότητας και να κάνει πιο εύκολη την ανάβαση σκάλας. Ασκήσεις όπως το επαναλαμβανόμενο κάθισμα και σήκωμα από καρέκλα, οι άρσεις στις μύτες των ποδιών και η σταδιακή εξάσκηση σε χαμηλό σκαλοπάτι συμβάλλουν στην ενίσχυση της δύναμης και της ισορροπίας, αρκεί να πραγματοποιούνται με ασφάλεια και να προσαρμόζονται στις δυνατότητες κάθε ατόμου.
Όπως τονίζουν οι ειδικοί, η τακτική άσκηση μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη λειτουργικότητα ακόμη και σε προχωρημένη ηλικία, συμβάλλοντας στη διατήρηση της αυτονομίας και της ποιότητας ζωής.
