Το πρόσφατο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου έχει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που δεν τα έχουμε δει στα αντίστοιχα προηγούμενα κύπελλα. Πέραν τούτων, επιχειρούμε μια μικρή ανασκόπηση όσον αφορά βασικές όψεις του.
Για πρώτη φορά στην ιστορία του παγκόσμιου ποδοσφαίρου είχαμε μια ωμή και κυνική πολιτική παρέμβαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στον πρόεδρο της FIFA, o οποίος με έναν απόλυτα δουλικό τρόπο αποδέχτηκε την παρέμβαση.
Συγκεκριμένα ο πρόεδρος των ΗΠΑ ζήτησε να ακυρωθεί η τιμωρία της κόκκινης κάρτας ενός παίκτη των ΗΠΑ στον επόμενο αγώνα. Ήταν απόλυτη πολιτική παραβίαση των κανονισμών του ποδοσφαίρου από εξωθεσμικό παράγοντα.
Φαίνεται πλέον ότι το ποδόσφαιρο δε μπορεί να διατηρήσει την πολιτική ουδετερότητα - αν την είχε ποτέ. Ο θεματοφύλακας του ποδοσφαίρου έδειξε μια υποτέλεια απέναντι στην εξουσία. Οι εκ των υστέρων αστείες δικαιολογίες κατέδειξαν απλά την αχρειότητα των εμπλεκόμενων. Οι αποδοκιμασίες κατά του Τραμπ ήταν ενδεικτικές….
Το δεύτερο καινούργιο στοιχείο είναι τα λεγόμενα hydration break – οι διακοπές ενυδάτωσης -, όπου αποδείχτηκε ότι ήταν ένα στοιχείο εμπορευματοποίησης για προβολή διαφημίσεων. Για πρώτη φορά διακόπτεται η ροή του ποδοσφαίρου, για να γίνει μία υποτίθεται διαδικασία υπέρ των παικτών, χωρίς να ξέρουμε εκ των προτέρων ποιες είναι ακόμα οι εν τοις πράγμασι καιρικές συνθήκες. Η αντίδραση των χιλιάδων φιλάθλων σε κάθε παιχνίδι σε αυτό το “σημείο” κατέδειξε την απόλυτη αντίθεσή τους.
Νέα στοιχεία είναι ακόμα η απαγόρευση εισόδου παικτών στις ΗΠΑ και οι πολλαπλές και πολύ μακρινές μετακινήσεις των ομάδων. Ιδιαίτερη περίπτωση αρνητικής πολιτικής διάκρισης αφορούσε την ομάδα του Ιράν για τους ευνόητους λόγους της πολεμικής επικαιρότητας. Εδώ πρέπει να προστεθεί και η διαμάχη μεταξύ Αγγλίας και Αργεντινής για το γνωστό ζήτημα των νησιών Φώκλαντ / Μαλβίνων. Μελανό σημάδι ήταν ακόμα οι εκδηλώσεις ρατσισμού Αργεντίνων φιλάθλων σε βάρος της Γαλλίας.
Διαπιστώνεται η ενίσχυση της εμπορευματοποίησης του ποδοσφαίρου, κάτι που δύσκολα θα αναθεωρηθεί. Φυσικά την ίδια στιγμή τα εισιτήρια και γενικά η φυσική παρακολούθηση των αγώνων γίνονται όλο και πιο ακριβά. Ένα κατ’ εξοχήν λαϊκό πεδίο του αθλητισμού γίνεται προσιτό κυρίως μέσα από την εικόνα.
Όσον αφορά τα καθαρά ποδοσφαιρικά στοιχεία μπορούμε να επισημάνουμε τα εξής σημεία. Είχαμε πολλούς αγώνες σε σχέση με την προηγούμενη ιστορία του θεσμού. Διαμορφώθηκαν πολλές ανατροπές και μάλιστα προς το τέλος των αγώνων – στοιχείο που ενίσχυσε την αγωνία και την αλλαγή συναισθημάτων. Εδώ ξεχώρισαν οι δύο αγώνες της Αργεντινής με την Αίγυπτο και με την Αγγλία. Η αίσθηση ότι το ποδόσφαιρο παίζεται μέχρι τελευταία στιγμή - και από αυτή την πλευρά δημιουργείται μία αγωνία και μία προσδοκία ταυτόχρονα σε αυτόν που χάνει και σε αυτόν που κερδίζει αναλόγως - είναι μια θετική εξέλιξη.
Αν θέλουμε να κάνουμε μια γενική αξιολόγηση των ποδοσφαιρικών επιδόσεων μεταξύ των διάφορων ηπείρων, μπορούμε να σημειώσουμε ότι στην προημιτελική φάση – στη φάση των 8 ομάδων – υπήρξε κυριαρχία της Ευρώπης αφού οι 6 ομάδες ήταν από τις χώρες της (Γαλλία, Αγγλία, Βέλγιο, Νορβηγία, Ελβετία, Ισπανία) και επιπρόσθετα ήταν η Αργεντινή από τη Λατινική Αμερική και το Μαρόκο από την Αφρική.
Το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο και ανεξάρτητα από τη μη παρουσία των ξένων παικτών του – Λατινικής Αμερικής και Αφρικής κυρίως – παραμένει στην πρώτη θέση, για λόγους λίγο – πολύ γνωστούς. Άλλωστε, οι περισσότεροι παίκτες ανά την υφήλιο την Ευρώπη ονειρεύονται για να εξελιχθούν στη σταδιοδρομία τους.
Στην ποιότητα του ποδοσφαίρου τελικά ξεχώρισε η Ισπανία, ενώ στις χώρες που απογοήτευσαν μάλλον πρέπει να αναφερθούν η Βραζιλία (η οποία έχει χάσει το παραδοσιακό φανταιζί στυλ ποδοσφαίρου) και η Γερμανία (από την οποία, εκτός των άλλων, λείπουν οι εμβληματικοί ηγέτες).
Η Αργεντινή τελικά δεν δικαίωσε τη θέση της στον τελικό. Έπαιζε αντι-ποδόσφαιρο και με σκληρά φάουλ. Πρόθεση των παικτών της ήταν να πάνε τον αγώνα στα πέναλτι. Η Ισπανία απέδειξε τη φοβερή δύναμη της ομαδικότητάς της, την επικράτησή της στην κατοχή της μπάλας και κυρίως στη δημιουργία τελικών φάσεων. Πανάξια κατέκτησε το εμβληματικό κύπελλο!