Η χαμηλή διέλευση των μαχητικών F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας πάνω από την Αθήνα, το απόγευμα της Πέμπτης (2/7), προκάλεσε έντονη αναστάτωση στους κατοίκους της πρωτεύουσας. Ο εκκωφαντικός θόρυβος και το χαμηλό ύψος πτήσης οδήγησαν πολλούς στα μπαλκόνια, ενώ για όσους θυμούνται την ιστορία της ελληνικής αεροπορίας, η εικόνα ξύπνησε μνήμες από ένα πραγματικό αεροπορικό θαύμα.
Σύμφωνα με το documentonews.gr, ήταν στις 9 Αυγούστου 1978, όταν ο κυβερνήτης της Ολυμπιακής Αεροπορίας, Σήφης Μιγάδης, βρέθηκε αντιμέτωπος με μία από τις δυσκολότερες καταστάσεις που έχει αντιμετωπίσει ποτέ πιλότος στην Ελλάδα. Το Boeing 747 που εκτελούσε την πτήση Αθήνα – Νέα Υόρκη παρουσίασε σοβαρή βλάβη στον δεξιό κινητήρα αμέσως μετά την απογείωση από το αεροδρόμιο του Ελληνικού, μετατρέποντας μια προγραμματισμένη υπερατλαντική πτήση σε αγώνα επιβίωσης.
Στο αεροσκάφος επέβαιναν 374 επιβάτες και 18 μέλη πληρώματος. Οι περισσότεροι δεν αντιλήφθηκαν ποτέ τον πραγματικό κίνδυνο. Αντίθετα, βλέποντας το αεροπλάνο να πετά σε εξαιρετικά χαμηλό ύψος πάνω από την πόλη, πίστεψαν ότι απολάμβαναν μια μοναδική εναέρια θέα της Αθήνας και απαθανάτιζαν τη στιγμή με τις φωτογραφικές τους μηχανές.
Στο πιλοτήριο, όμως, η εικόνα ήταν εντελώς διαφορετική. Ο Σήφης Μιγάδης και ο συγκυβερνήτης Κωνσταντίνος Φικάρδος έδιναν μάχη δευτερόλεπτο προς δευτερόλεπτο για να κρατήσουν στον αέρα ένα υπερφορτωμένο τζάμπο, γεμάτο καύσιμα για το υπερατλαντικό ταξίδι, με έναν κινητήρα ουσιαστικά εκτός λειτουργίας.
Η έκρηξη που άλλαξε τα πάντα
Η κρίσιμη στιγμή σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της απογείωσης. Λίγο πριν το αεροσκάφος εγκαταλείψει τον διάδρομο, ακούστηκε ισχυρή έκρηξη από τον δεξιό κινητήρα, ο οποίος υπέστη καταστροφική βλάβη. Το Boeing είχε ήδη αποκτήσει ταχύτητα που δεν επέτρεπε ασφαλή διακοπή της απογείωσης, γεγονός που ανάγκασε το πλήρωμα να συνεχίσει την προσπάθεια.
Ο Μιγάδης έδωσε εντολή να ανασυρθεί το σύστημα προσγείωσης, ενώ ο ίδιος προσπαθούσε να κερδίσει κάθε διαθέσιμο μέτρο ύψους. Πρώτο εμπόδιο ήταν ο λόφος Πανί στον Άλιμο, τον οποίο το αεροσκάφος πέρασε κυριολεκτικά οριακά.
Πάνω από τις πολυκατοικίες της Αθήνας
Η συνέχεια έμοιαζε κινηματογραφική. Το Boeing πέταξε πάνω από τις συνοικίες της Καλλιθέας και της Νέας Σμύρνης σε ύψος μόλις λίγων δεκάδων μέτρων. Σύμφωνα με μαρτυρίες, οι επιβάτες μπορούσαν να διακρίνουν ακόμη και τους εργαζόμενους μέσα στα γραφεία των κτιρίων της λεωφόρου Συγγρού, ενώ το αεροσκάφος πέρασε σε ελάχιστη απόσταση από το κτίριο της Interamerican.
Η ταχύτητα είχε πέσει περίπου στα 160 μίλια την ώρα, επίπεδο ιδιαίτερα οριακό για ένα τόσο μεγάλο αεροσκάφος. Ο παραμικρός λανθασμένος χειρισμός ή ένας απότομος ελιγμός θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη απώλεια στήριξης και συντριβή.
Το διακύβευμα δεν περιοριζόταν μόνο στις ζωές των ανθρώπων που βρίσκονταν μέσα στο Boeing. Κάτω από την πορεία του εκτεινόταν μια πυκνοκατοικημένη Αθήνα. Μία ενδεχόμενη πτώση θα προκαλούσε μία από τις μεγαλύτερες αεροπορικές τραγωδίες στην ιστορία της χώρας.
Η εμπειρία που έκανε τη διαφορά
Ο Σήφης Μιγάδης διέθετε τεράστια εμπειρία στις πτήσεις μεγάλων αεροσκαφών και θεωρούνταν ένας από τους πλέον ικανούς κυβερνήτες της εποχής. Η γνώση της αεροδυναμικής και η απόλυτη ψυχραιμία του αποδείχθηκαν καθοριστικές.
Ο ίδιος είχε παραδεχθεί αργότερα ότι αναγκάστηκε να παραβεί καθιερωμένους κανόνες πτήσης, καθώς μόνο έτσι μπορούσε να κρατήσει το αεροσκάφος στον αέρα. Για αρκετή ώρα απέφευγε ακόμη και τις στροφές, διατηρώντας σταθερή πορεία μέχρι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για ασφαλέστερους χειρισμούς.
Η επιστροφή στο Ελληνικό
Αρχικά, ο κυβερνήτης είχε εξετάσει ακόμη και το ενδεχόμενο να κατευθυνθεί προς το όρος Αιγάλεω, ώστε, στην ακραία περίπτωση που δεν μπορούσε να διατηρήσει το Boeing στον αέρα, να αποφευχθεί η πτώση μέσα στον αστικό ιστό.
Τελικά, με εξαιρετικά προσεκτικούς χειρισμούς κατάφερε να στρέψει το αεροσκάφος προς το Ελληνικό. Πριν από την προσγείωση, πέταξε πάνω από τη θάλασσα ώστε να απορρίψει μέρος των καυσίμων και να μειώσει το βάρος του Boeing, μια κίνηση που αποδείχθηκε καθοριστική για την ασφαλή ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Όταν οι τροχοί ακούμπησαν στον διάδρομο, οι εργαζόμενοι του αεροδρομίου ξέσπασαν σε χειροκροτήματα, καθώς ελάχιστοι πίστευαν ότι το αεροσκάφος θα επέστρεφε σώο.
«Όσοι ζούμε μετά από αυτό, ζούμε λαθραία»
Χρόνια αργότερα, σε τηλεοπτική του συνέντευξη, ο Σήφης Μιγάδης περιέγραψε με μία φράση το μέγεθος όσων είχαν προηγηθεί:
«Όσοι ζούμε μετά από αυτό, ζούμε λαθραία».
Η συγκεκριμένη πτήση εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο μελέτης. Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιευθεί, η Boeing χαρακτήρισε το περιστατικό πρακτικά αδύνατο να εξελιχθεί με επιτυχή κατάληξη, ενώ σε επαναλαμβανόμενες προσομοιώσεις αντίστοιχων συνθηκών τα αεροσκάφη κατέληγαν σε συντριβή.
Το κατόρθωμα του Έλληνα κυβερνήτη διδάσκεται στη Σχολή Ικάρων ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ψυχραιμίας και αεροπορικού χειρισμού σε ακραίες συνθήκες.
Παρά τη διεθνή αναγνώριση που απέσπασε η συγκεκριμένη πτήση, η επίσημη τιμή που αποδόθηκε στον Σήφη Μιγάδη υπήρξε περιορισμένη. Σήμερα, το όνομά του φέρει ένας μικρός δρόμος κοντά στο παλαιό αεροδρόμιο του Ελληνικού, υπενθυμίζοντας ότι εκείνη την ημέρα του 1978 αποφεύχθηκε μία ανείπωτη τραγωδία, χάρη στην εμπειρία, την ψυχραιμία και την αποφασιστικότητα ενός ανθρώπου.
