Υποθερμία χωρίς πάγο
Ερευνητές από το Beijing Institute for Brain Disorders και άλλους επιστημονικούς οργανισμούς ανέπτυξαν μια μέθοδο που μειώνει τη θερμοκρασία του σώματος χωρίς εξωτερική ψύξη ή πάγο. Η τεχνική βασίζεται στον συνδυασμό δύο γνωστών φαρμάκων, τα οποία προκαλούν ελεγχόμενη υποθερμία τόσο σε πειραματόζωα όσο και σε ανθρώπους.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Translational Medicine, έδειξε ότι η μείωση της θερμοκρασίας επιβραδύνει τον μεταβολισμό των κυττάρων και συμβάλλει στον περιορισμό των βλαβών που προκαλούνται μετά από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο.
Παράλληλα, τα πρώτα δεδομένα από κλινική δοκιμή έδειξαν ότι η συγκεκριμένη θεραπεία είναι ασφαλής και καλά ανεκτή από τους ασθενείς, γεγονός που επιτρέπει τη συνέχιση της έρευνας σε μεγαλύτερη κλίμακα.
Γιατί η υποθερμία μπορεί να προστατεύσει τον εγκέφαλο
Η θεραπευτική υποθερμία μελετάται εδώ και αρκετά χρόνια, καθώς η πτώση της θερμοκρασίας μειώνει τις ενεργειακές ανάγκες των κυττάρων. Στον εγκέφαλο αυτό μπορεί να περιορίσει τις καταστροφικές διεργασίες που ενεργοποιούνται όταν διακόπτεται η παροχή αίματος κατά τη διάρκεια ενός εγκεφαλικού.
Η μέθοδος εφαρμόζεται ήδη σε ορισμένους ασθενείς μετά από καρδιακή ανακοπή για την προστασία του εγκεφάλου. Ωστόσο, η εφαρμογή της σε ανθρώπους που έχουν τις αισθήσεις τους είναι δύσκολη, επειδή το σώμα αντιδρά με έντονο ρίγος και άλλους φυσικούς μηχανισμούς που δυσχεραίνουν την ψύξη. Επιπλέον, οι συμβατικές τεχνικές ψύξης μπορεί να επιβαρύνουν σημαντικά τον οργανισμό.
Για να ξεπεράσουν αυτά τα εμπόδια, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τη χλωροπρομαζίνη, ένα αντιψυχωσικό φάρμακο πρώτης γενιάς, σε συνδυασμό με την προμεθαζίνη, ένα αντιισταμινικό που χρησιμοποιείται επί δεκαετίες στην ιατρική πρακτική.
Ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε ζώα και ανθρώπους
Αρχικά η νέα θεραπευτική προσέγγιση δοκιμάστηκε σε ποντίκια και πιθήκους Ρέζους που είχαν υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο. Και στα δύο μοντέλα παρατηρήθηκε περιορισμός της εγκεφαλικής βλάβης και καλύτερη νευρολογική εικόνα.
Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε κλινική μελέτη Φάσης Ι σε 32 ασθενείς με οξύ ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο, τη συχνότερη μορφή της νόσου. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε ομάδες που έλαβαν είτε εικονικό φάρμακο είτε διαφορετικές δόσεις του φαρμακευτικού συνδυασμού.
Βασικός στόχος της συγκεκριμένης φάσης ήταν να αξιολογηθεί η ασφάλεια της θεραπείας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όλες οι δοσολογίες ήταν ασφαλείς, ενώ οι εξετάσεις κατέγραψαν επιβράδυνση του μεταβολισμού. Μάλιστα, η υψηλότερη δόση κατάφερε να μειώσει σταθερά και τη θερμοκρασία του σώματος.
Οι επόμενες προοπτικές
Παρότι τα διαθέσιμα στοιχεία προέρχονται ακόμη από προκλινικές μελέτες και μια μικρή δοκιμή ασφαλείας, οι ερευνητές θεωρούν ότι τα αποτελέσματα δικαιολογούν τη διεξαγωγή μεγαλύτερων κλινικών μελετών Φάσης ΙΙ, ώστε να αξιολογηθεί η πραγματική αποτελεσματικότητα της μεθόδου.
Εκτός από τα εγκεφαλικά επεισόδια, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η φαρμακευτικά προκαλούμενη υποθερμία θα μπορούσε μελλοντικά να αξιοποιηθεί και σε άλλες κρίσιμες καταστάσεις, όπως σοβαρούς τραυματισμούς, εκτεταμένες κακώσεις ή σηψαιμία, όπου η προστασία των οργάνων είναι καθοριστικής σημασίας.
Εάν οι επόμενες μελέτες επιβεβαιώσουν τα έως τώρα ευρήματα, η τεχνητή υποθερμία μέσω φαρμακευτικής αγωγής θα μπορούσε να αποτελέσει μια νέα θεραπευτική επιλογή για την προστασία του εγκεφάλου τις πρώτες κρίσιμες ώρες μετά από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο.
