Η καθημερινή μας επικοινωνία μέσω γραπτών μηνυμάτων στο κινητό μπορεί να λέει περισσότερα για εμάς από ό,τι φανταζόμαστε. Σύμφωνα με ειδικούς της ψυχολογίας, ο τρόπος που γράφουμε δεν περιορίζεται στην πληροφορία που θέλουμε να μεταφέρουμε· συχνά «προδίδει» και μοτίβα της προσωπικότητας μας, ακόμη και τα πιο δυσδιάκριτα, που συνδέονται με τη λεγόμενη «σκοτεινή πλευρά» του χαρακτήρα.
Η ψυχολόγος Charlotte Entwistle, από το Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ, τονίζει ότι η γλώσσα που χρησιμοποιούμε σε μηνύματα, emails ή διαδικτυακά σχόλια αντικατοπτρίζει βαθύτερα συναισθήματα, σκέψεις και κοινωνικές συμπεριφορές. Όπως εξηγεί, «ακόμα και οι πιο σύντομες συνομιλίες μπορούν να προδώσουν δυσλειτουργικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας».
Η ίδια εντοπίζει συγκεκριμένα γλωσσικά μοτίβα που μπορεί να λειτουργούν ως «καμπανάκια». Η συχνή χρήση βωμολοχιών ή λέξεων όπως «νευριάζω», «συγχωρέστε με αλλά μισώ» ή «σιχαίνομαι», οι υπερβολικές αυτοαναφορές με λέξεις όπως «εγώ» και «εμένα» και η έλλειψη λέξεων που δηλώνουν συλλογικότητα όπως «εμείς» και «μαζί», συνιστούν ενδείξεις.
Σύμφωνα με την Entwistle, τα άτομα με πιο «σκοτεινά» χαρακτηριστικά προσωπικότητας συχνά χρησιμοποιούν ψυχρή, αποστασιοποιημένη και εχθρική γλώσσα. Τα χαρακτηριστικά αυτά ανήκουν στη λεγόμενη «Σκοτεινή Τετράδα» της ψυχολογίας, που περιλαμβάνει:
- Ναρκισσισμό: υπερβολική αίσθηση ανωτερότητας και έλλειψη ενσυναίσθησης
- Μακιαβελισμό: χειραγώγηση, εξαπάτηση και κυνισμό
- Ψυχοπάθεια: παρορμητικότητα, αντικοινωνική συμπεριφορά και συναισθηματική ψυχρότητα
- Σαδισμό: απόλαυση από τον πόνο ή την ταπείνωση των άλλων
Οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι αυτά τα χαρακτηριστικά εμφανίζονται σε φάσμα, και η παρουσία τους δεν καθιστά κάποιον επικίνδυνο ή εγκληματία. Αντίθετα, η παρατήρηση τέτοιων μοτίβων μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να κατανοήσουν καλύτερα τις διαπροσωπικές τους σχέσεις, να είναι πιο προσεκτικοί σε φιλίες, σχέσεις ή διαδικτυακές αλληλεπιδράσεις. Όπως επισημαίνει η Entwistle, τα γλωσσικά «σημάδια» εμφανίζονται συχνά πολύ πριν εκδηλωθούν εμφανείς προβληματικές συμπεριφορές.
Παρά το γεγονός ότι η ανάλυση των μηνυμάτων δεν αποτελεί διάγνωση, η προσεκτική παρατήρηση της γλώσσας, τόσο της δικής μας όσο και των άλλων, μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο αυτογνωσίας και ασφαλέστερης πλοήγησης στον ψηφιακό κόσμο.
