Λίγο πριν την αίτηση συνταξιοδότησης στον ΕΦΚΑ, χιλιάδες ασφαλισμένοι βρίσκονται μπροστά σε ένα κρίσιμο δίλημμα: να εξαγοράσουν πλασματικά έτη ή όχι;
Η απόφαση δεν είναι απλή. Σε αρκετές περιπτώσεις κρύβει μια «παγίδα» είτε οικονομικής επιβάρυνσης είτε χαμηλότερης σύνταξης. Και η διαφορά μεταξύ μισθωτών και ελεύθερων επαγγελματιών είναι εντυπωσιακή.
Πόσο κοστίζουν τα πλασματικά έτη
Για τον μισθωτό
Η εξαγορά κοστίζει:
20% επί του μεικτού μισθού του προηγούμενου μήνα από την αίτηση.
6,67% εργατική εισφορά
13,33% εργοδοτική συμμετοχή
Αν ο μεικτός μισθός είναι 2.000 ευρώ:
Κόστος ανά μήνα: 400 ευρώ
Κόστος 5ετίας: 24.000 ευρώ
Εάν ο μισθός είναι 3.000 ευρώ:
Κόστος 5ετίας: 36.000 ευρώ
Ποσά που για πολλούς θεωρούνται απαγορευτικά.
Για τον ελεύθερο επαγγελματία
Στην κατώτατη ασφαλιστική κλάση:
185 ευρώ τον μήνα
11.100 ευρώ για 5 χρόνια
Η διαφορά είναι τεράστια. Ο ελεύθερος επαγγελματίας πληρώνει σχεδόν τριπλάσια λιγότερα για να αναγνωρίσει τον ίδιο χρόνο.
Βεβαίως, λαμβάνει και αναλογικά μικρότερη σύνταξη, καθώς οι εισφορές του είναι χαμηλότερες.
Το δίλημμα: Να πληρώσω ή να φύγω με λιγότερα χρόνια;
Πολλοί εργαζόμενοι επιλέγουν:
α) Να συνταξιοδοτηθούν με λιγότερα από 40 έτη
Αφορά κυρίως παλαιούς ασφαλισμένους σε ΔΕΚΟ και τράπεζες που είχαν θεμελιώσει δικαίωμα πριν τις μεγάλες αλλαγές.
Όμως η διαφορά στη σύνταξη είναι σημαντική.
Παράδειγμα 1: Η απώλεια στη 35ετία
Παλαιός ασφαλισμένος με μέσο συντάξιμο μισθό 3.000 ευρώ:
Με 35 έτη: ποσοστό αναπλήρωσης 37,26%
Με 40 έτη: ποσοστό αναπλήρωσης 50,01%
Η διαφορά μπορεί να φτάσει έως και 381 ευρώ τον μήνα.
Από το 35ο έως το 40ό έτος η προσαύξηση είναι 2,55% ανά έτος (12,75% στην πενταετία).
Άρα, κάθε επιπλέον έτος αυξάνει σημαντικά το ανταποδοτικό τμήμα.
Η «παγίδα» των δωρεάν πλασματικών
Δωρεάν χρόνος (στρατός, ανεργία, ασθένεια κ.ά.) βοηθά στη θεμελίωση δικαιώματος, αλλά:
Δεν αυξάνει αντίστοιχα το κλάσμα της ανταποδοτικής σύνταξης.
Δηλαδή, αν κάποιος έχει 38 πραγματικά έτη και 2 δωρεάν:
Θεμελιώνει 40ετία,
Όμως το ανταποδοτικό τμήμα υπολογίζεται σαν να έχει 38.
Παράδειγμα 2: Πώς μειώνεται το κόστος εξαγοράς
Αν εργαζόμενος με μισθό 3.000 ευρώ θελήσει να αναγνωρίσει 5 έτη:
Κόστος: 36.000 ευρώ.
Ωστόσο, αν πριν την αίτηση εργαστεί για έναν μήνα με μεικτό μισθό 1.500 ευρώ:
Το κόστος πέφτει στο μισό.
Η εξαγορά υπολογίζεται με βάση τον μισθό του προηγούμενου μήνα από την αίτηση.
Βέβαια, μειώνεται ελαφρώς και ο μέσος όρος αποδοχών, αλλά πολλές φορές το όφελος από το αυξημένο ποσοστό αναπλήρωσης υπερκαλύπτει τη μείωση.
Γιατί «συμφέρει» ο στρατός
Η αναγνώριση στρατιωτικής θητείας είναι συχνά η πιο «έξυπνη» επιλογή.
Για 20 μήνες στρατού αναγνωρίζονται 2 έτη.
Ο ΕΦΚΑ μετρά 25 ημέρες για έναν μήνα.
Στη θητεία υπολογίζονται 30 ημέρες.
Έκπτωση περίπου 20% στον χρόνο αναγνώρισης.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ασφαλισμένοι
Να υπολογίσουν τη διαφορά σύνταξης πριν αποφασίσουν.
Να συγκρίνουν κόστος εξαγοράς και μελλοντικό όφελος.
Να εξετάσουν αν συμφέρει η αναγνώριση «φθηνών» πλασματικών.
Να λάβουν υπόψη ότι η 40ετία βελτιώνει καθοριστικά το ποσοστό αναπλήρωσης.
Τα πλασματικά έτη μπορούν να αποδειχθούν είτε «κλειδί» για υψηλότερη σύνταξη είτε οικονομική παγίδα. Η απόφαση δεν πρέπει να λαμβάνεται βιαστικά. Απαιτεί αριθμητικό υπολογισμό, σύγκριση σεναρίων και –ιδανικά– συμβουλή ειδικού. Γιατί στη σύνταξη, κάθε ποσοστό μετρά. Και κάθε έτος κοστίζει.
