Μαρία Δούση Η αναγνώριση πλασματικών ετών αποτελεί ένα ισχυρό εργαλείο στον συνταξιοδοτικό σχεδιασμό. Ωστόσο, δεν λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο για όλους. Οι διαφοροποιήσεις μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου τομέα είναι καθοριστικές και επηρεάζουν τόσο το κόστος όσο και το τελικό όφελος. Για τον λόγο αυτό, κάθε απόφαση απαιτεί προσεκτική μελέτη.
Στον ιδιωτικό τομέα, η εξαγορά πλασματικού χρόνου δεν είναι μια ουδέτερη επιλογή. Ο ασφαλισμένος οφείλει να γνωρίζει ότι:
Η εξαγορά πρέπει να συμβάλλει άμεσα στη θεμελίωση ή κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Παράλληλα, να οδηγεί σε ουσιαστική ενίσχυση της ανταποδοτικής σύνταξης.
Εάν τα πλασματικά έτη αξιοποιηθούν μόνο για μικρή προσαύξηση του ποσού, χωρίς να είναι αναγκαία για τη συμπλήρωση κρίσιμων χρονικών προϋποθέσεων, τότε η επιλογή ενδέχεται να αποδειχθεί οικονομικά ασύμφορη.
Τα ποσά που καταβάλλονται για την εξαγορά δεν επιστρέφονται, ακόμη και αν τελικά το όφελος είναι χαμηλότερο από το αναμενόμενο. Αυτό σημαίνει ότι απαιτείται αναλυτικός υπολογισμός πριν από κάθε αίτηση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει να διαπιστωθεί εάν ο πλασματικός χρόνος:
«Κλειδώνει» ευνοϊκά όρια ηλικίας,
Συμπληρώνει 40 έτη ασφάλισης για έξοδο στα 62,
Ή ολοκληρώνει κρίσιμες 25ετίες ή 35ετίες.
Σε διαφορετική περίπτωση, η εξαγορά μπορεί να εξελιχθεί σε ακριβή επένδυση με περιορισμένη ανταποδοτικότητα.
Στο Δημόσιο, το καθεστώς είναι σαφώς πιο ευνοϊκό. Η αναγνώριση πλασματικών ετών μπορεί να γίνει:
Ακόμη και αποκλειστικά για προσαύξηση της σύνταξης, χωρίς να απαιτείται σύνδεση με θεμελίωση δικαιώματος.
Ακόμη και σε περιπτώσεις συντάξεων ανικανότητας, διευρύνοντας τις δυνατότητες αξιοποίησης.
Έτσι, οι δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να αυξήσουν το τελικό ποσό της σύνταξης, ακόμη κι αν έχουν ήδη κατοχυρώσει τις προϋποθέσεις αποχώρησης. Το περιθώριο λάθους είναι σαφώς μικρότερο σε σύγκριση με τον ιδιωτικό τομέα.
Πότε συμφέρει η εξαγορά
Η εξαγορά είναι συμφέρουσα όταν υπηρετεί συγκεκριμένο σκοπό:
Θεμελίωση ή κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος
Συμπλήρωση 40ετίας για αποχώρηση στα 62 με πλήρη σύνταξη
Οκτώ βασικές κατηγορίες ασφαλισμένων μπορούν να επωφεληθούν:
Γονείς ανηλίκων ή τρίτεκνοι στο Δημόσιο που συμπληρώνουν αναδρομικά 25ετία το 2010–2012.
Μητέρες ανηλίκων στο ΙΚΑ που συμπληρώνουν 5.500 ημέρες ασφάλισης το 2010 ή 2011.
Μητέρες σε ΔΕΚΟ και Τράπεζες με 25ετία το 2011 ή 2012.
Δημόσιοι υπάλληλοι που επιδιώκουν 35ετία, 36ετία ή 37ετία.
Ασφαλισμένοι σε πρώην ΕΤΑΑ και ΟΑΕΕ που χρειάζονται 40 χρόνια.
Ασφαλισμένοι όλων των Ταμείων και του ΟΓΑ που συμπληρώνουν 40ετία για έξοδο στα 62 αντί για τα 67.
Ασφαλισμένοι σε βαρέα επαγγέλματα.
Δημόσιοι υπάλληλοι που είχαν υποβάλει αίτηση πριν τις 31/12/2016 και διατηρούν χαμηλότερο κόστος.
Το κόστος μετά το 2016
Μετά το 2016, η εξαγορά έγινε αισθητά ακριβότερη.
Ιδιωτικός τομέας: 20% επί των μεικτών αποδοχών του προηγούμενου μήνα (εισφορές εργοδότη και εργαζομένου).
Δημόσιο: 20% επί του συνόλου των αποδοχών.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: Με βάση τη μηνιαία εισφορά κύριας σύνταξης, ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία.
Όσοι είχαν υποβάλει αίτηση σε προηγούμενα έτη διατηρούν χαμηλότερα ποσοστά:
Έως 31/12/2016: 6,67%
1/1/2017–31/12/2017: 10%
1/1/2018–31/12/2018: 13,33%
1/1/2019–31/12/2019: 16,67%
Σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης προβλέπεται έκπτωση 2% για κάθε έτος εξαγοράς.
Πώς επηρεάζεται η ανταποδοτική σύνταξη
Η κύρια σύνταξη αποτελείται από:
Την εθνική σύνταξη, που απαιτεί τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης (20 για πλήρες ποσό).
Την ανταποδοτική σύνταξη, που εξαρτάται από τα συνολικά έτη ασφάλισης και τις αποδοχές από το 2002 και μετά.
Ο εξαγορασμένος χρόνος:
Προσμετράται τόσο για τη συμπλήρωση ετών όσο και για την αύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης.
Το ποσό που καταβλήθηκε θεωρείται ως ασφαλιστέος μισθός και ενσωματώνεται στις συντάξιμες αποδοχές.
Αντίθετα, πλασματικοί χρόνοι που αναγνωρίζονται χωρίς εξαγορά (π.χ. επιδότηση ασθένειας ή τακτικής ανεργίας) χρησιμοποιούνται μόνο για θεμελίωση και δεν αυξάνουν το ποσό.
Ενδεικτικές περιπτώσεις
Ασφαλισμένος 61 ετών με 38 έτη ασφάλισης μπορεί να εξαγοράσει 2 έτη ώστε να συμπληρώσει 40ετία και να αποχωρήσει στα 62.
Μητέρα ανηλίκου στο ΙΚΑ με 5.300 ημέρες το 2011 μπορεί να εξαγοράσει 200 ημέρες για να κατοχυρώσει δικαίωμα με τα τότε όρια ηλικίας.
Δημόσιος υπάλληλος με 34 έτη μπορεί να αναγνωρίσει σπουδές και στρατιωτική θητεία για συμπλήρωση 35ετίας.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γιατί η ώρα έχει 60 λεπτά: Η αρχαία απόφαση που «ρυθμίζει» ακόμη τη ζωή μας
Υπ. Παιδείας: Καταβολή αποζημίωσης σε εκπαιδευτικό μετά από 14 χρόνια. Ο λόγος
Σχολεία: Πέντε μέρες χωρίς μαθήματα μετά το Πάσχα - Το πρόγραμμα
