Alfavita Newsroom Η παραδοσιακή εικόνα της οικογένειας επαναπροσδιορίζεται διεθνώς, με τον γάμο να παύει – σε πολλές κοινωνίες – να αποτελεί αυτονόητη προϋπόθεση για την απόκτηση παιδιού. Τα πρόσφατα συγκριτικά στοιχεία διεθνών οργανισμών όπως ο ΟΟΣΑ και η Eurostat, σε συνδυασμό με εθνικές στατιστικές υπηρεσίες, καταγράφουν μια σαφή μετατόπιση: ολοένα και περισσότερα παιδιά γεννιούνται εκτός γάμου, σε ένα περιβάλλον όπου οι μορφές συμβίωσης διαφοροποιούνται και οι κοινωνικές αντιλήψεις εξελίσσονται.
Λατινική Αμερική: η συμβίωση ως κανονικότητα
Στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης βρίσκεται η Κολομβία με ποσοστό 87% των γεννήσεων εκτός γάμου. Ακολουθούν η Χιλή (78,1%), η Κόστα Ρίκα (74%) και το Μεξικό (73,7%). Στις χώρες αυτές, η σταθερή συμβίωση χωρίς γάμο είναι εδώ και δεκαετίες κοινωνικά αποδεκτή και συχνά αντιμετωπίζεται ως ισότιμη μορφή οικογενειακής ζωής. Ο γάμος επηρεάζεται κυρίως από οικονομικούς παράγοντες και δεν θεωρείται απαραίτητο βήμα για τη δημιουργία οικογένειας.
Βόρεια Ευρώπη: θεσμική εξίσωση γάμου και συμβίωσης
Υψηλά ποσοστά καταγράφονται και στη βόρεια Ευρώπη. Η Ισλανδία φθάνει το 69,4%, η Νορβηγία το 61,2%, η Σουηδία το 57,5% και η Δανία το 54,7%. Αντίστοιχα υψηλές επιδόσεις εμφανίζουν η Σλοβενία (56,5%), η Εσθονία (53,8%) και το Βέλγιο (52,4%).
Στις κοινωνίες αυτές, η νομική και κοινωνική εξίσωση των παιδιών ανεξαρτήτως οικογενειακής κατάστασης των γονέων, σε συνδυασμό με ισχυρά συστήματα πρόνοιας, έχει αποσυνδέσει την τεκνοποίηση από τον γάμο. Η γέννηση εκτός γάμου δεν συνοδεύεται από κοινωνικό στίγμα.
Δυτική και Νότια Ευρώπη: καθυστέρηση γάμου, άνοδος αυτονομίας
Στην Πορτογαλία το ποσοστό ανέρχεται σε 59,5%, στη Γαλλία σε 58,5% και στην Ισπανία σε 50%. Στο Ηνωμένο Βασίλειο φθάνει το 47,6%, στην Τσεχία το 47,1%, στις Κάτω Χώρες το 42,1% και στη Σλοβακία το 41,6%.
Η Ιταλία (40,5%), η Αυστρία (40%), το Λουξεμβούργο (39%), η Ιρλανδία (38,4%), η Λετονία (37,3%), η Ρουμανία (33,9%) και η Γερμανία (33,1%) συμπληρώνουν την εικόνα. Η αύξηση συνδέεται με την καθυστέρηση του γάμου, την ενίσχυση της γυναικείας συμμετοχής στην εργασία και την έμφαση στην ατομική επιλογή.
Αγγλόφωνες χώρες εκτός Ευρώπης
Στη Νέα Ζηλανδία το ποσοστό φθάνει το 48,4%, στις Ηνωμένες Πολιτείες το 40%, στην Αυστραλία το 39,9% και στον Καναδάς το 29%. Εδώ, εκτός από τις μεταβαλλόμενες αξίες, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν κοινωνικοοικονομικές ανισότητες και η πρόσβαση σε σταθερή εργασία και κοινωνική προστασία.
Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη: μικτή εικόνα
Στη Βουλγαρία το ποσοστό αγγίζει το 59,7%, ενώ στην Πολωνία περιορίζεται στο 28,7%. Ακολουθούν η Λιθουανία (27,3%), η Κροατία (26,1%), η Ουγγαρία (24,4%) και η Κύπρος (21,2%). Οι διαφοροποιήσεις αποτυπώνουν τη συνύπαρξη παραδοσιακών αντιλήψεων και σύγχρονων κοινωνικών μεταβολών.
Οι χώρες όπου ο γάμος παραμένει κυρίαρχος
Στον αντίποδα, η Ελλάδα καταγράφει μόλις 9,7%, το Ισραήλ 8,6%, η Νότια Κορέα 4,7%, η Τουρκία 3,1% και η Ιαπωνία 2,4%. Στις κοινωνίες αυτές, ο γάμος εξακολουθεί να κατέχει κεντρική θέση στη συγκρότηση της οικογένειας, με ισχυρές πολιτισμικές και θρησκευτικές αναφορές.
Ειδικά στην Ελλάδα, το 9,7% σημαίνει ότι λιγότερες από μία στις δέκα γεννήσεις σε ετήσια βάση αφορούν γονείς που δεν ήταν παντρεμένοι τη στιγμή της γέννησης. Το στοιχείο αυτό δεν ταυτίζεται απαραίτητα με μονογονεϊκές οικογένειες, καθώς περιλαμβάνει και ζευγάρια σε σύμφωνο συμβίωσης ή σε σταθερή σχέση χωρίς γάμο. Ωστόσο, υποδηλώνει ότι η τεκνοποίηση εξακολουθεί να συνδέεται στενά με τον θεσμό του γάμου, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης.
Ένας παγκόσμιος μετασχηματισμός
Τα δεδομένα καταδεικνύουν ότι ο γάμος δεν εξαφανίζεται, αλλά μετασχηματίζεται. Σε αρκετές κοινωνίες παύει να αποτελεί προϋπόθεση για τη γονεϊκότητα, ενώ αλλού διατηρεί τον ρόλο του ως βασικός πυλώνας κοινωνικής οργάνωσης. Ο παγκόσμιος χάρτης των γεννήσεων εκτός γάμου λειτουργεί, τελικά, ως αντανάκλαση αξιών, οικονομικών συνθηκών και ιστορικών παραδόσεων, αποτυπώνοντας τις πολλαπλές εκδοχές της οικογένειας στον 21ο αιώνα.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Καταγγελία για αδιανόητες απειλές σε βάρος αναπληρωτή εκπαιδευτικού από άλλον εκπαιδευτικό
Ηλεκτρική κουβέρτα: Το μεγάλο λάθος που κάνουμε όλοι στο κρεβάτι
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
