πατάτα
Η προέλευση της λέξης, οι εναλλακτικές ονομασίες της και πώς καθιερώθηκε στην καθημερινή χρήση

Αν σας ρωτούσε κανείς «πώς λέγεται η πατάτα στα ελληνικά;», η αυθόρμητη απάντηση θα ήταν… «πατάτα». Κι όμως, η λέξη αυτή δεν είναι γέννημα της αρχαίας ή της λόγιας ελληνικής, αλλά δάνειο, όπως και το ίδιο το τρόφιμο που ονομάζει.

Η «πατάτα» προέρχεται από την ισπανική λέξη patata, η οποία είναι συνδυασμός του batata (γλυκοπατάτα) από την Καραϊβική και της papa (πατάτα) από τη γλώσσα των Ίνκας, τη κέτσουα. Η είσοδός της στην Ευρώπη έγινε μετά την ανακάλυψη της Αμερικής, ενώ στην Ελλάδα η καλλιέργεια της πατάτας ξεκίνησε στα χρόνια του Ιωάννη Καποδίστρια.

Η απόδοση της λέξης στα ελληνικά δεν επιχειρήθηκε ποτέ με νεολογισμό. Σε αντίθεση με άλλες περιπτώσεις όπου δημιουργήθηκαν ελληνικές λέξεις για ξένες έννοιες (π.χ. "τηλέφωνο" για το telephone), η «πατάτα» διατήρησε το όνομά της ως δάνειο. Έτσι, δεν έχουμε έναν καθαρά ελληνικό όρο που να την αντικαθιστά.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το ότι, σε επίσημα κείμενα ή σε πιο λόγιες αναφορές, μπορεί να τη συναντήσει κανείς ως «γεώμηλο», δηλαδή «μήλο της γης» – λέξη που αποτελεί πιο περιγραφική απόδοση και συναντάται σε άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες, όπως το γαλλικό pomme de terre ή το γερμανικό Kartoffel (παραφθορά του ιταλικού tartufolo, που σχετιζόταν με τη λέξη για τη «μαύρη τρούφα»).

Αν λοιπόν αναρωτιέστε ποια είναι η ελληνική λέξη για την πατάτα, η απάντηση είναι: δεν υπάρχει μία λέξη αυθεντικά ελληνική – μόνο δάνεια και μεταφορικές αποδόσεις. Η πατάτα είναι, τελικά, ένα προϊόν διεθνές… και γλωσσικά.

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις

Alfavita.gr: Χρονιά εκτόξευσης το 2025 – Νο1 στην Παιδεία, ανάμεσα στα 10 μεγαλύτερα ενημερωτικά μέσα

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

xylodarmos
Χανιά: Καθηγητής δέχθηκε άγρια επίθεση με μπουνιές και κλωτσιές μέσα στο σχολείο
Ποιος προστατεύει στην πράξη τον εκπαιδευτικό όταν το σχολείο μετατρέπεται σε χώρο κινδύνου;
Χανιά: Καθηγητής δέχθηκε άγρια επίθεση με μπουνιές και κλωτσιές μέσα στο σχολείο
ΤΣΙΑΚΟΥΜΗΣ
Έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 66 ετών, ο Παναγιώτης Τσιακούμης, σχολικός σύμβουλος Θεολόγων
Η κηδεία του θα τελεστεί την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου, στις 10:30 το πρωί, στον Ιερό Ναό Αναλήψεως του Χριστού Βόλου
Έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 66 ετών, ο Παναγιώτης Τσιακούμης, σχολικός σύμβουλος Θεολόγων
tiropita
Τυρόπιτα-εξπρές στην τοστιέρα: Σπιτική συνταγή έτοιμη σε 15 λεπτά
Όταν ο χρόνος πιέζει αλλά η ανάγκη για ένα σπιτικό και θρεπτικό σνακ παραμένει, η τυρόπιτα στην τοστιέρα αποτελεί μια εξαιρετικά πρακτική επιλογή.
Τυρόπιτα-εξπρές στην τοστιέρα: Σπιτική συνταγή έτοιμη σε 15 λεπτά