Μία από τις πιο ολοκληρωμένες νευροεπιστημονικές μελέτες των τελευταίων ετών ανατρέπει όσα πιστεύαμε για την ανάπτυξη του ανθρώπινου εγκεφάλου: σύμφωνα με τους επιστήμονες, η εφηβεία μπορεί να φτάνει μέχρι και τα 30 έτη.
Η έρευνα, που δημοσιεύει ο Guardian, εντόπισε τέσσερα μεγάλα σημεία καμπής στην πορεία του εγκεφάλου: περίπου στα 9, 32, 66 και 83 έτη. Οι μεταβάσεις αυτές διαμορφώνουν πέντε ξεχωριστές «εποχές» στην ανθρώπινη ανάπτυξη.
Η ομάδα των ερευνητών εξέτασε σχεδόν 4.000 εγκεφάλους ανθρώπων από 1 έως 90 ετών και χαρτογράφησε με λεπτομέρεια τις αλλαγές στις νευρωνικές συνδέσεις ανά στάδιο ζωής.
Οι «εποχές» του εγκεφάλου
Παιδική ηλικία (0–9 έτη): χαρακτηρίζεται από «ενοποίηση δικτύου», με τον παιδικό εγκέφαλο να μειώνει τον τεράστιο αριθμό συνάψεων και να διατηρεί μόνο τις πιο ενεργές. Η φαιά και λευκή ουσία αυξάνονται ραγδαία και το πάχος του φλοιού φτάνει στο μέγιστο.
Εφηβεία (9–32 έτη): η λευκή ουσία συνεχίζει να αυξάνεται και οι νευρωνικές συνδέσεις γίνονται πιο αποδοτικές. Η Αλέξα Μούσλεϊ, επικεφαλής της έρευνας, διευκρινίζει ότι «δεν λέμε ότι οι άνθρωποι στα 30 συμπεριφέρονται σαν έφηβοι — μιλάμε για το μοτίβο της αλλαγής».
Ενηλικίωση (32–66 έτη): σε αυτή τη φάση καταγράφεται η μεγαλύτερη «στροφή» στη νευρωνική αρχιτεκτονική. Η εγκεφαλική σταθεροποίηση συνδέεται με την οριστική διαμόρφωση προσωπικότητας και νοητικών δεξιοτήτων. Μεγάλα γεγονότα ζωής, όπως η μητρότητα, πιθανώς παίζουν ρόλο στις αλλαγές, χωρίς όμως η μελέτη να το εξετάζει άμεσα.
Πρώιμη γήρανση (66–83 έτη): αρχίζει μια σταδιακή μείωση της συνδεσιμότητας.
Όψιμη γήρανση (83+ έτη): η μείωση της λευκής ουσίας και των συνάψεων γίνεται πιο εμφανής, επηρεάζοντας τη συνολική εγκεφαλική λειτουργία.
Η μελέτη αυτή όχι μόνο επαναπροσδιορίζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την εφηβεία και την ενηλικίωση, αλλά προσφέρει πολύτιμη γνώση για τη λειτουργία του εγκεφάλου σε κάθε στάδιο ζωής — από τη γέννηση έως τα βαθιά γεράματα.
