«Ψαλιδισμένο» και με καθυστέρηση το εφάπαξ – Ποιοι χάνουν έως 22% μετά τον νόμο Κατρούγκαλου

Το εφάπαξ βοήθημα αποδεικνύεται πλέον μικρότερο και καθυστερημένο για χιλιάδες δικαιούχους, καθώς ο e-ΕΦΚΑ καταβάλλει τα ποσά με σημαντική υστέρηση και μειώσεις έως 22,3%, αποτέλεσμα του νόμου Κατρούγκαλου (Ν. 4387/2016).

Οι καθυστερήσεις στην απονομή των εφάπαξ βοηθημάτων ξεπερνούν σε πολλές περιπτώσεις τα δύο χρόνια, κυρίως για συνταξιούχους του Δημοσίου.

Σύμφωνα με τον e-ΕΦΚΑ, για το 2025 προβλέπεται η πληρωμή 37.500 εφάπαξ με συνολικό προϋπολογισμό 745 εκατ. ευρώ.

Ο κανόνας του νόμου Κατρούγκαλου

Ο νόμος 4387/2016 εισήγαγε έναν νέο τρόπο υπολογισμού του εφάπαξ, που καθιστά το βοήθημα σταδιακά μειούμενο για όσους συνταξιοδοτούνται μετά την 1η Ιανουαρίου 2014.

Για να αντισταθμίσουν τις απώλειες, οι ασφαλισμένοι πρέπει να παραμείνουν περισσότερα χρόνια στην υπηρεσία.

Ο υπολογισμός γίνεται με δύο τμήματα:

1. Για τα έτη ασφάλισης έως το 2013:

   Το ποσό υπολογίζεται με το 60% του μέσου όρου των αποδοχών της πενταετίας 2009-2013.

2. Για τα έτη ασφάλισης από το 2014 και μετά:

   Το εφάπαξ ισοδυναμεί με επιστροφή εισφορών που έχουν καταβληθεί.

Το σύστημα αυτό ευνοεί τους παλαιότερους ασφαλισμένους, που είναι πιο κοντά στην «καλή» πενταετία 2009-2013. Παρά τις μικρές αυξήσεις που έχουν καταγραφεί σε Δημόσιο και ΔΕΚΟ, τα ποσά απέχουν πολύ από τα προ του 2016 επίπεδα.

Παράδειγμα υπολογισμού

Σύμφωνα με τα «ΝΕΑ», ένας δημόσιος υπάλληλος που θα συνταξιοδοτηθεί το 2030 με 38 έτη ασφάλισης, θα λάβει εφάπαξ περίπου 28.760 ευρώ.

Ο λόγος είναι ότι διαθέτει λιγότερα έτη έως το 2013 και μικρότερο μέσο όρο αποδοχών την περίοδο 2009-2013.

• Σε σχέση με συνταξιούχο που αποχώρησε το 2020, η απώλεια ανέρχεται σε 11.500 ευρώ.

• Σε σχέση με εκείνον που έφυγε το 2024, η διαφορά φτάνει τα 6.400 ευρώ.

Πληρωμές εφάπαξ το 2025

Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2025, πραγματοποιήθηκαν 11.000 πληρωμές εφάπαξ από 37 τομείς πρόνοιας.

Μόνο τον Ιούλιο, 1.050 συνταξιούχοι έλαβαν συνολικά 22 εκατ. ευρώ.

Το μέσο εφάπαξ στο Δημόσιο διαμορφώνεται στα 25.866 ευρώ, ενώ το υψηλότερο ποσό (43.741 ευρώ) αφορά συνταξιούχους ειδικών μισθολογίων.

Για τους συνταξιούχους του κοινού μισθολογίου, το ποσό κυμαίνεται γύρω στα 21.476 ευρώ.

Πληρωμές σε ΔΕΚΟ και τράπεζες

Από τους τομείς πρόνοιας ΔΕΚΟ, τραπεζών και ιδιωτικού τομέα, έχουν πληρωθεί 3.968 εφάπαξ από την αρχή του έτους.

Τα ποσά φτάνουν έως:

• 72.089 ευρώ για συνταξιούχους ΟΣΕ

• 49.781 ευρώ για συνταξιούχους ΔΕΗ

Πότε γίνονται κρατήσεις από το εφάπαξ

Το εφάπαξ καταβάλλεται καθαρό, εκτός εάν υπάρχουν:

• Οφειλές προς την Εφορία (παρακράτηση έως 50%)

• Δάνεια στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων

• Οφειλές εισφορών στον e-ΕΦΚΑ

Μέσο ποσό εφάπαξ ανά Ταμείο (Ιανουάριος–Οκτώβριος 2025)