Από τις αρχές του 2025, έντεκα σοβαρά περιστατικά έχουν καταγραφεί σε δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία, περιλαμβάνοντας λάθος μεταγγίσεις, σφάλματα στη χορήγηση φαρμάκων και πτώσεις ανελκυστήρων.
Μεταξύ αυτών, ξεχωρίζουν η θανάσιμη μετάγγιση στο Τζάνειο, το αλλεργικό σοκ 22χρονης στο «Αττικόν» και το αναφυλακτικό σοκ εγκύου στην Άρτα.
Όπως αναφέρει η εφημερίδα Καθημερινή, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο διεθνές περιοδικό AIMS Public Health, σε δείγμα 514 νοσηλευτών από τέσσερα δημόσια νοσοκομεία, το 64,4% παραδέχτηκε ότι είχε κάνει λάθος στη χορήγηση φαρμάκου τον τελευταίο χρόνο. Από αυτούς, το 62,1% δεν ανέφερε ποτέ το λάθος, ενώ σχεδόν οι μισοί το απέκρυψαν από φόβο ή ενοχές.
Τα πιο συχνά ιατρικά λάθη περιλάμβαναν:
Λάθος φάρμακο (33,7%)
Λάθος δόση (16%)
Λάθος ώρα χορήγησης (15,4%)
Ένας στους τρεις νοσηλευτές εκτίμησε ότι τα περισσότερα λάθη συμβαίνουν στις απογευματινές βάρδιες, όταν η στελέχωση είναι μειωμένη.
Υποστελέχωση και εξουθένωση: Οι βασικοί παράγοντες κινδύνου
Η υποστελέχωση θεωρείται κύριος παράγοντας που οδηγεί σε λάθη. Στην Ελλάδα αντιστοιχούν μόλις 4,2 νοσηλευτές ανά 1.000 κατοίκους, ενώ ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι 8,5. Το 48% των νοσηλευτών είναι άνω των 44 ετών, επιβαρύνοντας την φυσική και ψυχολογική κόπωση.
Η στελέχωση βασίζεται σε παρωχημένα κριτήρια του 1986, γεγονός που αυξάνει τον φόρτο εργασίας. Ένας νοσηλευτής μπορεί να φροντίζει 20 ασθενείς ανά βάρδια, περιορίζοντας τον χρόνο για εξατομικευμένη φροντίδα.
Κίνδυνος προκύπτει όταν βοηθοί νοσηλευτών εκτελούν ιατρικές πράξεις χωρίς εποπτεία. Το περιστατικό στο Τζάνειο, όπου βοηθός προκάλεσε θανατηφόρο λάθος μετάγγισης, δεν είναι μεμονωμένο. Οι απογευματινές και νυχτερινές βάρδιες είναι το αδύναμο κρίκο του συστήματος, σύμφωνα με τον καθηγητή Πολιτικής Υγείας Κυριάκο Σουλιώτη.
Ψυχολογική φθορά και gaslighting
Το προσωπικό νοσηλευτών βιώνει έντονη ψυχολογική πίεση, με το 65% να αναφέρει χειραγώγηση από ανωτέρους, το 66% επαγγελματική εξουθένωση και το 50% να σκέφτεται αλλαγή επαγγέλματος. Η έλλειψη εμπιστευτικού μηχανισμού αναφοράς οδηγεί σε σιωπή και αυξημένο ρίσκο λαθών.
Οι ειδικοί προτείνουν:
Εθνική διαδικασία αναφοράς και παρακολούθησης λαθών υπό τον ΟΔΙΠΥ
Ψηφιακά εργαλεία ελέγχου για μείωση ανθρώπινου λάθους
Δεύτερες και τρίτες δικλίδες ασφαλείας για τη χορήγηση φαρμάκων
Όπως σημειώνει ο Σουλιώτης, «όταν οι πληροφορίες διασταυρώνονται ψηφιακά, δεν μπορεί να γίνει λάθος χορήγηση φαρμάκου». Η ψηφιοποίηση και αναβάθμιση της στελέχωσης αποτελεί καθοριστικό βήμα για ασφαλέστερη φροντίδα των ασθενών.
